Het gebeurt regelmatig dat iemand een kopie wil opvragen van een aangifte erfbelasting uit het verleden. Deze kun je bijvoorbeeld nodig hebben voor het berekenen van de erfdelen of de legitieme portie. Moet je een kopie aanvragen namens iemand anders? Dan wil de belastingdienst dat je een machtiging meestuurt. Daarvoor kun je het onderstaande voorbeeld gebruiken.
Erfbelasting of successierecht?
In 2010 is de Successiewet vernieuwd. Onder de oude wet werd “recht van successie” geheven. Onder de nieuwe wet spreken we van “erfbelasting”. Is de erflater overleden vóór 2010? Dan kun je de “aangifte successierecht” opvragen. Is de erflater in of na 2010 overleden? Dan kun je de “aangifte erfbelasting” opvragen.
Er is niet altijd aangifte gedaan
In een flink percentage van alle erfenissen wordt helemaal geen aangifte erfbelasting gedaan. Stel bijvoorbeeld dat de eerste van beide echtgenoten overlijdt zonder testament. In dat geval gaat de volledige erfenis naar de langstlevende. In ruil hiervoor erven de kinderen een geldvordering ter grootte van hun erfdeel. Vaak is de waarde van deze geldvordering lager dan de vrijstelling voor de erfbelasting. In deze situatie is het mogelijk dat de langstlevende echtgenoot geen aangifte erfbelasting heeft ingediend.
De belangrijkste reden om een kopie van de aangifte erfbelasting op te vragen is dat bij het overlijden van de langstlevende niet duidelijk is hoe hoog de schuld aan de kinderen is. Is er geen aangifte gedaan na het overlijden van de eerste echtgenoot? Dan is het bijzonder lastig om de hoogte van de schuld aan de kinderen vast te stellen. De hoogte van de schuld is belangrijk omdat het een aftrekpost is in de tweede erfenis.
Wat je ook kunt tegenkomen is dat de langstlevende de vorderingen van de kinderen wil uitbetalen. Bijvoorbeeld in het geval dat de langstlevende naar het verpleeghuis gaat en het huis wordt verkocht.
Het is belangrijk dat je in deze gevallen de aangifte en/of de aanslag correct interpreteert. De vorderingen van de kinderen worden namelijk fiscaal afgewaardeerd en verlaagd met de vrijstelling. Het bedrag waarover erfbelasting is betaald is niet de werkelijke hoogte van de vordering.
Vier verschillende bedragen zijn van belang:
- De nominale erfrechtelijke vordering van de kinderen.
- De fiscale waarde (ook wel contante waarde genoemd) na afwaardering.
- Het belaste bedrag (nadat de vrijstelling in mindering komt).
- De daadwerkelijke vordering op dit moment.
De daadwerkelijke vordering onder punt 4 is de nominale vordering onder punt 1, verlaagd met de eventueel door de langstlevende voorgeschoten erfbelasting en verhoogd met de eventueel bij te tellen rente.
Defiscalisatie
De schuld van de langstlevende aan de kinderen geef je niet op in Box 3 voor de inkomstenbelasting. De kinderen geven hun vordering op de langstlevende ook niet op in Box 3. Dit heet “defiscalisatie”. In veel gevallen is dat gunstig. Zonder defiscalisatie zou bijvoorbeeld een deel van de overwaarde van de koopwoning van de langstlevende indirect belast worden in Box 3 bij de kinderen. De vordering van de kinderen ziet namelijk ook op de overwaarde van de woning.
Hoewel de hoogte van de vordering niet blijkt uit de aangifte inkomstenbelasting, bevat deze wel gegevens die je kunt gebruiken om de vordering te berekenen. Volgens de website van de belastingdienst is het mogelijk om kopie aangiftes inkomstenbelasting tot 14 jaar terug op te vragen. Op die manier kun je er misschien nog achter komen hoeveel spaargeld er was op het moment dat iemand overleed.
De waardeontwikkeling van een eventuele koopwoning kun je online vinden bij het WOZ-waardeloket. Op dit moment zijn de gegevens vanaf 2014 gratis in te zien. Koopprijzen uit het verleden zijn nog op te vragen bij het Kadaster. Niet alleen de koopprijs van de laatste transactie maar ook die van eerdere transacties. Eventueel kun je een notaris vragen om het Kadaster in te zien.
Machtiging opvragen kopie aangifte erfbelasting
Onderstaande machtiging kun je gebruiken als je voor iemand anders (bijvoorbeeld de langstlevende partner) een kopie aangifte erfbelasting wilt opvragen. Is de langstlevende niet meer wilsbekwaam? Dan kun je waarschijnlijk ook volstaan met een kopie van een levenstestament indien jij daarin als gevolmachtigde bent aangewezen.
