Steeds meer stellen kiezen voor een geregistreerd partnerschap. Gemiddeld worden er ieder jaar 25.000 partnerschappen aangegaan. Dit aantal ligt een stuk hoger dan in het verleden. In het jaar 2014 vond de beroepsorganisatie voor notarissen dat het partnerschap moest worden afgeschaft. In de praktijk blijken stellen daar heel anders over te denken. Sinds 2014 is het aantal partnerschappen juist flink toegenomen. In dit blog zet ik de 10 voordelen van een geregistreerd partnerschap in 2026 voor je op een rij.
1. Het geregistreerd partnerschap is gratis
Veel stellen twijfelen tussen een samenlevingscontract en een partnerschap. Voor een samenlevingscontract moet je naar de notaris. Het is gebruikelijk om tegelijk met een samenlevingscontract ook een testament te laten maken. Beide akten samen kosten meer dan € 750. Wil je dat geld liever aan iets anders besteden? Een belangrijke reden om voor het geregistreerd partnerschap te kiezen is dat je het gratis kunt regelen bij de gemeente.
De gemeente heeft drie opties voor het aangaan van een partnerschap. Voor een gratis partnerschap is er vaak een wachtlijst. Wil je het partnerschap op korte termijn regelen? Dan kun je kiezen voor een “eenvoudige ceremonie”. Hiervoor geldt een gereduceerd tarief. De derde optie is een volledige ceremonie in de trouwzaal of op een andere locatie. De tarieven voor de drie opties verschillen sterk per gemeente. Hier vind je een overzicht van de leges per gemeente.
Wil je de kosten van een partnerschap vergelijken met die van een samenlevingscontract? Ook de tarieven van notarissen verschillen per kantoor en per regio. Hier vind je de tarieven bij jou in de buurt. Vul een plaatsnaam in en je ziet direct hoeveel geld je kunt besparen.
2. Je hoeft geen duur feest te geven
Weinig mensen zullen het toegeven, maar één van de voordelen van een geregistreerd partnerschap is dat je vrienden niet verwachten dat je een feest geeft. Er zijn stellen die stiekem in het huwelijk treden zonder dit te vertellen aan hun omgeving. Maar o wee als je familie en vrienden daar achter komen! Dan krijg je de wind van voren.
Het aangaan van een partnerschap voelt voor veel mensen toch wat zakelijker aan dan een huwelijk. Je kunt het wat dat betreft vergelijken met een samenlevingscontract. Je geeft misschien een housewarming als je samen gaat wonen in je nieuwe huis. Maar een feestje omdat je een samenlevingscontract hebt getekend? Daar beginnen de meeste mensen niet aan. Krijg je toch commentaar dat je een partnerschap bent aangegaan zonder je vrienden uit te nodigen? Zeg dan gewoon dat je over een paar jaar alsnog gaat trouwen en dat ze dan welkom zijn.
Wil je het partnerschap geheim houden? Dat is lastig, want net als bij een huwelijk heb je twee getuigen nodig. Overigens kun je de getuigen ook inhuren via de gemeente.
3. Je kunt de achternaam van je partner aannemen
De meeste kinderen krijgen nog altijd de achternaam van hun vader. Veel moeders vinden het vervelend dat ze niet dezelfde achternaam hebben als hun kind. Bij een huwelijk is het gebruikelijk om de achternaam van je echtgenoot aan te nemen. Overigens verandert hierdoor je naam niet. Je wordt alleen met een andere naam aangesproken. Op je paspoort staan behalve je eigen achternaam dan ook de letters e/v (echtgenote van) en de achternaam van je echtgenoot.
Bij een samenlevingscontract is het niet mogelijk om de achternaam van je partner aan te nemen. Een voordeel van het geregistreerd partnerschap is dat je wel de achternaam van je partner kunt aannemen. Dit kan trouwens over en weer. Jan de Vries en Marieke Hoekstra kunnen bijvoorbeeld door het leven gaan als Jan de Vries-Hoekstra en Marieke Hoekstra-De Vries.
4. Je hebt automatisch recht op het partnerpensioen
Ben je in loondienst en bouw je momenteel pensioen op bij een pensioenfonds? Dan kan je partner in aanmerking komen voor het zogenoemde “partnerpensioen”. Dit is een maandelijkse uitkering aan je partner die direct ingaat na jouw overlijden. Op het jaarlijkse pensioenoverzicht kun je zien hoe hoog het partnerpensioen is.
Samenwoners hebben pas recht op partnerpensioen nadat ze elkaar hebben aangemeld. Dankzij de nieuwe Pensioenwet hoeven pensioenfondsen hiervoor geen samenlevingscontract meer te eisen. Maar je moet dus nog wel zelf in actie komen als je ongehuwd samenwoont.
Eén van de voordelen van het geregistreerd partnerschap is dat je automatisch recht hebt op het partnerpensioen. Dit komt doordat je burgerlijke staat verandert als je een partnerschap aangaat. Je hoeft elkaar dus niet aan te melden.
