De afgelopen tien jaren hebben ouders massaal grote schenkingen gedaan aan hun kinderen voor de aankoop van een woning. De overheid moedigde dit aan door een speciale extra grote vrijstelling voor de schenkbelasting. Deze vrijstelling werd ook wel de “jubelton” genoemd omdat het aanvankelijk een vrijstelling van € 100.000 was. Met ingang van 1 januari 2024 is het laatste stukje van deze speciale vrijstelling vervallen. Maar dit betekent niet dat ouders stoppen met het doen van schenkingen aan hun kinderen. In dit blog ontdek je waar je op moet letten bij een grote schenking aan je kind. Onderaan deze pagina vind je een voorbeeld van een schenkingsovereenkomst voor een eigen woning.
De normale verhoogde vrijstelling blijft bestaan
De meeste mensen weten dat je ieder jaar een vrijgesteld bedrag kunt schenken aan je kinderen. In 2026 is het vrijgestelde bedrag € 6.908 per kind. Minder bekend is dat je één keer tussen de 18e en 40e verjaardag van je kind een groter bedrag kunt schenken zonder schenkbelasting. Dit wordt de “eenmalig verhoogde vrijstelling” genoemd. Deze bestond al voor de invoering van de “jubelton” en blijft ook bestaan na de afschaffing van de “jubelton”. In 2026 bedraagt de eenmalig verhoogde vrijstelling per kind € 33.129. Als je de mogelijkheid hebt, dan is het zeer verstandig om deze vrijstelling te gebruiken voor de aankoop van een woning.
Overigens is er een slimme manier waarmee je de jaarlijkse vrijstellingen kunt stapelen om alsnog € 100.000 belastingvrij over te hevelen naar je kind. In onderstaande video leg ik uit hoe het werkt.
Denk er aan om aangifte te doen
Het indienen van een aangifte schenkbelasting is verplicht als het totaal aan schenkingen in één kalenderjaar hoger is dan de vrijstelling. Ook moet er een aangifte worden ingediend als je kind een beroep wil doen op de eenmalig verhoogde vrijstelling. Het beroep op de vrijstelling wordt namelijk gedaan in de aangifte. Je kind hoeft dus geen schenkbelasting te betalen, maar moet toch aangifte doen. Dit moet vóór 1 maart van het volgende jaar. Je kunt dit heel gemakkelijk online regelen op de website van de belastingdienst.
Is lenen slimmer dan schenken?
Je kunt in plaats van een schenking ook kiezen voor een lening of een combinatie van beiden. Veel rijke ouders financieren zelf de volledige koopprijs als hun kind een woning koopt. Je kunt bijvoorbeeld een zo groot mogelijke belastingvrije schenking doen en van de rest een annuïtaire lening maken. Een mooie bijkomstigheid is dat de rente die het kind betaalt aan de ouders aftrekbaar is voor de inkomstenbelasting. Een hypotheekakte is niet eens verplicht. Ook de rente op een onderhandse eigenwoninglening is aftrekbaar.
Een financiering door een familielid scheelt ook veel kosten. Je hebt geen hypotheekadvies nodig en geen notariële hypotheekakte. Ook is het kind niet verplicht om een overlijdensrisicoverzekering af te sluiten. Voor meer informatie hierover kun je dit blog lezen.
Leg een uitsluitingsclausule vast
Het is natuurlijk niet de bedoeling dat je schoonkind er met jouw geld vandoor gaat. Daarom is het belangrijk om duidelijk vast te leggen dat de schenking alleen voor jouw kind bedoeld is. Hierbij zijn de volgende punten van belang:
- Doe de schenking alleen aan je kind en niet aan je schoonkind. Je schoonkind is dus geen partij bij de schenkingsovereenkomst.
- Neem een uitsluitingsclausule op in de overeenkomst. Dit houdt in dat de schenking niet in een algehele gemeenschap van goederen valt. Dat is vooral van belang als je kind een huwelijk of partnerschap is aangegaan vóór 1 januari 2018.
- Maak de schenking over op een bankrekening die op naam van je kind staat. Maak de schenking dus niet over op een zogenoemde “en/of-rekening”.
