Veel ouders willen bij leven al een deel van hun vermogen overdragen aan de kinderen. Hiermee kun je later een hoop erfbelasting besparen. In dit blog ontdek je 10 manieren waarop je bij leven kunt schenken aan je kind.
1. Elk jaar geld overmaken
Veel kinderen krijgen ieder jaar een schenking van hun ouders. Voor de erfbelasting en schenkbelasting gelden dezelfde tarieven maar verschillende vrijstellingen. Een belangrijk verschil is dat een kind ieder kalenderjaar opnieuw recht heeft op een vrijstelling voor de schenkbelasting. Bij de erfbelasting geldt maar één keer een vrijstelling. De jaarlijkse vrijstelling voor de schenkbelasting is kleiner dan de eenmalige vrijstelling voor de erfbelasting, maar je kunt hem dus wel vaker gebruiken. Vooral als je veel vermogen hebt, is het jammer om de jaarlijkse vrijstelling niet te benutten.
Elk jaar wordt de vrijstelling verhoogd met een inflatiecorrectie. Je vindt de vrijstelling voor dit jaar op deze pagina van de belastingdienst. Heb je geen spaargeld en zit je vermogen vast in bezittingen? Dan kun je de vrijstelling ook gebruiken voor andere schenkingen dan geld.
2. Schenken op papier
Zit je vermogen bijvoorbeeld vast in de overwaarde van je huis? Dan kun je een schenking op papier overwegen. Een dergelijke schenking heeft tot gevolg dat er een schuld ontstaat van de ouder aan het kind. Jouw vermogen gaat dus omlaag en het vermogen van het kind gaat omhoog. Meestal is het de bedoeling om de schuld pas af te lossen na de verkoop van het huis of nadat de langstlevende ouder is overleden. Bij overlijden is de schuld aftrekbaar voor de erfbelasting. Dit is dus een mooie constructie om te schenken bij leven.
Je bent als ouder verplicht om jaarlijks 6% rente te betalen aan je kind. Als je geen rente betaalt is de schuld bij overlijden niet aftrekbaar voor de erfbelasting. Voor de erfbelasting geldt overigens ook de eis dat je de schenking vastlegt bij de notaris. Veel mensen vinden de renteverplichting een nadeel. Je kunt het ook als een voordeel zien. De rentebetaling is namelijk belastingvrij. Je kind betaalt er geen inkomstenbelasting, schenkbelasting of erfbelasting over. Hier vind je meer uitleg over de schenking op papier.
3. Iets anders dan geld weg geven
Bij de eerste tip schreef ik al dat je de vrijstelling ook kunt gebruiken voor iets anders dan geld. Je kunt de jaarlijkse vrijstelling bijvoorbeeld gebruiken voor kunst, antiek of sieraden. Ook grotere beleggingen, zoals een verhuurde woning, kun je bij leven schenken aan de kinderen.
Veel mensen weten dat de overdrachtsbelasting voor tweede woningen omhoog is gegaan naar meer dan 10%. Weinig mensen weten dat je bij de schenking van een woning de overdrachtsbelasting terug krijgt. Deze mag je namelijk in mindering brengen op de schenkbelasting. Boven de jaarlijkse vrijstelling voor de schenkbelasting geldt een eerste tariefschijf van 10%. Dankzij de verrekening van de schenkbelasting en overdrachtsbelasting betalen de kinderen dus maar één keer 10% belasting in plaats van twee keer 10%. Is de woning zoveel waard dat een deel van de schenking in de 20% schijf valt? Dan kun je eenvoudig de schenking opknippen in twee delen en verspreiden over twee kalenderjaren. Op die manier kun je ook een duurdere woning schenken binnen het 10% tarief.
Ik heb de afgelopen 20 jaar al meerdere keren families op deze manier geholpen bij het overdragen van vermogen bij leven. Het grote voordeel zit hem er in dat bij een vererving het tweede huis voor de heffing van erfbelasting vaak in de 20% schijf valt. Eerder overdragen tegen 10% scheelt dus de helft aan belasting!
Hier vind je de belastingtarieven boven de vrijstellingen. Wil je meer weten over het schenken van een tweede woning bij leven? Maak dan een afspraak met een notaris bij jou in de buurt. Je kunt ook een andere adviseur inschakelen, maar voor de overdracht van een huis moet je altijd naar de notaris. Je kunt dus beter direct daar een afspraak maken.
4. Schulden kwijtschelden
Veel ouders lenen geld aan hun kinderen. Bijvoorbeeld voor de financiering van een verbouwing of voor het starten van een bedrijf. Tegenwoordig moet je over een vordering op je kind meer belasting betalen dan over je spaargeld. Is je Box 3 vermogen hoger dan de vrijstelling? Dan kan het dus een goed idee zijn om schulden van je kinderen kwijt te schelden. Ook hiervoor kun je gewoon de jaarlijkse vrijstelling gebruiken. Voor de erfbelasting en schenkbelasting maakt het geen verschil, maar voor de vermogensrendementsheffing is kwijtschelden gunstiger dan gewoon schenken.