5. Erkenning en gezag zijn automatisch geregeld
Wonen jullie ongehuwd samen en verwachten jullie samen een kind? Dan moet je persoonlijk naar de gemeente om de erkenning door de vader te regelen. Zonder een erkenning staat het vaderschap niet vast en heeft het kind officieel maar één ouder. Recent is de wet gewijzigd waardoor de erkenning ook direct tot gevolg heeft dat de vader het ouderlijk gezag krijgt. Voorheen moest je na de erkenning het gezag nog apart aanvragen bij de rechtbank.
Het geregistreerd partnerschap heeft als voordeel dat alle juridische zaken rondom je kind automatisch zijn geregeld. Je hoeft dus niet na te denken over het ouderschap, erkenning, gezag en andere formele kwesties.
6. De volledige gemeenschap van goederen is afgeschaft
Tot 1 januari 2018 ontstond er bij het aangaan van een huwelijk of partnerschap automatisch een “algehele” gemeenschap van goederen. Ga je in 2026 een partnerschap aan? Dan ontstaat er een “beperkte” gemeenschap van goederen.
Bij een beperkte gemeenschap van goederen blijven de volgende goederen en schulden privé:
- Privé vermogen dat je al had vóór het aangaan van het partnerschap. Denk bijvoorbeeld aan je eigen spaargeld of een koophuis op één naam.
- Privé schulden die je had vóór het partnerschap. Denk bijvoorbeeld aan een studieschuld.
- Erfenissen en schenkingen die je krijgt tijdens het partnerschap.
Je kunt de beperkte gemeenschap van goederen zien als een soort “streep in het zand”. Alles wat er na het aangaan van het partnerschap gebeurt is voor gezamenlijke rekening, met uitzondering van erfenissen en schenkingen. Jullie inkomens zijn bijvoorbeeld gemeenschappelijk. Ook als je maandelijkse salaris wordt gestort op een privé bankrekening.
Veel stellen maken vanwege de gewijzigde wet geen partnerschapsvoorwaarden meer. Het is nog wel belangrijk om voorwaarden te maken als je de geldzaken uit principiële redenen gescheiden wilt houden. Is één van jullie beiden ondernemer? Maak in dat geval altijd partnerschapsvoorwaarden. Ook met een beperkte gemeenschap van goederen ga je samen (!) failliet als het zakelijk verkeerd afloopt. In theorie is het zelfs mogelijk dat het salaris van de één naar de schuldeisers van de ander gaat.
Voor het aangaan van een partnerschap moet je naar de gemeente, maar voor partnerschapsvoorwaarden heb je een notaris nodig. Als je voorwaarden wilt laten opstellen, dan moet je dit doen vóórdat je het partnerschap regelt. Notarissen mogen zelf hun tarieven bepalen. Hierdoor zijn er grote prijsverschillen tussen notariskantoren. De kosten voor partnerschapsvoorwaarden lopen uiteen van € 790 tot € 2.039 (bron). Vraag daarom altijd een paar offertes aan voordat je een notaris kiest. Je vindt de tarieven bij jou in de buurt op deze pagina. Vul een plaatsnaam in en je ziet direct hoeveel geld je kunt besparen.
7. Minder lang partneralimentatie
Een belangrijk verschil tussen een samenlevingscontract en een partnerschap is dat er voor samenwoners geen wettelijke alimentatieregels zijn. Samenwoners hoeven in beginsel dus geen partneralimentatie te betalen na een relatiebreuk. Geregistreerd partners kunnen bij een scheiding wel verplicht zijn om partneralimentatie te betalen.
Je mag het recht op partneralimentatie niet uitsluiten in partnerschapsvoorwaarden. Voor wie dit vervelend vindt is er goed nieuws. In 2020 is de wet veranderd en de termijn voor partneralimentatie flink verkort. Hebben jullie geen kinderen en gaan jullie bijvoorbeeld na 5 jaar weer uit elkaar? Dan hoef je nog maar 2,5 jaar partneralimentatie te betalen.
8. Eenvoudiger scheiden
Een verschil met een huwelijk is dat je een partnerschap eenvoudiger kunt ontbinden. Als jullie geen minderjarige kinderen hebben, dan kun je scheiden zonder een bezoek aan de rechtbank. Je hebt nog wel een advocaat of notaris nodig die het voor je op papier zet, maar ingewikkelder dan dat is het niet. Het is niet zo romantisch om dit als een voordeel te zien van het geregistreerd partnerschap, maar ik vermeld het toch even.
Hebben jullie wel kinderen? Dan werkt het ontbinden van een partnerschap hetzelfde als een echtscheiding bij een huwelijk. Je hebt dezelfde rechten en plichten en de procedure is ook hetzelfde.
9. Een testament is niet nodig
Eén van de grootste voordelen van het geregistreerd partnerschap is dat je automatisch van elkaar erft. Sinds 2003 staat er een standaard langstlevende regeling in de wet voor gehuwden. Deze regeling geldt ook voor geregistreerde partners.
Hebben jullie beiden geen kinderen en geen testament? Dan ben je door het aangaan van een geregistreerd partnerschap automatisch elkaars enige erfgenaam.
Zijn er wel kinderen? Dan zijn de langstlevende en de kinderen samen erfgenaam. De volledige erfenis wordt toegedeeld aan de langstlevende. In ruil daarvoor erven de kinderen een geldvordering op de langstlevende. Deze vordering is in beginsel pas opeisbaar na het overlijden van de langstlevende.
Hebben jullie één of meer kinderen uit een eerdere relatie? Maak in dat geval altijd een testament bij de notaris. Wist je bijvoorbeeld dat de rechten van een stiefkind sterker zijn dan de rechten van een gezamenlijk kind? Een stiefkind mag zijn geldvordering namelijk direct inruilen voor goederen uit de erfenis. Gelukkig kun je dit zogenoemde “wilsrecht” schrappen in een langstlevende testament.
Heb je nog een testament uit een vorige relatie? Denk er dan aan om dit te herroepen bij de notaris. Vaak heeft een verouderd testament tot gevolg dat een nieuwe partner is onterfd.
10. Je kunt altijd nog overstappen naar een huwelijk
Veel mensen zien het partnerschap als een tijdelijke keuze omdat ze uiteindelijk nog een keer willen trouwen. Het overstappen van een partnerschap naar een huwelijk wordt een “omzetting” genoemd. Je kunt dit regelen bij de gemeente.
Twintig jaar geleden kon de gemeente nogal moeilijk doen bij een omzetting. Zo was het bijvoorbeeld niet mogelijk om een omzetting te combineren met een volledige ceremonie. Tegenwoordig kan dit gelukkig wel. Hebben jullie speciale wensen? Check dan of de omzetting mogelijk is op de door jullie gewenste manier voordat je het partnerschap aangaat.
Er is één geval waarin je nooit moet kiezen voor een partnerschap als overbrugging naar je huwelijk. Dit is de situatie dat je in de toekomst wilt trouwen in een ander land. Na het aangaan van een partnerschap ben je officieel niet meer ongehuwd. Om een huwelijk aan te vragen in het buitenland moet je waarschijnlijk een officiële Nederlandse verklaring aanleveren dat je ongehuwd bent. Dat gaat dus niet lukken omdat je burgerlijke staat is veranderd door het partnerschap.
Meer lezen?
- Hier vind je een overzicht van de kosten van het partnerschap per gemeente.
- Dit zijn de 10 redenen waarom stellen kiezen voor een samenlevingscontract.
- Meer uitleg over de beperkte gemeenschap van goederen.
- Ook na 2018 kun je nog kiezen voor een volledige gemeenschap van goederen.
- Meer informatie over het maken van partnerschapsvoorwaarden.
- Meer tips voor stellen die een kind verwachten en daarom een partnerschap overwegen.
- Heb je (nog) geen testament en wil je alleen de voogdij regelen? Dat kan tegenwoordig gratis!
- Dit zijn de nieuwe regels voor partneralimentatie na 2020.
- Later alsnog trouwen? Meer uitleg over het omzetten van je partnerschap in een huwelijk.
Veelgestelde vragen:
Wat is een geregistreerd partnerschap?
Het geregistreerd partnerschap is (in Nederland) bijna hetzelfde als een burgerlijk huwelijk. Je regelt het bij de gemeente. Dat betekent onder andere dat je burgerlijke staat verandert. Net als bij een huwelijk ontstaat er een (beperkte) gemeenschap van goederen.
Wat zijn de kosten voor een geregistreerd partnerschap?
De gemeente heeft drie opties voor het aangaan van een partnerschap. Voor een gratis partnerschap is er vaak een wachtlijst. Wil je het partnerschap op korte termijn regelen? Dan kun je kiezen voor een “eenvoudige ceremonie”. Hiervoor geldt een gereduceerd tarief. De derde optie is een volledige ceremonie in de trouwzaal of op een andere locatie. De tarieven voor de drie opties verschillen sterk per gemeente.
Hier vind je een overzicht van de kosten voor een geregistreerd partnerschap per gemeente.
Hoe werkt het ontbinden van een geregistreerd partnerschap?
Hebben jullie samen minderjarige kinderen? Dan werkt het ontbinden van een geregistreerd partnerschap hetzelfde als een scheiding bij een huwelijk. Dit betekent dat je een advocaat nodig hebt die de ontbinding aanvraagt bij de rechtbank. Hebben jullie geen kinderen? Dan kun je zonder een bezoek aan de rechter uit elkaar. Je hebt nog wel een advocaat of notaris nodig die de ontbinding voor je inschrijft bij de gemeente.
Ben je erfgenaam bij een geregistreerd partnerschap?
Ja, als je geen testament hebt komt de volledige erfenis toe aan je partner. Indien je geen kinderen hebt is je partner de enige erfgenaam. Heb je wel kinderen? Dan zijn je partner en de kinderen samen erfgenamen. De volledige erfenis wordt toegedeeld aan je partner. De kinderen erven in ruil daarvoor een niet-opeisbare geldvordering.
Heb je nog een verouderd testament, bijvoorbeeld uit je vorige relatie? Dan is het belangrijk om dat testament te herroepen. De herroeping voorkomt dat je per ongeluk je huidige partner hebt onterfd.
In dit blog vind je meer uitleg over het herroepen van een verouderd testament.
