Overwaarde schenken kan op deze 4 manieren!

Veel ouders vragen zich af of ze de overwaarde van het huis kunnen schenken aan hun kind. Je kunt bijvoorbeeld schenken op papier om te voorkomen dat de overwaarde van je huis meetelt voor de zogenoemde “eigen bijdrage”. Een andere optie is het gebruiken van de overwaarde van jouw huis voor de hypotheek van je kind. In dit blog ontdek je wat er mogelijk is

1. Schenken op papier

Een schenking op papier houdt in dat je een schenking doet die je nog niet direct uitbetaalt. Hierdoor ontstaat er een schuld van de schenker aan de begiftigde. Tussen de 18^e en de 40^e verjaardag van je kind kun je één keer een beroep doen op de “eenmalig verhoogde vrijstelling” voor de schenkbelasting. Het kan een goed idee zijn om deze te gebruiken voor een schenking op papier.

Bestaat je vermogen vooral uit de overwaarde van je koopwoning? Dan is een schenking op papier vaak de enige mogelijkheid om de eenmalig verhoogde vrijstelling te gebruiken. Het heeft tot gevolg dat de ouders in hun jaarlijkse belastingaangifte een schuld mogen opgeven in Box 3. Het kind geeft in Box 3 een vordering op. In veel gevallen is de vordering vrijgesteld van inkomstenbelasting omdat het vermogen van het kind lager is dan de vrijstelling. In 2024 is de vrijstelling € 57.000 voor een alleenstaande en € 114.000 voor fiscaal partners. De overwaarde van de eigen woning van het kind telt hierbij niet mee.

Een mogelijk voordeel is een lagere heffing van erfbelasting bij het overlijden van de ouders. De schuld verlaagt namelijk de fiscale omvang van de erfenis. Schenken op papier kan dus voorkomen dat de overwaarde van je huis belast wordt met erfbelasting.

Een ander voordeel is een mogelijke besparing op de “eigen bijdrage” als de langstlevende in het verpleeghuis belandt. Op dat moment kan bijvoorbeeld het huis worden verkocht en de schenking worden uitbetaald. Dit verlaagt het Box 3 vermogen van de ouder. Dit heeft tot gevolg dat de eigen bijdrage omlaag gaat, voor zover deze is gebaseerd op het Box 3 vermogen.

Nadelen zijn er ook. Een papieren schenking leidt tot een renteverplichting van 6% per jaar. Deze moet daadwerkelijk worden betaald, anders is de schuld niet aftrekbaar bij je overlijden!

2. Overwaarde schenken na verkoop

Een andere optie is uiteraard het schenken van de overwaarde nadat je het huis hebt verkocht. Denk bijvoorbeeld aan het geval dat de langstlevende kleiner wil gaan wonen. Verkoop je een vrijstaand huis en ga je vervolgens een appartement huren? Dan kan ik me voorstellen dat je de overwaarde wilt uitbetalen aan de kinderen. Je geld op de bank zetten heeft weinig zin vanwege de lage spaarrente. Je kunt het beter aan de kinderen geven zodat die hun hypotheek kunnen verlagen.

Vaak heb je in dat geval meerdere mogelijkheden:

• Heb je in het verleden een papieren schenking gedaan? Dan kan het een goed idee zijn om deze nu uit te betalen. Dit kan normaal gezien belastingvrij.
• Bij het overlijden van de eerste ouder is het gebruikelijk dat de langstlevende het huis erft. In ruil daarvoor erven de kinderen een geldvordering op de langstlevende. De vordering is in beginsel pas opeisbaar na het overlijden van de langstlevende. Je hebt altijd het recht om het erfdeel van de kinderen eerder uit te betalen. In beginsel is dat niet belastingvrij. Over een deel van het bedrag moeten de kinderen mogelijk schenkbelasting betalen. Onderaan dit blog vind je een link naar meer uitleg hierover.
• Is er in jouw geval geen mogelijkheid om een vordering uit te betalen? Dan is een gewone schenking de enige optie die overblijft. Om schenkbelasting te besparen kun je deze schenking misschien verspreiden over meerdere jaren. Of je zou bijvoorbeeld een schenking kunnen doen aan de kleinkinderen. Die hebben namelijk ook recht op een jaarlijkse vrijstelling.

Als je open staat voor schenkingen uit de overwaarde, dan is het verstandig om een levenstestament te laten maken. Een levenstestament is een notariële akte waarin je uit voorzorg een algemene volmacht verleent voor het geval je in de toekomst zelf geen handtekening meer kunt zetten. In je levenstestament kun je bepalen dat de kinderen schenkingen mogen doen op het moment dat je daar zelf niet meer toe in staat bent. Denk bijvoorbeeld aan het geval dat je later dement wordt. Zonder een levenstestament is het in die situatie niet mogelijk om schenkingen te doen.