Heb je meerdere kinderen en aan één van hen geld geleend? Dan ontstaat er door de kwijtschelding een ongelijkheid tussen de kinderen. Dit kun je compenseren door geldbedragen te schenken aan de andere kinderen. Is dat geen optie, bijvoorbeeld omdat je vermogen vast zit in het huis? Dan kun je afspreken dat de kinderen de kwijtschelding onderling moeten verrekenen na jouw overlijden. Dit kun je afspreken bij de kwijtschelding of je kunt het bepalen in je testament. In een standaard testament staat vaak dat de kinderen de schenkingen bij leven niet (!) hoeven te verrekenen bij overlijden. Dit wordt “vrijstelling van inbreng” genoemd.
Wil je meer weten over het verrekenen van schenkingen? Hier vind je meer informatie.
5. Een grote schenking doen voor een huis
Bijna 10 jaar lang hebben vermogende families hun voordeel kunnen doen met de zogenoemde “jubelton”. Onder deze regeling kon je per kind ongeveer € 100.000 belastingvrij schenken, zolang het maar gebruikt werd om een huis te kopen, een verbouwing te betalen of de hypotheek af te lossen.
Nu deze speciale vrijstelling is afgeschaft, zijn ouders op zoek naar andere mogelijkheden om hun kinderen te helpen bij de aankoop van een huis. Zo kun je bijvoorbeeld zelf voor bank gaan spelen en een hypotheek verlenen aan de kinderen. Of je kunt proberen om garant te staan bij de bank voor een lening als je kind zelf niet voldoende inkomen heeft.
Een andere optie is dat je op tijd begint met schenken, zodra de kinderen 18 zijn. Op die manier kun je in veel gevallen nog steeds belastingvrij een ton naar je kinderen schuiven op het moment dat ze hun eerste woning kopen. In onderstaande video leg ik precies uit hoe het werkt.
6. Het bedrijf alvast op naam van je kind zetten
Onder fiscaal adviseurs heerst momenteel grote bezorgdheid over het voortbestaan van de bedrijfsopvolgingsregeling. Deze speciale vrijstelling maakt het mogelijk om familiebedrijven met weinig belasting over te dragen aan de volgende generatie. Denk bijvoorbeeld aan agrarische bedrijven die veel eigen vermogen hebben maar een laag rendement. Het heffen van schenkbelasting of erfbelasting betekent dat de opvolger de grond moet verkopen en hierdoor mogelijk het bedrijf moet beëindigen. Vandaar dat er een bedrijfsopvolgingsregeling bestaat. Zonder boeren hebben we namelijk geen eten.
Heb jij een bedrijfsopvolger en zit er veel eigen vermogen in je onderneming? Zolang de bedrijfsopvolgingsregeling nog bestaat heb je de kans om dit vermogen bij leven weg te schenken zonder al te veel belasting te betalen.
Op deze pagina van de belastingdienst vind je meer uitleg over de huidige regels.
7. Schenken voor een studie
Veel mensen zijn bekend met het afschaffen van de zogenoemde ”jubelton”. Wat minder bekend is dat de eenmalig verhoogde vrijstelling voor kinderen wel blijft bestaan. Er is zelfs een extra hoge eenmalige vrijstelling bij een grote schenking voor een dure studie. Je vindt de bedragen voor dit jaar op deze pagina van de belastingdienst.
Zijn de kinderen bijna 40 en heb je de eenmalig verhoogde vrijstelling nog niet gebruikt? Bespreek dan eens met je notaris of fiscalist of er een mogelijkheid is om deze toch nog te benutten. Zo kun je de eenmalig verhoogde vrijstelling ook gebruiken voor een papieren schenking.
Heb je bijvoorbeeld drie kinderen? Dan kun je tot hun veertigste verjaardag een eenmalige belastingvrije schenking doen van in totaal meer dan € 90.000. Afhankelijk van de omvang van je vermogen bespaart dit later tot maximaal € 18.000 euro erfbelasting. Het is zonde om dit voordeel te laten liggen.
8. Schenken in je levenstestament
Al meer dan één miljoen (!) Nederlanders hebben een levenstestament gemaakt bij de notaris. Dat is een volmacht die je uit voorzorg verleent aan je partner en/of je kinderen voor het geval je later wilsonbekwaam wordt. Met de volmacht in je levenstestament kunnen de kinderen bijvoorbeeld de bankzaken regelen als je dat zelf niet meer kunt. Of ze kunnen bijvoorbeeld je verhuizing regelen als je zorg nodig hebt.
Veel ouders willen in een zorgscenario hun vermogen bij leven aan de kinderen schenken. Hiermee kun je voorkomen dat je de overwaarde van je huis moet opeten. Je hebt beslist een levenstestament nodig als je dit belangrijk vindt. Een levenstestament is namelijk de enige optie waarbij de kinderen schenkingen mogen doen aan zichzelf. Dat is belangrijk omdat jij daar mogelijk geestelijk of lichamelijk niet meer toe in staat bent als je in het verpleeghuis zit.
9. De erfenis eerder uitkeren
Is je partner overleden en wil jij je vermogen afbouwen ten gunste van de kinderen? Veel langstlevende ouderen willen de erfenis eerder uitkeren. Dit wordt door de belastingdienst gezien als een schenking bij leven. Er is namelijk een soort korting verleend op de erfbelasting toen je partner overleed, omdat de kinderen hun erfdeel pas krijgen nadat jij overlijdt. Over een gedeelte van het bedrag dat je uitkeert aan de kinderen moet daarom alsnog belasting worden betaald. Gelukkig kun je daarbij gebruik maken van de jaarlijkse vrijstelling voor de schenkbelasting.
Ben jij een langstlevende en wil jij weten hoe je de erfenis belastingvrij eerder uitkeert aan de kinderen? In deze video leg ik precies uit hoe je dat doet. Je kunt gelijk meerekenen met je eigen cijfers.
Je kunt als echtpaar, zolang je nog met z’n tweeën bent, de dubbele heffing voorkomen door samen een slim testament te maken. Zie voor meer info de tweede link in de lijst onderaan dit blog.
10. Schenken en belasting terug krijgen
Niet iedereen heeft kinderen. Gelukkig zijn er ook voor kinderloze stellen en alleenstaanden mogelijkheden om fiscaal gunstig te schenken. Zo kun je een periodieke schenking doen aan een goed doel en hierdoor een aftrekpost creëren voor de inkomstenbelasting. Dit is zelfs een slim idee als je reeds een goed doel tot je enige erfgenaam hebt benoemd. Alles wat een zogenoemde “algemeen nut beogende instelling” erft is volledig vrijgesteld van erfbelasting. Als je bij leven gebruik maakt van de giftenaftrek krijg je een deel van de schenking terug van de belastingdienst. Dit vermogen kun je vervolgens extra nalaten, waardoor het goede doel in totaal dus meer vermogen erft dan wanneer je niet schenkt.
Op dit moment is een periodieke gift aftrekbaar voor de inkomstenbelasting tot € 250.000 (!!) per jaar. Tot 1 januari 2023 was er zelfs helemaal geen maximum en kon je miljoenen per jaar schenken op deze manier. Veel vermogende filantropen met een hoog vermogen en een hoog inkomen hebben hier ruimhartig gebruik van gemaakt. Dit kun je niet anders dan toejuichen, want dit geld gaat uiteindelijk allemaal naar goede doelen.
Meer lezen?
- Meer uitleg over het levenstestament, inclusief een gratis model.
- Het eerder uitkeren van de erfenis kan belastingvrij als jullie kiezen voor dit testament!
- Meer tips voor wie geen schenkbelasting wil betalen.
- Info van de belastingdienst over de giftenaftrek.
- Zo voorkom je dat je schoonkind er met de schenking vandoor gaat.
- Met deze 10 legale trucs kom je onder de erfbelasting uit.
Veelgestelde vragen:
Wat zijn de voordelen van schenken bij leven?
Schenken bij leven scheelt een hoop belasting. Niet alleen de erfbelasting gaat omlaag maar je betaalt ook minder Box 3 heffing. Bovendien kun je door bij leven vermogen over te dragen flink besparen op de eigen bijdrage als je in het verpleeghuis belandt.
Wat is de beste manier om bij leven aan je kind te schenken?
Wat het beste is, dat verschilt per geval. Voor de één is gewoon geld overmaken de beste optie. Bij de ander is het beter om te schenken op papier. Voor elk vermogen en iedere situatie is er wel een optie te bedenken die goed uitpakt.
Wat zijn de nadelen van schenken bij leven?
Het schenken bij leven kan ook nadelen hebben:
- Sommige schenkingen verlagen je inkomen. Denk bijvoorbeeld aan de renteverplichting bij een papieren schenking.
- Soms is de schenkbelasting hoger dan de erfbelasting, bijvoorbeeld doordat de vrijstelling voor de schenkbelasting lager is. Dit is vooral van belang bij grotere schenkingen uit kleinere of gemiddelde vermogens.
- De overheid kan plotseling de regels veranderen, waardoor een constructie opeens niet meer voordelig is.
- Eens gegeven blijft gegeven. De meeste schenkingen kun je niet herroepen als je later spijt krijgt.
Hoe zorg je dat een schoonkind geen recht heeft op je geld?
Je schoonkind heeft bij een scheiding geen recht op datgene wat jij aan je kind hebt gegeven mits:
- de schenking schriftelijk is vastgelegd en
- daarin een zogenoemde “privé clausule” staat en
- je kind goede afspraken heeft gemaakt met je schoonkind over vergoedingsrechten.
Een vergoedingsrecht is het recht om bij een relatiebreuk privé vermogen terug mogen te vragen dat geïnvesteerd is in gemeenschappelijk bezit. Denk bijvoorbeeld aan een schenking van de ouders waarmee de gezamenlijke hypotheek is afgelost.
