Voor steeds meer Nederlanders eindigt het leven met een periode van wilsonbekwaamheid. Veel ouders willen daarom uit voorzorg een volmacht geven aan hun kind. Hiermee kan een kind bijvoorbeeld de bankzaken regelen op het moment dat de ouders dit zelf niet meer kunnen. In dit blog ontdek je welke opties je daarvoor hebt.
1. Curatele
We beginnen met de meest vergaande maatregel, curatele. De kantonrechter kan iemand onder curatele stellen als de lichtere maatregelen (bewind en mentorschap) onvoldoende zijn. Het verschil met de andere opties in deze lijst is dat iemand die onder curatele staat niet meer handelingsbekwaam is. Dit betekent onder andere dat diegene geen contracten meer kan afsluiten. Dit kan bijvoorbeeld nodig zijn indien je vader of moeder compleet de weg kwijt is en beslissingen neemt die niet in zijn of haar belang zijn.
Curatele kun je niet uit voorzorg regelen. Het is een laatste redmiddel als er geen andere optie meer is.
2. Volmacht regelen voor je ouders bij de notaris
De afgelopen tien jaar hebben meer dan één miljoen (!) Nederlanders uit voorzorg een volmacht gemaakt bij de notaris. De meeste van deze volmachten worden gemaakt door echtparen met kinderen. Het is een misverstand om te denken dat je geen volmacht nodig hebt als je getrouwd bent. Ook bij een gemeenschap van goederen heb je een volmacht nodig om elkaar te kunnen vertegenwoordigen.
In de wet staat dat kinderen de belangen van hun ouders mogen behartigen bij medische hulpverleners. Voor andere onderwerpen kunnen de kinderen hun ouders dus niet automatisch vertegenwoordigen. Denk bijvoorbeeld aan de bankzaken, verzekeringen en belastingen. Om deze onderwerpen te kunnen regelen voor je ouders heb je een volmacht nodig.
Een notariële volmacht is de beste manier om als kind gemachtigde te worden voor je ouders. Deze volmacht wordt ook wel een “levenstestament” genoemd. Het mooie van deze optie is dat je het uit voorzorg kunt regelen en dat de volmacht voor bijna alle onderwerpen geldt. Uitzonderingen zijn bijvoorbeeld het maken van een testament en het nemen van een beslissing over het levenseinde. Deze onderwerpen zijn hoogstpersoonlijk, wat betekent dat je er geen volmacht voor kunt geven. Voor meer informatie over het levenstestament kun je bijvoorbeeld deze gratis video bekijken.
3. Volmacht regelen bij de bank
Een bezoek aan de notaris is uiteraard kostbaar. Gelukkig zijn er ook een paar onderwerpen die je gratis kunt regelen. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk om een beperkte volmacht te regelen bij de bank. Deze volmacht is “beperkt” omdat hij alleen ziet op het doen van betalingen. Andere financiële onderwerpen zoals verzekeringen en belastingen vallen er niet onder. Toch is een bankvolmacht erg waardevol. Stel bijvoorbeeld dat je ouder door een ongeval of ziekte langdurig in het ziekenhuis ligt. Dan is het wel handig indien jij als kind de bankzaken kunt regelen.
Het is belangrijk om je te realiseren dat een bankvolmacht niet bedoeld is om de bankzaken langdurig te regelen bij wilsonbekwaamheid. In de voorwaarden van de bank staat namelijk dat de volmacht eindigt zodra de volmachtgever niet meer wilsbekwaam is. Wil je als kind gemachtigde worden voor je ouders? Dan is een notariële volmacht altijd de beste optie.
4. Beschermingsbewind
Je moet nog wilsbekwaam zijn om een handtekening te kunnen zetten bij de notaris. Begrijpt je ouder niet meer wat een volmacht is? Of kan hij of zij niet meer zelfstandig uitleggen aan de notaris wat de bedoeling is? Dan kun je als ouder geen volmacht meer geven aan je kind. Gelukkig is er in dat geval nog een andere optie.
Als kind kun je de kantonrechter vragen om een beschermingsbewind en/of mentorschap in te stellen ten aanzien van je ouders. Een bewind ziet met name op de financiën, zoals de bankzaken en de belastingen. Een mentorschap ziet vooral op de verzorging en medische behandeling.
Een beschermingsbewind kun je niet uit voorzorg regelen. Men kan dit pas aanvragen indien de ouders niet meer in staat zijn om een volmacht te geven aan hun kind. Je kunt als kind zelf tot bewindvoerder worden benoemd. Een verschil met de situatie dat je een volmacht krijgt is dat je als kind onder toezicht staat. Je moet bijvoorbeeld jaarlijks verslag uitbrengen aan de kantonrechter. Ook moet je bij een aantal belangrijke beslissingen vooraf om toestemming vragen. Zo mag je als kind bijvoorbeeld geen schenkingen doen namens je ouders zonder toestemming van de kantonrechter.
Deze laatste beperking (het niet mogen doen van schenkingen) is een belangrijke reden waarom het notariële levenstestament zo populair is. De daarin opgenomen volmacht loopt namelijk door als je ouders niet meer wilsbekwaam zijn. Bovendien kan er in de akte staan dat schenkingen aan de kinderen zijn toegestaan. Dat is belangrijk als de ouders hun vermogen willen overdragen aan de kinderen na een opname in het verpleeghuis.
5. Zelf wat op papier zetten
Sommige onderwerpen kun je zelf op papier zetten, zonder een bezoek aan de bank of notaris. Hierbij kun je bijvoorbeeld denken aan een volmacht voor medische kwesties. Andere voorbeelden zijn een zelfgemaakt codicil, een euthanasieverklaring of een behandelverbod.
Willen de ouders een volmacht geven aan hun kind voor het regelen van de bankzaken, het doen van schenkingen of het kunnen verkopen van het huis? Dan is het verstandig om een afspraak bij de notaris te maken. Deze onderwerpen kun je het beste uit voorzorg vastleggen in een notariële akte.
Meer lezen?
- Meer informatie over bewind en curatele (website rechtbank).
- Zo maak je zelf een volmacht over je gezondheid.
- Voorbeeld van een notariële volmacht.
- Dit zijn de nadelen van een notariële volmacht.
- Zo bespaar je op de kosten van een volmacht.
Veelgestelde vragen:
Hoe regel ik een volmacht?
Het ligt er aan waar je een volmacht voor nodig hebt. Een volmacht voor de bankzaken kun je bij de bank regelen. Een volmacht voor medische kwesties kun je zelf opstellen. Een algemene volmacht voor alle onderwerpen kun je laten vastleggen bij de notaris.
Kan ik zelf een volmacht maken?
Ja, je kunt zelf een volmacht maken maar hier zijn wel een paar uitzonderingen op. Sommige volmachten kun je alleen bij notariële akte verlenen. Instanties accepteren vaak geen zelf gemaakte volmachten. Zo kun je met een zelfgemaakte volmacht bijvoorbeeld niet de bankzaken regelen