Bijna niemand weet dat er een maximum tarief bestaat voor een verklaring van erfrecht. Helaas geldt dit tarief alleen voor minder draagkrachtige personen die een kleine erfenis krijgen. Bovendien moet je het van tevoren aanvragen. Achteraf is er dus geen mogelijkheid om een beroep te doen op het maximale tarief. Gelukkig zijn er andere manieren waarop je kunt besparen op de kosten voor een verklaring van erfrecht. In dit blog vind je een overzicht.
De maximale kosten voor een verklaring van erfrecht
Misschien heb je wel eens gehoord van de begrippen “toevoeging” of “gesubsidieerde rechtsbijstand”. Als je een advocaat nodig hebt, dan kun je in sommige gevallen een vergoeding ontvangen van de overheid. Je kosten zijn in dat geval beperkt tot de “eigen bijdrage”. Hiervoor kom je in aanmerking als je inkomen en vermogen onder een bepaalde grens ligt.
In de Wet op het notarisambt is geregeld dat in sommige gevallen deze “eigen bijdrage” ook geldt voor een bezoek aan de notaris. Dit kan een oplossing zijn als je een laag inkomen en weinig vermogen hebt, terwijl je een kleine maar ingewikkelde erfenis krijgt. In een complexe erfenis kunnen de kosten voor een verklaring van erfrecht oplopen tot duizenden euro’s. In zo’n geval zou je dus een beroep kunnen doen op het maximale tarief. Een belangrijk verschil met de regeling voor een advocaat is dat er geen sprake is van een subsidie door de overheid. Vandaar dat notarissen liever geen reclame maken voor deze regeling.
Bestaat er een gratis optie voor een verklaring van erfrecht?
Een verklaring van erfrecht is een notariële akte waarin staat wie de erfgenamen zijn en wie bevoegd is om de erfenis af te wikkelen. Vanwege het vormvoorschrift van de notariële akte bestaat er niet zoiets als een gratis verklaring van erfrecht. Maar gelukkig zijn er wel een paar gratis alternatieven. Wist je dat er in de helft van alle erfenissen helemaal geen verklaring van erfrecht wordt gemaakt?
- Je hoeft pas een verklaring van erfrecht te laten maken als een instantie hierom vraagt. Dit kan bijvoorbeeld de bank zijn of een verzekeraar.
- Overlijdt iemand zonder testament en laat diegene een echtgenoot of echtgenote achter? Dan neemt de bank mogelijk genoegen met een uittreksel van het Centraal Testamentenregister. Dit uittreksel kun je zelf opvragen, zonder een bezoek aan de notaris.
- Wil een erfgenaam verwerpen of beneficiair aanvaarden? Daar heb je geen notaris voor nodig. Een erfgenaam kan dit zelf bij de rechtbank regelen. Je betaalt in dat geval nog wel leges aan de rechtbank, maar je hebt dus geen kosten bij de notaris.
- Als de bank vraagt om een verklaring van erfrecht, dan is dat omdat de bank het geld van de overledene niet aan de verkeerde persoon wil uitbetalen. De kans bestaat dat de bank in plaats van een verklaring van erfrecht ook genoegen neemt met een zogenoemde “vrijwaring”. Het is de moeite waard om na te gaan of dit in jouw situatie en bij jouw bank mogelijk is.
- Als de overledene geen executeur heeft benoemd, dan kunnen de erfgenamen een boedelvolmacht verlenen. Hiermee kan één van hen de erfenis afwikkelen. Het is gebruikelijk om dit bij de notaris te regelen, maar dat is niet verplicht. Bij sommige banken kun je bijvoorbeeld ook een beperkte boedelvolmacht invullen waarmee je toegang krijgt tot de bankrekening van de overledene.
Het loont de moeite om te controleren of je wel echt een notaris nodig hebt. In de helft van alle gevallen hoef je namelijk geen kosten te maken voor een verklaring van erfrecht.
Wel een notaris nodig? Zo bespaar je flink op de kosten!
Kom je tot de conclusie dat je wel een verklaring van erfrecht moet laten maken? Dan zijn er gelukkig meerdere mogelijkheden om flink op de kosten te besparen.
- Je bent vrij in de keuze voor een notaris. Je bent dus niet verplicht om terug te gaan naar de notaris die het testament heeft gemaakt. Ook hoef je geen lokale notaris te kiezen. Iedere notaris in Nederland mag een verklaring van erfrecht voor je opstellen.
- Veel mensen weten niet dat je een verklaring van erfrecht online kunt aanvragen. Daarmee kun je tot wel 50% besparen op de kosten.
