Na een relatiebreuk is het verstandig om het ouderlijk vruchtgenot uit te sluiten in je testament. In dit blog ontdek je wat het ouderlijk vruchtgenot is en waarom de uitsluiting hiervan belangrijk is.
Wat is ouderlijk vruchtgenot?
Ouderlijk vruchtgenot houdt in dat de ouder recht heeft op het inkomen dat een kind heeft uit zijn of haar vermogen. Hieronder valt ook het rendement uit een erfenis die een minderjarige ontvangt van de andere ouder of van een grootouder.
Je hebt als ouder alleen recht op het vruchtgenot als het kind nog minderjarig is (jonger dan 18 jaar) en je bovendien het ouderlijk gezag hebt.
- Op de 18e verjaardag eindigt het ouderlijk gezag en eindigt dus ook het ouderlijk vruchtgenot.
- Soms heeft de ouder van het kind geen ouderlijk gezag en dus ook geen ouderlijk vruchtgenot. Bijvoorbeeld omdat de vader het kind niet heeft erkend. Of omdat de moeder uit het ouderlijk gezag is gezet.
Wanneer is uitsluiting van het ouderlijk vruchtgenot verstandig?
Veel gescheiden ouders maken na hun relatiebreuk een speciaal testament. Daarin wordt de zeggenschap van de ex-partner over de erfenis beperkt. Zonder testament is je ex-partner de juridische vertegenwoordiger van jouw kind zolang het minderjarig is. Deze vertegenwoordiging omvat ook de afwikkeling van jouw erfenis. Dit kun je dus voorkomen met een speciaal testament. Een onderdeel daarvan is het uitsluiten van het ouderlijk vruchtgenot.
Er zijn nog meer situaties te bedenken waarin deze clausule van belang is. Denk bijvoorbeeld aan grootouders die in hun testament een legaat opnemen voor de kleinkinderen. Stel dat één van je kinderen is gescheiden. Dan wil je liever niet dat je ex-schoonkind mee bepaalt wat er met het legaat voor het betreffende kleinkind gebeurt.
Let op: de uitsluiting moet voor iedere schenking en iedere erfenis afzonderlijk worden geregeld. Is het kind erfgenaam van meerdere personen? Dan moet ieder van deze personen een testament maken waarin dit wordt geregeld!
Wat houdt het uitsluiten van het ouderlijk vruchtgenot in?
Het uitsluiten van het ouderlijk vruchtgenot houdt in dat het rendement over de erfenis niet toekomt aan de ouder(s) maar aan het kind zelf. Het is belangrijk om deze clausule in je testament altijd te combineren met een “bewind”. Een testamentair bewind houdt in dat je iemand aanwijst die de erfenis beheert totdat het kind oud genoeg is om dit zelf te doen. Een populaire leeftijd hiervoor is de 23e verjaardag van het kind.
Zonder een testamentair bewind zou de zeggenschap over de erfenis nog steeds toekomen aan je ex-partner zolang je kind minderjarig is. Dit staat los van het ouderlijk vruchtgenot.
Het opnemen van deze regelingen is ook van belang als de vader het kind niet heeft erkend of één van de ouders geen ouderlijk gezag heeft. Dit kan namelijk wijzigen in de toekomst. Denk bijvoorbeeld aan de situatie dat je als moeder overlijdt en de vader het kind alsnog wil erkennen.
Voor meer tips over een testament na een relatiebreuk kun je onderstaande video bekijken:
Je kunt het ouderlijk vruchtgenot niet volledig uitsluiten
De meeste notarissen weten dat je het ouderlijk vruchtgenot kunt uitsluiten in een testament. Minder bekend is dat hierop één uitzondering bestaat. Voor de inkomstenbelasting wordt het vermogen van het kind toegerekend aan de ouders. Dit betekent dat de Box 3 heffing over het vermogen van het kind betaald wordt door de ouders.
Om deze reden mag de ouder op grond van de Wet op de inkomstenbelasting deze belastingheffing verhalen op het vermogen van het kind. Deze regel doorbreekt dus de uitsluiting van het ouderlijk vruchtgenot in jouw testament. Daar valt op zich wat voor te zeggen. Want als het inkomen uit het vermogen toekomt aan het kind, dan is het logisch dat ook de belastingheffing daarover voor rekening komt van het kind.
Kan je ex-partner het testament aanvechten?
Je ex heeft zelf geen minimale rechten ten aanzien van jouw erfenis, maar je kind heeft wel bepaalde rechten. De ouders van het minderjarige kind moeten zijn of haar erfrechtelijke belangen behartigen. Ook als jij een executeur en bewindvoerder benoemt in je testament, bepaalt je ex-partner of het kind een beroep doet op de legitieme portie of een wilsrecht. Hier kun jij niks aan veranderen. Je kunt in een testament je ex-partner niet uit het ouderlijk gezag zetten.
In theorie kan je ex-partner bijvoorbeeld de erfenis namens jouw kind verwerpen en in plaats daarvan een beroep doen op de legitieme portie. Dit is mogelijk omdat in testamenten vaak regelingen worden opgenomen die het erfdeel “inferieur” maken. Dit heeft tot gevolg dat een verwerping mogelijk is, gevolgd door een beroep op de legitieme portie.
Gelukkig heeft de ouder die een erfenis wil verwerpen namens een minderjarig kind een machtiging nodig van de kantonrechter. Dit betekent dat een onafhankelijke jurist beoordeelt of een verwerping in het belang is van het kind. Vaak zal dat niet het geval zijn, omdat in de meeste gevallen het testament juist gemaakt is om de belangen van het kind te beschermen.
Meer lezen?
- Op deze 5 manieren kan je ex nog recht hebben op jouw erfenis.
- Deze clausules kun je in een testament zetten om je ex uit te sluiten.
- Van belang voor grootouders: dit zijn alle opties voor een legaat aan je kleinkind.
Veelgestelde vragen:
Wat is het ouderlijk vruchtgenot?
Ouderlijk vruchtgenot houdt in dat de ouders recht hebben op het inkomen dat hun kind heeft uit zijn of haar vermogen. Het geldt alleen voor minderjarige kinderen en voor ouders die gezag hebben. Het ouderlijk vruchtgenot kan ten aanzien van een schenking of een erfenis worden uitgesloten door de schenker of de testateur.
Wie beheert de erfenis van een minderjarig kind?
Het ouderlijk gezag omvat ook het beheer van de erfenis van een minderjarig kind. De erflater kan in plaats daarvan een testamentair bewindvoerder aanwijzen. Dit betekent dat iemand anders de erfenis beheert tot een door de erflater bepaalde leeftijd. Het ouderlijk gezag omvat in dat geval nog wel de uitoefening van de erfrechtelijke bevoegdheden van het kind. Daarbij kun je denken aan het aanvaarden of verwerpen van de erfenis of het inroepen van de legitieme portie.
Kan een minderjarige een huis erven?
Een minderjarig kind mag eigenaar zijn van een registergoed en kan dus ook een huis erven. De meeste huizen zijn gefinancierd met een hypotheek. En dat is een lastig punt. Want de hypotheekschuld wordt opeisbaar door het overlijden van de eigenaar. De bank zal normaal gezien geen nieuwe lening willen verstrekken aan een minderjarige erfgenaam. Dat maakt een verkoop van het huis in de praktijk onvermijdelijk. Je kunt dit probleem voorkomen door een grote overlijdensrisicoverzekering af te sluiten. Daarmee kan je kind de hypotheek aflossen en de erfbelasting betalen. Het gevolg hiervan is dat je kind de woning niet hoeft te verkopen.