3. Overwaarde gebruiken voor hypotheek kind

Prijsstijgingen en de hogere hypotheekrente maken het voor starters steeds lastiger om een huis te kopen. Veel ouders vragen zich daarom af hoe ze de kinderen kunnen helpen bij de aankoop van een huis. Er zijn meerdere mogelijkheden om de overwaarde van je huis te gebruiken voor de hypotheek van je kind.

Allereerst zou je als ouder borg kunnen staan voor de hypotheek van je kind. Dit geeft de bank een stukje extra zekerheid, waardoor het misschien wel lukt om een hypotheek te krijgen. Van extra zekerheid voor de bank is uiteraard alleen sprake als jij zelf inkomen of vermogen hebt. Denk bijvoorbeeld aan een goed pensioen of een flinke overwaarde van je huis.

Een tweede optie is dat de ouders hun eigen hypotheek verhogen en vervolgens een schenking doen aan hun kind. Hiervoor kun je bijvoorbeeld de eenmalig verhoogde vrijstelling gebruiken. Wordt je kind binnenkort 40 en lukt het niet om voor die tijd een huis te vinden of je hypotheek te verhogen? Doe dan eerst een schenking op papier en los deze af zodra alles geregeld is. Zo kun je een kind ook ná de 40^e verjaardag nog helpen met de aankoop van een woning!

De derde optie is een lening verstrekken uit je eigen overwaarde. Dit houdt in dat je zelf een extra lening aangaat bij de bank en dit bedrag vervolgens uitleent aan je kind. Op die manier schiet je er zelf niet bij in omdat je de rente die het kind aan jou betaalt kunt gebruiken om je hogere maandlasten op te vangen.

4. Huis op naam van de kinderen zetten

In de jaren ’80 en ’90 was het populair om de woning alvast op naam van de kinderen te zetten. Op die manier kwam de toekomstige waardegroei belastingvrij toe aan de kinderen. Vanwege diverse fiscale wijzigingen is dat nu niet meer zo aantrekkelijk. Denk bijvoorbeeld aan de verhoogde overdrachtsbelasting bij de aankoop van een woning waar je zelf niet in woont. Dit geldt helaas ook voor kinderen die een huis kopen waar de ouders in blijven wonen. Bovendien is het in de praktijk alleen een optie als er geen hypotheek meer op de woning zit.

Wat nog wel een goed idee kan zijn, is het overdragen van een vakantiewoning aan de kinderen. Vanwege de flink verhoogde heffing in Box 3 word de overwaarde van een vakantiewoning opeens veel hoger belast. Heb je bijvoorbeeld 4 kinderen? En hebben alle kinderen een fiscale partner? Dan hebben ze samen in totaal (in 2024) een vrijstelling in Box 3 van € 456.000. In veel gevallen is dat voldoende om een vakantiehuis geheel uit de rendementsheffing te halen.

Uiteraard krijg je bij een schenking van de vakantiewoning wel te maken met overdrachtsbelasting, schenkbelasting en notariskosten. Gelukkig kun je de overdrachtsbelasting en schenkbelasting met elkaar verrekenen, waardoor je niet dubbel belasting betaalt. Het kan een goed idee zijn om de mogelijkheden eens met je notaris te bespreken.

Meer lezen?

• Meer uitleg over de schenking op papier.
• Dit zijn de fiscale gevolgen van het eerder uitbetalen van de erfdelen.
• Dit staat er in een standaard levenstestament.
• Hier vind je de belangrijkste tips voor echtparen die een levenstestament willen maken.
• Eigen huis op naam van de kinderen zetten? Dit zijn de nadelen.

Veelgestelde vragen:

Kan ik de overwaarde van mijn huis schenken aan de kinderen?

Er zijn veel manieren waarop je de waarde van je huis kunt overdragen aan de kinderen. Een populaire optie is de zogenoemde “papieren schenking”. Dit heeft vooral fiscale voordelen. Wil je de overwaarde van je huis gebruiken zodat je kinderen een hypotheek kunnen krijgen? Dan zijn er andere opties. Denk bijvoorbeeld aan het verhogen van je eigen hypotheek zodat je een schenking kunt doen aan de kinderen of een lening kunt verstrekken.

Kun je de overwaarde van je huis opnemen?

In de Verenigde Staten is het heel normaal om de overwaarde van je huis op te nemen. Dit kan met een zogenoemde “cash-out refinancing” of een “home equity loan”. In Nederland is het niet gebruikelijk om de overwaarde op te nemen in de vorm van een cash out, maar het is wel mogelijk.