- Inventariseer van tevoren of er erfgenamen zijn die beneficiair willen aanvaarden of verwerpen. Vraag de betreffende erfgenamen dan om dit direct zelf te gaan regelen bij de rechtbank. Je kunt dit ook door de notaris laten doen, maar hierdoor gaan de kosten wel omhoog.
- Zorg er voor dat de notaris zo min mogelijk hoeft uit te zoeken. Maak een stamboom indien verre familie erfgenaam is. Verzamel de contactgegevens van de vermoedelijke erfgenamen voordat je naar de notaris gaat (namen, geboortedatum, woonadres en e-mailadres).
- Kies je voor een lokale notaris en maak je een afspraak voor een adviesgesprek? Neem dan ook de volgende stukken mee naar het notariskantoor: het testament van de erflater, het testament van de eventuele eerder overleden partner van de erflater en een voorlopig overzicht van de erfenis. Zet alle vragen die je hebt op een lijst zodat je niks vergeet. Een eerste bespreking is normaal gezien bij de offerte inbegrepen. Door je goed voor te bereiden haal je zoveel mogelijk waarde uit het gesprek met de notaris.
Meer lezen?
- Hier vraag je een uittreksel op van het Centraal Testamentenregister.
- Hier vind je de inkomens- en vermogensnorm en de maximale eigen bijdrage.
- Vind je de rekening van de notaris te hoog? Dan kun je naar de Geschillencommissie.
- Zo kom je aan een kopie van het laatste testament.
- Dit staat er in een boedelvolmacht (inclusief gratis voorbeeld).
Veelgestelde vragen:
Wie vraagt de verklaring van erfrecht aan?
Een notaris gaat niet aan de slag zonder een opdracht. Het is gebruikelijk dat degene die de erfenis wil afwikkelen een notaris kiest en de verklaring van erfrecht aanvraagt. Dit kan bijvoorbeeld een door de overledene benoemde executeur zijn of een door de erfgenamen onderling aangewezen gevolmachtigde. Je kunt ook een verklaring van erfrecht laten maken zonder iemand aan te wijzen die de erfenis afwikkelt. In dat geval staat in de verklaring van erfrecht alleen wie de erfgenamen zijn en dat zij gezamenlijk bevoegd zijn. In dat geval maakt het niet uit welke erfgenaam de verklaring van erfrecht aanvraagt.
Wie betaalt de kosten voor de verklaring van erfrecht?
De kosten voor de verklaring van erfrecht horen uiteraard voor rekening te komen van de gezamenlijke erfgenamen. Degene die een opdracht geeft aan de notaris, staat er persoonlijk voor in dat de rekening wordt betaald. Als je de rekening voorschiet als opdrachtgever, dan hoor je dit bedrag weer terug te ontvangen uit de erfenis.
Een deel van de kosten hoort wellicht te worden gedragen door één of meer specifieke erfgenamen. Denk bijvoorbeeld aan het geval dat één van de erfgenamen beneficiair wil aanvaarden. Hiervoor brengt de rechtbank leges in rekening. Als de betreffende erfgenaam dit zelf regelt bij de rechtbank, dan lijkt het mij redelijk dat hij deze kosten zelf draagt. Laat je de beneficiaire aanvaarding via de notaris regelen? Dan zal de notaris normaal gezien de leges in rekening brengen bij de gezamenlijke erfgenamen.
Hoe weet ik of er al een verklaring van erfrecht is gemaakt?
Misschien vermoed jij dat je erfgenaam bent, maar weet je het niet zeker. Of kom je er pas na lange tijd achter dat iemand is overleden. Of ben je bijvoorbeeld een schuldeiser die wil weten wie de erfgenamen zijn van je overleden schuldenaar. In dat geval kun je contact opnemen met de rechtbank en vragen om een uittreksel van het boedelregister. Een notaris die een verklaring van erfrecht maakt, laat zich namelijk inschrijven in het boedelregister als “betrokken notaris”.
Blijkt uit de inzage van het boedelregister dat er een notaris betrokken is bij de erfenis? Dan mag je er van uit gaan dat deze notaris een verklaring van erfrecht heeft gemaakt. In dat geval kun je bij het betreffende notariskantoor informatie opvragen over de erfenis. Wist je bijvoorbeeld dat je als schuldeiser van een overleden schuldenaar een kopie mag opvragen van de verklaring van erfrecht? Dat je hier recht op hebt staat in artikel 49b van de Wet op het notarisambt.
