Welk testament is het beste?

Zijn jullie een echtpaar dat een nieuw testament wil laten maken? Dan wil je misschien weten welk testament het beste is. Er zijn namelijk meerdere soorten in omloop. De afgelopen decennia zijn verschillende testamenten populair geweest. Sommige varianten zijn verouderd en kun je beter niet meer laten maken. Moderne varianten zijn niet voor iedereen geschikt. Het verschilt per geval wat je het beste kunt doen. Dit blog is bedoeld voor wie dit graag zelf wil uitzoeken.

1. Vruchtgebruik en ouderlijke boedelverdeling

Hebben jullie een testament gemaakt tussen de jaren ’70 en ’90? Dan is de kans groot dat hier een vruchtgebruik in staat of een ouderlijke boedelverdeling.

Vruchtgebruik houdt in dat de kinderen erfgenaam zijn en dat de langstlevende het vruchtgebruik erft. Dit heeft tot gevolg dat de kinderen mede-eigenaar worden van de woning op het moment dat de eerste ouder overlijdt. Dit is een verouderde regeling die je beter kunt vervangen. Tenzij je een bijzondere situatie hebt is een vruchtgebruik onnodig ingewikkeld en duur om af te wikkelen.

De zogenoemde “ouderlijke boedelverdeling” herken je vaak aan de verwijzing naar artikel “1167” in de tekst van het testament. Deze regeling houdt in dat de volledige erfenis naar de langstlevende gaat. De kinderen erven in ruil hiervoor een vordering op de langstlevende ouder. Op hoofdlijnen is dit dezelfde regeling die in 2003 in de wet is gekomen voor echtparen die nog geen testament hadden.

Hebben jullie geen stiefkinderen en bestaat het vermogen vooral uit de overwaarde van jullie gezamenlijke woning? Dan is het vaak niet nodig om de ouderlijke boedelverdeling te vervangen. Wel is het aan te raden om het testament aan te vullen met een zogenoemd “levenstestament”. Dit is een algemene volmacht die je uit voorzorg verleent voor het geval dat je later wilsonbekwaam wordt. Met deze volmacht kunnen de kinderen bijvoorbeeld de bankzaken regelen als je dement wordt.

Hebben jullie een groter vermogen? Bijvoorbeeld een duur huis zonder hypotheek of veel Box 3 vermogen? Dan kan het verstandig zijn om de “ouderlijke boedelverdeling” te vervangen door een modern testament. Daarmee kun je de erfbelasting naar keuze verlagen of uitstellen.

2. Tweetrapstestament

Zelf ben ik nooit zo enthousiast geweest over het zogenoemde “tweetrapstestament”. Er is een periode geweest waarin dit testament zeer populair was. Er zijn nog steeds notarissen die deze testamentvorm adviseren. Het heeft een paar duidelijke voordelen, maar helaas ook nadelen.

Bij een tweetrapstestament gaat de volledige erfenis naar de langstlevende. De kinderen zijn pas erfgenaam nadat de langstlevende overlijdt en erven in de tussentijd geen geldvordering. Omdat de kinderen nog niks erven bij het eerste overlijden, hoeft er op dat moment ook geen erfbelasting te worden betaald. Dat lijkt mooi, maar het is goed om te weten dat de totale erfbelasting omhoog gaat. Na het overlijden van de langstlevende ouder moet er extra erfbelasting worden betaald. Deze extra belasting is vaak hoger dan de besparing bij het eerste overlijden!

Hebben jullie veel overwaarde op het huis maar weinig spaargeld? Dan kun je een tweetrapstestament overwegen. Maar ik zou er nooit voor kiezen voordat je hebt uitgerekend of het echt nodig is. Veel mensen schatten de erfbelasting namelijk veel te hoog in en kopen hierdoor een testament dat ze helemaal niet nodig hebben. Gelukkig kun je zelf uitrekenen hoe hoog de erfbelasting is in jullie situatie. Bekijk deze video en reken direct mee met je eigen cijfers.

3. Flexibele erfdelen

Als je getrouwd bent en geen testament hebt geldt er sinds 2003 een standaard langstlevende regeling. Deze houdt in dat de langstlevende samen met de kinderen erfgenaam is. De volledige erfenis komt toe aan de langstlevende en de kinderen erven in ruil daarvoor een geldvordering. Bevat de gemeenschap van goederen bijvoorbeeld een woning met een overwaarde van € 300.000 en hebben jullie twee kinderen? Dan is bij het overlijden van de eerste ouder de helft van dit bedrag de erfenis, dus € 150.000. De drie erfgenamen (de langstlevende en de beide kinderen) hebben ieder een erfdeel van € 50.000. Het huis wordt eigendom van de langstlevende en de kinderen erven een vordering van € 50.000.

Over de waarde van het erfdeel van de kinderen moet bij het overlijden van de eerste ouder erfbelasting worden betaald. De langstlevende moet deze belasting voorschieten. Je kunt dit voorkomen door de erfdelen van de kinderen wat kleiner te maken, zodat de waarde precies gelijk is aan de vrijstelling voor de erfbelasting.

