Wanneer ben je onwaardig om te erven?

Moord en doodslag in de familie is een geliefd onderwerp van Britse detectives. Helaas komt het ook in de echte wereld voor dat iemand een misdrijf pleegt waarvan een familielid het slachtoffer is. Het zou natuurlijk raar zijn als iemand kan erven van een persoon die hij om het leven heeft gebracht. Daarom bepaalt de wet dat je in dit geval “onwaardig” bent. In dit blog ontdek je wat de betekenis is van dit begrip en wat de gevolgen zijn van onwaardigheid.

Wat is de betekenis van onwaardig?

Veel mensen komen het begrip “onwaardig” tegen in het concept voor hun nieuwe testament. Er staat dan bijvoorbeeld in dat je de kinderen tot erfgenaam benoemt en dat er bij onwaardigheid sprake is van plaatsvervulling. Met het begrip onwaardig wordt bedoeld dat iemand “geen voordeel kan trekken” uit een erfenis vanwege een misdrijf jegens de betreffende erflater. Het gaat hierbij om een vaste lijst van misdrijven, zoals:

  • Een veroordeling wegens het om het leven brengen van de erflater.
  • Vervalsing van het testament van de erflater.

Met de woorden “geen voordeel kunnen trekken” worden behalve erfstellingen bijvoorbeeld ook legaten bedoeld. Is er geen testament? Dan is er geen erfstelling of legaat maar kan iemand erfgenaam zijn op grond van de wet. Ook in die situatie kan er sprake zijn van onwaardigheid, waardoor iemand geen erfgenaam is. Een onwaardig kind heeft bij onterving geen recht op een legitieme portie.

onwaardig om te erven

Wat gebeurt er met het erfdeel van een onwaardig persoon?

Het erfdeel van een onwaardig persoon komt uiteraard toe aan iemand anders. Heeft de erflater geen testament en zou iemand erfgenaam zijn geweest op grond van de wet? Dan vindt in beginsel plaatsvervulling toepassing. Dit houdt in dat de kinderen van de onwaardige erfgenaam in zijn plaats komen. Heeft de onwaardige persoon geen kinderen? Dan vindt aanwas toepassing. Dit houdt in dat het betreffende erfdeel toekomt aan de andere erfgenamen.

onwaardig betekenis

Heeft de erflater wel een testament? Dan bepaalt de tekst van het testament of er sprake is van plaatsvervulling of aanwas. Om deze reden zie je in een testament altijd iets staan over het erfdeel van een onwaardige persoon. Het is gebruikelijk om aan te sluiten bij de wet. In beginsel is er dan plaatsvervulling ten gunste van de kinderen van de onwaardige erfgenaam. Is er geen enkele plaatsvervuller? Dan vindt aanwas toepassing en krijgen de andere erfgenamen het betreffende erfdeel.

Ben je bezig met een nieuw testament? Dan kun je hier uiteraard een andere invulling aan geven. Je kunt bijvoorbeeld een compleet nieuwe erfgenaam aanwijzen voor het geval dat een erfgenaam vóór jou overlijdt, verwerpt of onwaardig is.

Vergeving van de onwaardige persoon

Het is mogelijk om een onwaardige persoon zijn daad te vergeven. Dit heeft tot gevolg dat de onwaardigheid vervalt en iemand toch erfgenaam kan zijn. De vergeving moet “ondubbelzinnig” zijn. Dit betekent niet dat het schriftelijk moet. Ook uit feitelijke gedragingen kan blijken dat de erflater de erfgenaam heeft vergeven. Het is moeilijk voor te stellen, maar hier worden zelfs rechtszaken over gevoerd!

onwaardig persoon

Jurisprudentie over onwaardigheid

Regelmatig moet de rechter een antwoord geven op de vraag of iemand wel of geen erfgenaam is. Dit zijn een paar interessante uitspraken:

  • Je kunt ook onwaardig zijn door een misdrijf ten aanzien van het vermogen van de erflater. In deze zaak was er brand gesticht in een huis waar de eigenaar zelf niet meer woonde. Deze daad leidde tot onwaardigheid.
  • In deze zaak was een zelfgemaakt testament misschien vervalst door de erfgenaam. Uiteindelijk bleek het antwoord niet van belang. Het testament was toch al niet geldig omdat het niet opgesteld was door een notaris.
  • De rechter kwam in deze zaak tot het oordeel dat er sprake was van vergeving. Een man was door zijn vrouw neergestoken maar bleef met haar gehuwd en zocht haar ook op in de gevangenis.
  • In deze zaak had de man die zijn vrouw vermoorde geen recht meer op de gemeenschap van goederen.

Meer lezen?

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *