Pensioenimputatie verlaagt vrijstelling erfbelasting langstlevende

Een partner heeft in 2022 recht op een maximale vrijstelling voor de erfbelasting van € 680.645. Maar in veel gevallen is dat bedrag een stuk lager. Want hier zegt de fiscus dat de waarde van je nabestaandenpensioen van de vrijstelling af gaat. In dit blog leg ik uit hoe je zelf de pensioenimputatie en de vrijstelling voor de erfbelasting kunt berekenen.

Pensioenimputatie berekenen in 2022

De formule voor het uitrekenen van de pensioenimputatie is heel simpel. Het bedrag dat de langstlevende per jaar krijgt, vermenigvuldig je met een getal dat afhangt van je leeftijd. Vervolgens gaat 35% van dat bedrag van de vrijstelling af.  

Een modaal nabestaandenpensioen is ongeveer € 20.000. Stel dat je 49 jaar bent en een pensioen erft van € 20.000 per jaar. Dat is volgens de belastingdienst 13 x € 20.000 waard, dus € 260.000. Hiervan komt € 91.000 (35%) in mindering op de vrijstelling van € 680.645. Daardoor houd je een vrijstelling over voor de erfbelasting van € 589.645. In een doorsnee situatie is de pensioenimputatie niet van belang. Want een gemiddelde erfenis is veel lager dan de vrijstelling die over blijft. Misschien is dat wel de reden dat de belastingdienst er niet veel over zegt op haar website.

pensioenimputatie 2022
klik op de tabel voor een grote versie in een nieuw tabblad

Bijzondere gevallen

In een bijzondere situatie kan de pensioenimputatie heel vervelend uitpakken. Ik zal dit uitleggen aan de hand van een voorbeeld.

Richard (43 jaar) en Annette (39 jaar) zijn sinds 2012 bij elkaar. Annette heeft een dochter van 11 uit haar vorige relatie. Richard heeft een goede baan bij een multinational. Het gezin heeft daardoor de afgelopen jaren in meerdere landen gewoond. Sinds kort wonen ze in Amsterdam zodat de dochter in Nederland naar de middelbare school kan gaan. Richard heeft in 2018 een woning gekocht voor € 550.000 met een volledige hypotheek. Annette had op dat moment geen inkomen. Daardoor is de woning alleen op Richard zijn naam gekomen en heeft hij een verzekering afgesloten voor 100% van de hypotheek. In 2019 zijn Richard en Annette met elkaar getrouwd. Daardoor erft Annette automatisch het huis en krijgt ze een pensioen van € 48.000 als er wat met Richard gebeurt.

Wanneer Richard plotseling overlijdt in 2022, erft Annette de woning die dan al € 600.000 waard is. Vanwege de verzekering zit er geen hypotheek meer op. Zonder pensioenimputatie zou de erfenis ruim onder de vrijstelling blijven van € 680.645. Maar Annette erft op haar 39e een partnerpensioen van € 48.000 per jaar. Daardoor heeft zij nog maar recht op een partnervrijstelling van € 445.445. Door de pensioenimputatie moet Annette € 18.035 erfbelasting betalen over het huis.

pensioenimputatie berekenen
klik op de tabel voor een grote versie in een nieuw tabblad

Zeer hoog nabestaandenpensioen?

Wie als langstlevende een heel hoog nabestaandenpensioen erft, wordt extra hard gekort op de vrijstelling. De pensioenimputatie is in dat geval hoger dan de standaard 35%. Dit wordt de “netto methode” van de pensioenimputatie genoemd. Stel dat je als langstlevende van 49 jaar een nabestaandenpensioen erft van € 84.000. Hierdoor raak je bijna 58% kwijt van je vrijstelling voor de erfbelasting. Deze bedraagt in 2022 dan nog maar € 286.087.

pensioenimputatie formule
klik op de tabel voor een grote versie in een nieuw tabblad

AOW, lijfrente en pensioenimputatie

De waarde van je AOW en ANW-uitkering telt gelukkig niet mee voor de erfbelasting. In beginsel gaat de pensioenimputatie alleen uit van het nabestaandenpensioen dat je partner krijgt van het pensioenfonds. Wanneer je partner een lijfrente erft, dan is de pensioenimputatie wel weer van toepassing. Heb je bij meer fondsen een pensioen opgebouwd? Dan ontvangt de langstlevende misschien meer dan één pensioen. Mogelijk moet je dus meer bedragen bij elkaar optellen voor de berekening van de pensioenimputatie.

Meer lezen?

Veelgestelde vragen:

Wat is pensioenimputatie?

Pensioenimputatie betekent dat de vrijstelling van de langstlevende voor de erfbelasting wordt verlaagd met de waarde van het nabestaandenpensioen dat hij of zij erft.

In de tabel bij dit blog kun je zelf opzoeken of je meer belasting moet betalen door de pensioenimputatie.

Hoe moet je de pensioenimputatie berekenen?

De formule voor het berekenen van de pensioenimputatie is heel simpel. Het bedrag dat de langstlevende per jaar krijgt, vermenigvuldig je met een getal dat afhangt van je leeftijd (zie de tabel op mijn site). Vervolgens gaat 35% van dat bedrag van de vrijstelling af.

In dit blog leg ik met voorbeelden uit hoe je de pensioenimputatie moet berekenen.

Waarom geeft de belastingdienst weinig aandacht aan de pensioenimputatie op haar website?

In een doorsnee situatie is de pensioenimputatie niet van belang. Een gemiddelde erfenis is veel lager dan de minimale vrijstelling. Misschien is dat wel de reden dat de fiscus er niet veel over zegt op haar website.

Hoe hoog is de minimale vrijstelling na pensioenimputatie?

In 2022 is de minimale vrijstelling na pensioenimputatie € 175.837,-. Als de langstlevende minder erft dan dit bedrag, dan heb je geen last van de pensioenimputatie.