Je kunt er ook voor kiezen om de erfdelen groter te maken. In dat geval gaat de erfbelasting bij het eerste overlijden omhoog. Het voordeel van een hogere vordering van de kinderen is dat je meer vermogen kunt uitkeren als de langstlevende naar het verpleeghuis gaat.

Het is mogelijk om de erfdelen flexibel te maken met een alternatieve erfstelling en een zogenoemd “opvullegaat”. De alternatieve erfstelling houdt in dat de kinderen in beginsel een zo groot mogelijke vordering erven. Het opvullegaat geeft de langstlevende de keuze om dit bedrag te verlagen als dit noodzakelijk is met het oog op de erfbelasting.

Heb je interesse in hogere geldvorderingen voor de kinderen vanwege dat verpleeghuis verhaal? Bekijk in dat geval deze video met een complete handleiding. Wil je zelf uitrekenen of een opvullegaat bij jullie past? Bekijk dan deze video en reken direct mee met je eigen cijfers.

4. Combinatie testament

Als je een testament hebt met flexibele erfdelen blijft de basis altijd hetzelfde. In alle gevallen gaat de volledige erfenis naar de langstlevende. De enige variabele is de hoogte van de vordering die de kinderen erven. Dit betekent dat je in de basis nog steeds een eenvoudig testament hebt dat niet duur is om af te wikkelen. Dit is een prima keuze voor mensen met een vermogen dat ligt tussen enkele tonnen en ongeveer 1 miljoen euro. Heb je veel meer vermogen of bijzondere bezittingen? Bijvoorbeeld verhuurde woningen, een waardevolle onderneming of een zeer grote beleggingsportefeuille? Als de erfenis in de miljoenen loopt is het de moeite waard om te investeren in een duurder testament.

Bij een combinatie testament is er de mogelijkheid om te kiezen uit verschillende regelingen. Zo kan de langstlevende er bijvoorbeeld voor kiezen om vermogen direct op naam van de kinderen te zetten. Denk bijvoorbeeld aan een vakantiewoning of een onderneming. Eventueel kan de langstlevende zich nog het vruchtgebruik voorbehouden. Op die manier komt de toekomstige waardegroei belastingvrij toe aan de kinderen terwijl de langstlevende nog wel recht heeft op de huurinkomsten of de winstuitkeringen.

In een combinatie testament wordt vaak ook een legaat opgenomen voor de kleinkinderen. Elke euro die je op deze manier naar de kleinkinderen schuift kan later tot twintig cent erfbelasting schelen. Als je 5 kleinkinderen hebt kun je hiermee tot wel € 50.000 erfbelasting besparen. Het enige wat je daarvoor nodig hebt is een klein stukje tekst in je testament. Zo makkelijk kan het dus zijn om erfbelasting te besparen!

Wil je meer weten over het kleinkindlegaat? Bekijk dan deze video over alle mogelijke opties.

5. Welke uitsluitingsclausule in je testament is het beste?

Er bestaan in de praktijk nogal wat misverstanden over wat je wel en niet in een testament kunt regelen. Een goed voorbeeld hiervan is de uitsluitingsclausule. Het enige wat de standaard uitsluitingsclausule regelt is dat je kind het recht heeft om het van jou geërfde vermogen weer terug te vragen bij een scheiding.

Wat de standaard clausule bijvoorbeeld niet regelt is dat het van jou geërfde vermogen naar je kleinkinderen gaat als je kind overlijdt. Erft je kind bijvoorbeeld een vordering op de langstlevende en overlijdt je kind eerder dan de langstlevende? Dan vererft de vordering niet naar je kleinkinderen maar naar je schoonkind! Wil je dat niet? Bijvoorbeeld omdat je kind en schoonkind samen geen kinderen hebben? Dan kun je een speciale uitsluitingsclausule laten opnemen waarin je een andere begunstigde aanwijst. Meer uitleg over de verschillende soorten uitsluitingsclausules vind je op deze pagina.

Ook geldt de uitsluitingsclausule in je testament niet voor de schenkingen die je bij leven hebt gedaan aan je kinderen. Als je die ook privé wilt houden dan moeten je kind en schoonkind daarover zelf duidelijke afspraken maken. Voor meer uitleg hierover kun je deze video bekijken.

Vanwege de vele misverstanden over het erfrecht beginnen notarissen elk gesprek over een testament met het maken van een stamboom. Op die manier weet de notaris direct of er bijzondere clausules nodig zijn. Hebben jullie stiefkinderen, stiefkleinkinderen, gescheiden kinderen of hertrouwde kinderen? Geef dit soort zaken altijd duidelijk aan in het eerste gesprek met de notaris. Wist je bijvoorbeeld dat biologische (klein)kinderen gewoon meetellen voor het erfrecht, ook als ze niet erkend zijn?

Meer lezen?

welk testament is het beste

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *