De overheid hanteert voor verschillende regelingen verschillende partnerbegrippen. Bovendien gelden voor deze partnerbegrippen verschillende voorwaarden. Hierdoor kun je voor de ene regeling wel partner zijn maar voor de andere niet. Voor de erfbelasting is het erg belangrijk dat je fiscaal partner bent. Hierdoor krijg je recht op de hoge vrijstelling. In 2025 bedraagt deze maximaal € 804.698. Je betaalt als partner pas erfbelasting indien je meer erft dan dit bedrag.
1. Echtgenoten
Zijn jullie getrouwd? Dan ben je standaard fiscaal partner voor de inkomstenbelasting en de erfbelasting. Je hebt direct na het aangaan van het huwelijk recht op de grote vrijstelling voor de erfbelasting. Je hoeft als echtpaar niet samen te wonen om fiscaal partner te zijn. Woont één van beiden bijvoorbeeld tijdelijk in het buitenland voor werk of studie? Dan heb je voor de Nederlandse erfbelasting nog steeds recht op de grote vrijstelling.
Het gebeurt regelmatig dat één van beide echtgenoten in een verpleeghuis wordt opgenomen, terwijl de ander van beiden nog thuis woont. In deze situatie blijf je gelukkig fiscaal partner voor de erfbelasting. Je bent immers nog steeds met elkaar getrouwd.
2. Geregistreerd partners
Sinds 1998 is het mogelijk om een geregistreerd partnerschap aan te gaan. Dit heeft in Nederland nagenoeg dezelfde gevolgen als een huwelijk. Je regelt het bij de gemeente en je burgerlijke staat verandert. Geregistreerd partnerschap is iets anders dan een samenlevingscontract of het fiscaal partnerschap. Deze begrippen moet je dus niet door elkaar halen.
Met een geregistreerd partnerschap ben je voor de erfbelasting automatisch fiscaal partner. Heb je geen testament? Dan heeft je geregistreerd partner na jouw overlijden recht op de volledige erfenis. Dankzij de grote vrijstelling betaalt je partner meestal geen erfbelasting. Ook kan een geregistreerd partner automatisch recht hebben op nabestaandenpensioen. Dit is het geval als je het partnerschap aangaat terwijl je nog pensioen opbouwt.
Sommige stellen die niet samenwonen kiezen voor een geregistreerd partnerschap omdat ze elkaar goed verzorgd achter willen laten bij overlijden. Helaas heeft het partnerschap in die situatie ook een paar nadelen. Je wordt namelijk ook partner voor de inkomstenbelastingen en uitkeringen zoals de AOW. Verdiep je daar goed in voordat je elkaar het jawoord geeft!
3. Samenwoners met notarieel contract
Wonen jullie samen en hebben jullie bij de notaris een samenlevingscontract gemaakt? Indien jullie langer dan 6 maanden zijn ingeschreven op hetzelfde adres heb je recht op de grote vrijstelling voor de erfbelasting. Persoonlijk vind ik het onzin dat er met deze termijn een onderscheid wordt gemaakt tussen gehuwde en ongehuwde stellen.
4. Samenwoners zonder notarieel contact
Door de ondertekening van een samenlevingscontract word je ook fiscaal partner voor de inkomstenbelasting. Niet iedereen wil dat. Er zijn stellen die al decennia samenwonen maar nooit hun relatie officieel hebben gemaakt. In dat geval ben je toch fiscaal partner voor de erfbelasting. Als je 5 jaar of langer ingeschreven bent op hetzelfde adres heb je recht op de grote vrijstelling voor de erfbelasting. Dat is goed nieuws voor stellen die elkaar tot erfgenaam hebben benoemd in een testament zonder een samenlevingscontract te maken.
Omdat er steeds meer samenwonende stellen zijn, komt het ook vaker voor dat één van beiden in het verpleeghuis belandt. Je woont op dat moment niet meer samen. Toch houd je in beginsel recht op de grote vrijstelling voor de erfbelasting. Je vindt de voorwaarden hiervoor in artikel 5a lid 7 Algemene wet inzake rijksbelastingen.
Meer lezen?
- Juridische tips voor stellen die niet samenwonen.
- De vrijstelling voor je partner is geen vast bedrag. Zo bereken je het.
- Uitleg van de belastingdienst over het fiscaal partnerschap voor de inkomstenbelasting.
