Volmacht geven aan kind? Dat kan op 6 manieren

Volgens Alzheimer Nederland zijn er in ons land meer dan 300.000 mensen met dementie. Bij ongeveer één/derde van deze groep is er nog geen officiële diagnose gesteld. Veel ouderen zijn zo verstandig om op tijd een volmacht te geven aan hun kind. Daarmee kan je kind bijvoorbeeld de bankzaken regelen als je dat later zelf niet meer kunt. Ben je geestelijk niet meer in staat om een volmacht te verlenen? Dan zijn er gelukkig andere manieren waarop je kind jou kan vertegenwoordigen. In dit blog ontdek je wat de mogelijkheden zijn.

1. De bankvolmacht

Bijna iedereen is wel bekend met het begrip “bankvolmacht”. Dit is een zogenoemde “bijzondere” volmacht die ziet op je vertegenwoordiging bij de bank voor een beperkt aantal handelingen. Vooral dit laatste is van belang. De bankvolmacht ziet namelijk niet op alle handelingen die je bij een bank kunt verrichten. Wat er wel onder valt is het doen van betalingen. Wat er niet onder valt is bijvoorbeeld het overstappen naar een andere bank. Je moet namelijk voor iedere bank afzonderlijk een volmacht regelen. Ben je bijvoorbeeld klant bij de ABN Amro en de Rabobank? Dan moet je dus twee keer een volmacht geven aan je kind om je vertegenwoordiging bij beide banken te regelen.

De bankvolmacht wordt opgesteld door de bank op basis van een vast model. Je kunt dus zelf niet bepalen wat de inhoud en de voorwaarden zijn van de volmacht. Het is belangrijk om alles goed door te lezen. Waarschijnlijk zie je in de voorwaarden staan dat de volmacht bij de bank stopt zodra de volmachtgever (jij dus) niet meer wilsbekwaam is. Wil je uit voorzorg een volmacht geven aan je kind voor het geval je later dement wordt? Dan is het maar de vraag of dat op deze manier kan. De bank krijgt uiteraard geen seintje van de huisarts als je niet meer wilsbekwaam bent. Maar deze informatie kan wel op een andere manier bij de bank terecht komen.

Denk bijvoorbeeld aan het geval dat een kennis van je bij de bank werkt. Of de situatie dat je kind een adreswijziging wil doorgeven omdat je verhuist naar een zorginstelling. Onbewust geeft je kind daarmee aan dat de volmacht misschien is geëindigd. Heb je meerdere kinderen en laten de onderlinge verhoudingen te wensen over? Dan bestaat de kans dat een ander kind van jou de bank informeert op het moment dat je niet meer wilsbekwaam bent.

Het nadeel van een bankvolmacht is dat het weinig zekerheid biedt. Voordelen zijn er ook. Een volmacht bij de bank is bijvoorbeeld gratis. Wil je een volmacht geven aan een kind omdat je veel in het buitenland zit en geen internetbankieren hebt? Of omdat je niet zo handig bent met de computer? Hiervoor is een bankvolmacht uitstekend geschikt.

2. Zelf iets op papier zetten

Wil je niet naar de bank of de notaris om iets op papier te zetten? Dan kun je ook zelf een volmacht in elkaar knutselen. Er zijn dingen die je zelf rechtsgeldig op papier kunt zetten. Je moet er alleen niet te veel van verwachten. Een zelfgemaakte bankvolmacht wordt bijvoorbeeld niet door de bank geaccepteerd. Het heeft dus geen zin om hierover iets op papier te zetten zonder een bezoek aan de bank of de notaris. De bank accepteert alleen een door de bank opgestelde volmacht of een door de notaris gemaakte algemene volmacht of levenstestament. Daarover later meer.

Wat je wel zelf kunt regelen is een medische volmacht. Denk bijvoorbeeld aan het geval dat je geen kinderen of partner hebt en daarom een volmacht wilt geven aan een neef of nicht. Een dergelijke volmacht ziet bijvoorbeeld op je verzorging in het verpleeghuis en je behandeling in het ziekenhuis. Ook zou je een dergelijke volmacht kunnen maken als je meerdere kinderen hebt en één van hen wilt machtigen. Een link naar een voorbeeld vind je onderaan deze pagina.

volmacht geven aan kind
ook zonder een volmacht heeft je kind rechten

Voor veel instanties geldt dat ze een “zorgplicht” en een “identificatieplicht” hebben. Vaak is een onderhandse zelfgemaakte volmacht in beginsel wel geldig, maar weigeren instanties er mee te werken. Denk bijvoorbeeld aan een notariskantoor dat een koopakte ontvangt die ondertekend is door een gevolmachtigd kind. Is dat gebeurd op grond van een zelfgemaakte volmacht die niet door een notaris is opgesteld? Dan is de kans zeer klein dat de notaris op basis daarvan de woning overdraagt.

3. De notariële volmacht

In 2023 hebben maar liefst 219.693 mensen een volmacht vastgelegd in een notariële akte. Vroeger werd dit een “algemene volmacht” genoemd, tegenwoordig noemen we het een “levenstestament”. De uitgebreide volmacht in een levenstestament ziet op alle handelingen waarvoor je een volmacht kunt geven. Naast de bankzaken kun je denken aan het regelen van woonruimte, het indienen van de belastingaangifte en de vertegenwoordiging bij instanties.

De meeste levenstestamenten worden uit voorzorg gemaakt op het moment dat er nog niks aan de hand is. Voor veel echtparen komt het als een verrassing dat ze zonder volmacht niet bevoegd zijn om elkaar te vertegenwoordigen. Ook als je een gemeenschap van goederen hebt, kun je zonder een levenstestament geen handtekening zetten voor je echtgenoot. Het is erg vervelend als je daar pas achter komt op het moment dat je levensgezel al wilsonbekwaam is.

Voor sommige handelingen is het helemaal niet mogelijk om een volmacht te verlenen. Een voorbeeld hiervan is het opstellen van een testament. Dit is zó persoonlijk dat het niet bij volmacht kan. Wil je een volmacht geven aan je kind? Dan hoef je er dus niet bang voor te zijn dat je kind het testament aanpast. Dat is juridisch namelijk niet mogelijk.

Heb je meerdere kinderen? Vermeld dan duidelijk in je levenstestament of het gevolmachtigde kind bevoegd is om schenkingen te doen. Je kunt bijvoorbeeld vermelden dat alle kinderen altijd evenveel moeten krijgen. Anders zou je gevolmachtigde kind zichzelf kunnen bevoordelen.

Veel ouders willen bij leven vermogen overdragen aan de kinderen op het moment dat ze in het verpleeghuis belanden. Het is belangrijk om te weten dat het levenstestament de enige optie in deze lijst is waarbij je zeker weet dat dit mogelijk is.

Notarissen mogen zelf hun tarieven bepalen. Dit heeft tot gevolg dat er grote prijsverschillen zijn tussen notariskantoren. De tarieven voor een levenstestament lopen uiteen van € 332 tot € 979 (bron). Vraag daarom altijd een paar offertes op voordat je een notaris kiest. Je vindt de tarieven bij jou in de buurt op deze pagina. Vul een plaatsnaam in en je ziet direct hoeveel geld je kunt besparen.

4. Mentorschap

Heb je geen volmacht aan je kinderen gegeven en word je in de toekomst wilsonbekwaam? Dan zijn er gelukkig andere manieren waarop je kind bevoegd kan worden om jou te vertegenwoordigen. De eerste optie is het mentorschap. Mentorschap is een manier om iemand te beschermen die niet goed kan beslissen over zijn verzorging, verpleging, behandeling en begeleiding. De kantonrechter kan een mentor aanstellen die de persoonlijke (niet-financiële) zaken van deze persoon regelt.

Een kind heeft de mogelijkheid om een mentorschap aan te vragen. Hierbij kan het verzoek worden gedaan om het kind zelf tot mentor te benoemen. De aanvraag gaat via de kantonrechter. Dit betekent dat je geen advocaat nodig hebt. Wel moet er een bedrag aan leges worden betaald.

5. Beschermingsbewind

Op 1 januari 2022 waren er 273.000 personen met een bewindvoerder. Bij 63.500 van hen ging het om een bewind vanwege schulden. Voor de resterende 209.500 personen betrof het een bewind vanwege hun “toestand”. Bij een groot deel hiervan gaat het om de toestand dat iemand dement is. In veel van deze gevallen had een bewind voorkomen kunnen worden door op tijd een levenstestament te maken.

Een volmacht geven aan je kind heeft bijna altijd de voorkeur boven een bewind. Je voorkomt er tijdrovende procedures mee. Een ander voordeel is dat de overheid geen toezicht houdt op een levenstestament. Dit geeft je meer vrijheid om je financiën slim te regelen. Een gevolmachtigd kind hoeft bijvoorbeeld niet aan de kantonrechter te vragen of het huis verkocht mag worden of een schenking mag worden gedaan. Bij een bewindvoering heb je voor deze handelingen toestemming nodig van de kantonrechter.

Er zijn ook ouders die juist wel behoefte hebben aan toezicht. Gelukkig hoeft dat niet via de overheid. Heb je meerdere kinderen? Dan kun je bijvoorbeeld een gezamenlijke volmacht geven in je levenstestament. Zo houden de kinderen elkaar in de gaten. Eén van hen kan niks regelen zonder de ander daarbij te betrekken. Of je kunt één van de kinderen een volmacht geven en vervolgens bepalen dat de andere kinderen één keer per jaar inzage krijgen in je administratie. Constateren ze dat er iets mis is? Dan bepaalt je levenstestament op welke manier ze kunnen ingrijpen.

6. Curatele

Van de wettelijke “maatregelen” is curatele de meest vergaande. Iemand die onder curatele wordt gesteld is vanaf dat moment “handelingsonbekwaam”. Terwijl een bewind alleen ziet op het vermogen van een persoon, heeft curatele betrekking op de persoon zelf.

De kinderen kunnen een curatele aanvragen als een bewind te weinig bescherming biedt. Denk bijvoorbeeld aan het geval dat een vermogend persoon compleet de weg kwijt is en het slachtoffer dreigt te worden van oplichters. Curatele heeft tot gevolg dat de betrokkene geen geldige handtekening meer kan zetten. Het biedt dus meer bescherming dan de andere mogelijkheden in deze lijst. Zo zal het vast wel eens gebeuren dat iemand die een levenstestament heeft gemaakt alsnog onder curatele wordt gesteld.

Een belangrijk verschil tussen curatele en het levenstestament is dat je na de ondertekening van een levenstestament zelf bevoegd blijft. Je raakt dus niets kwijt. Er is alleen iemand extra bevoegd naast jouzelf. Sommige mensen hebben het gevoel dat ze zichzelf onder curatele stellen als ze een levenstestament ondertekenen. Dat is beslist niet het geval. Je blijft zelf volledig bevoegd.

Meer lezen?

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *