Waarom een rechtskeuze in je testament zo belangrijk is

Sinds 2015 gelden in het grootste deel van Europa dezelfde regels als iemand overlijdt. Twee landen komen daardoor niet meer tot een andere conclusie over welk recht van toepassing is. Maar wat nog wel kan gebeuren, is dat het recht van toepassing is van een land waarvan je dat liever niet meer had gewild. De oplossing is een rechtskeuze in je testament. Dat kan je erfgenamen later een hoop gedoe besparen.

rechtskeuze testament

Voorbeeld 1: de Nederlander die in het buitenland woont

Harold woont het grootste deel van het jaar bij zijn vriendin in Portugal. Hij heeft in Nederland nog wel een appartement waar hij een paar weken per jaar verblijft. Zijn kinderen wonen ook nog in Nederland. In Portugal heeft hij niks op zijn naam staan. Het heeft voor Harold geen zin om onder het recht van Portugal te vallen. Zijn vermogen is in Nederland en zijn erfgenamen wonen ook hier. Daarom heeft hij bij de notaris een testament gemaakt met een rechtskeuze voor Nederlands recht. Het maakt dus niet uit of hij in Nederland of Portugal overlijdt. In beide gevallen valt zijn erfenis onder het Nederlandse recht. Voor zijn kinderen is dat wel zo fijn. Ze hoeven later niet naar Portugal om zijn erfenis af te wikkelen.

Voorbeeld 2: de buitenlander die in Nederland woont

Gilbert is een Fransman die in Nederland woont omdat hij hier werkt aan zijn promotie. Zijn vrouw en kinderen wonen in Parijs. Om de twee weken brengt hij een weekend met zijn gezin door. De rest van zijn tijd woont hij in Amsterdam waar hij een appartement huurt. Hij is daar ook ingeschreven. In Parijs is hij samen met zijn vrouw eigenaar van een koopwoning. Op grond van de Europese regels valt Gilbert onder het Nederlandse erfrecht omdat hij hier woont. Maar dat is voor hem helemaal niet handig. Hij blijft liever onder het Franse recht vallen omdat zijn vermogen en zijn gezin in Frankrijk zijn. Daarom heeft Gilbert bij een notaris in Frankrijk een testament gemaakt met daarin een rechtskeuze voor het Franse recht.

Moet je ook een rechtskeuze maken als je gaat trouwen?

Een rechtskeuze in je testament betekent nog niet dat het huwelijksvermogensrecht van dat land ook geldt. Daarvoor moet je apart een keuze vastleggen als je gaat trouwen. Dat is niet van belang als twee Nederlanders trouwen die hier wonen en hier trouwen. Maar het doet er wel toe als een Duitser en een Belg met elkaar trouwen in Las Vegas terwijl de één in Engeland woont en de ander in Frankrijk. Ja, dat is vergezocht maar het komt echt voor.

Geldt een rechtskeuze ook voor de erfbelasting?

Een rechtskeuze in je testament betekent nog niet dat je van de Nederlandse fiscus af bent. Na emigratie betalen je erfgenamen nog steeds erfbelasting in Nederland. Je bent daar pas van af wanneer je overlijdt nadat je 10 jaar weg bent uit Nederland.

Meer lezen?