Het vastleggen van een uitsluitingsclausule blijft ook van belang na 1 januari 2018. Op die datum is het nieuwe huwelijksgoederenrecht ingevoerd waardoor schenkingen standaard privé vermogen zijn. Deze nieuwe wet geldt alleen voor nieuwe huwelijken en nieuwe partnerschappen. Vandaar dat de uitsluitingsclausule nog steeds nodig is voor relaties die al bestonden vóór 2018. Ook is het van belang om te weten dat je na 1 januari 2018 nog steeds kunt kiezen voor een algehele gemeenschap van goederen. Dat gebeurt in de praktijk regelmatig, dus dit is geen theoretische kwestie.
Vergoedingsrechten vaststellen
Menig advocaat verdient een goed belegde boterham aan het onderwerp vergoedingsrechten. Er kan sprake zijn van een vergoedingsrecht indien één van beide partners privé vermogen investeert in gemeenschappelijk bezit. Voor gehuwden en geregistreerd partners bestaat hiervoor een uitdrukkelijke wettelijke grondslag. Voor samenwoners is dat niet het geval. Er is namelijk geen speciaal wetboek voor samenwoners. Er worden talloze rechtszaken gevoerd tussen ex-partners over de vraag of er een vergoedingsrecht is ontstaan en, zo ja, hoe hoog het is.
Wil jij een schenking doen aan je kind voor de aankoop van een eigen woning? En koopt je kind deze woning samen met een partner? Dan is het niet voldoende om de schenking en de uitsluitingsclausule vast te leggen. In aanvulling hierop moeten je kind en schoonkind samen vastleggen dat er een vergoedingsrecht ontstaat. In onderstaande video leg ik uit hoe je kind dit kan regelen.
Het vergoedingsrecht vastleggen kan op twee manieren:
- In een notarieel samenlevingscontract (bekijk hier een gratis model).
- In een onderhands contract (bekijk hier een gratis model).
De rechten van je andere kinderen
Hebben jullie meerdere kinderen? Dan is de kans klein dat ze precies op hetzelfde moment een schenking krijgen en een woning kopen. Er ontstaat dus altijd een soort ongelijkheid. Zelfs als ze beiden een even grote schenking krijgen maar niet op hetzelfde moment. Het kind dat als eerste een schenking kreeg is op een bepaalde manier toch bevoordeeld boven het andere kind.
Stel dat één kind de eenmalig verhoogde schenking krijgt en het andere kind deze helemaal niet krijgt. Dan kun je bepalen dat de schenking later verrekend moet worden met je erfenis. Dit wordt het “inbrengen” van de schenking genoemd. Je kunt dit naar keuze in de schenkingsakte of in je testament regelen. Het voordeel van een clausule in je testament is dat je deze gemakkelijk (eenzijdig) kunt aanpassen als de situatie verandert.
Standaard betekent “inbrengen” dat het nominale bedrag van de schenking wordt verrekend. Dit betekent dat er geen inflatiecorrectie is voor de tussenliggende periode. Veel mensen gaan er van uit dat de tijd van lage inflatie definitief achter ons ligt. Geldt dat ook voor jou? Dan is het belangrijk om dit onderwerp te bespreken met de notaris als je de inbrengverplichting wilt regelen in je testament.
Maak altijd een levenstestament
Een levenstestament is een notariële akte waarin je een algemene volmacht verleent aan je vertrouwenspersoon. Als echtpaar kun je bijvoorbeeld een volmacht verlenen aan elkaar en de kinderen. Voor steeds meer mensen eindigt het leven met een periode van wilsonbekwaamheid. Om deze reden hebben al meer dan 1,5 miljoen (!) Nederlanders een levenstestament gemaakt bij de notaris.
Het alternatief voor een levenstestament is het zogenoemde “beschermingsbewind”. Dit kan op verzoek van de kinderen worden ingesteld door de kantonrechter op het moment dat je wilsonbekwaam wordt. Je mag er van uit gaan dat nieuwe schenkingen en nieuwe leningen niet mogelijk zijn na het instellen van een bewind. De kantonrechter zal hier meestal geen toestemming voor geven. Dit betekent dat een levenstestament onmisbaar is voor vermogende ouders die open staan voor schenkingen en leningen aan hun kinderen.
Je kunt in een levenstestament gedetailleerd vastleggen wat de bedoeling is. Zo kun je bijvoorbeeld bepalen aan wie er schenkingen mogen worden gedaan en onder welke voorwaarden. Voor meer tips over het levenstestament kun je dit blog lezen.
Voorbeeld schenkingsovereenkomst aankoop eigen woning
Met het onderstaande voorbeeld voor een schenkingsovereenkomst kunnen jullie als ouders samen met jullie kind de schenking voor een eigen woning vastleggen.
