Je legitieme portie opeisen kan met dit stappenplan

In dit blog leggen we uit hoe je zelf de legitieme portie kunt opeisen zonder kosten te maken voor een advocaat.

Wat is de legitieme portie?

De legitieme portie is het minimale bedrag dat je kunt opeisen bij onterving. In dit blog leggen we uit hoe je zelf kunt uitrekenen hoe hoog dat bedrag is. Je krijgt geen bericht als je onterfd bent, dus je moet hier zelf achteraan.

wat is legitieme portie

Doe een beroep op je legitieme portie

Om recht te hebben op je legitieme portie moet je er op tijd, op de juiste manier en bij de juiste persoon een beroep op doen. Een beroep er op doen is iets anders dan het opeisen. Overlijdt de eerste van je beide ouders en ben je onterfd? Dan moet je binnen 5 jaar een beroep doen op je legitieme portie. De langstlevende heeft vanaf dat moment een schuld aan jou. Het opeisen van die schuld kan pas als je andere ouder overlijdt. Heb je geen beroep gedaan op je legitieme portie dan kun je later dus niks opeisen.

Een kind onterven kan alleen maar in een testament bij de notaris. Aan die notaris kun je vragen bij wie je een beroep moet doen op je legitieme portie. Dit kan de executeur zijn, een erfgenaam of de partner van je ouder. Daarna doe je per post een beroep op je legitieme portie. Je kunt daarvoor deze brief gebruiken. Denk er aan om een kopie te bewaren.

Wanneer moet de erfgenaam de legitieme portie uitbetalen?

De erfgenaam moet de legitieme portie binnen 6 maanden na het overlijden uitbetalen, tenzij de erfenis naar de partner van je ouder gaat. In dat geval krijg je pas wat als de partner overlijdt.

Centraal Testamenten Register

Het Centraal Testamenten Register kan je vertellen bij welke notaris het laatste testament ligt. Bij die notaris kun je een kopie van het testament opvragen. In de wet staat dat je daar recht op hebt. Je krijgt misschien niet een complete kopie maar alleen het deel waarin staat dat je bent onterfd. Vraag de notaris ook of er nog meer in de kluis ligt wat voor jou van belang is. Ook daar heb je recht op. Denk aan een akte van schenking, samenlevingscontract of huwelijkse voorwaarden.

Boedelregister

Bij het boedelregister kun je vragen of iemand de erfenis heeft verworpen of beneficiair heeft aanvaard. Ook is daar bekend of er al een notaris met de erfenis bezig is. Die notaris kan een verklaring van erfrecht hebben gemaakt. Als dat het geval is, dan heb je recht op een kopie. Het kan wel een paar maanden duren voordat er info over de erfenis in het register staat. Het register helpt je met het vinden van de juiste persoon voor het opeisen van de legitieme portie.

Huwelijksgoederenregister

Was er sprake van een huwelijk of partnerschap? Dan is voor jou van belang of er wel of geen gemeenschap van goederen was. Op deze site kun je zelf checken of er voorwaarden zijn gemaakt. Als dat het geval is, dan kun je een kopie opvragen.

Koopwoning

Aan het Kadaster kun je vragen of je ouder een huis op naam had. Denk er aan om ook te checken of de partner iets op naam heeft. Het kadaster kan je vertellen hoeveel er voor het huis is betaald en of er een hypotheek op zit. In dit blog leggen we uit waar je op moet letten bij onterving als er een koophuis is.

Recht op informatie en kopieën

In de wet staat dat je na het opeisen van je legitieme portie recht hebt op alle informatie die je nodig hebt. Je mag stukken inzien en een kopie maken. Vraag de executeur om een kopie van deze stukken:

  • De laatste belastingaangifte.
  • Brief van de bank met opgave banksaldo.
  • Een verklaring van elke erfgenaam of er een schenking is gedaan.
  • De boedelbeschrijving.
  • Een voorstel voor het bedrag waar jij recht op hebt.

Heb je het vermoeden dat de cijfers niet kloppen? Vraag dan of je zelf de stukken mag inzien. In dit blog leggen we uit wat je kunt doen als je van de executeur niet krijgt waar je recht op hebt.

Boedelbeschrijving bij de notaris of kantonrechter

Krijg je van de erfgenaam of executeur geen informatie? Dan heb je twee rechten die je zelf kunt afdwingen. In de wet staat dat de kantonrechter op jouw verzoek kan bevelen dat de notaris een boedelbeschrijving maakt. Heeft de executeur zelf al wat op papier gezet? In de wet staat ook dat de kantonrechter op jouw verzoek de executeur kan oproepen om onder ede te verklaren dat alles klopt.

Hoe zit het met de erfenis van je andere ouder?

Is de laatste van je beide ouders overleden en ben je door die laatste ouder onterfd? Dan kun je naast je legitieme portie in die erfenis misschien ook nog een erfdeel opeisen van je ouder die als eerste overleed.

De hoogte van de legitieme portie

De notaris kan je helpen met het uitrekenen van het bedrag waar je recht op hebt. Ga daarvoor niet naar de notaris die het testament heeft gemaakt en ook niet naar de notaris die voor de executeur werkt. Het beste zoek je een notaris die alleen naar jouw belang kijkt. Probeer zelf zoveel mogelijk te doen om de kosten laag te houden. Is de situatie heel simpel? Dan kun je ook kijken hoever je zelf komt met deze 4 voorbeelden.

Toch kosten maken voor het opeisen van je legitieme portie?

Kom je er zelf niet meer uit dan is het tijd voor een advocaat. Daarvoor heb je de volgende opties:

De kosten voor het opeisen van je legitieme portie door een advocaat kunnen heel hoog zijn. Spreek daarom duidelijk af wat de advocaat voor je gaat doen en hoeveel je daarvoor betaalt.

legitieme portie opeisen

Veelgestelde vragen:

Hoe hoog is de legitieme portie?

De legitieme portie is de helft van het normale erfdeel als je ouder geen testament had gemaakt en geen schenkingen had gedaan. Je krijgt geen bericht als je onterfd bent, dus je moet hier zelf achteraan.

In dit blog leggen we uit hoe je zelf kunt uitrekenen hoe hoog de legitieme portie is.

Artikel 4:63 van het Burgerlijk Wetboek zegt er het volgende over: “De legitieme portie van een legitimaris is het gedeelte van de waarde van het vermogen van de erflater, waarop de legitimaris in weerwil van giften en uiterste wilsbeschikkingen van de erflater aanspraak kan maken.”

Hoe werkt het opeisen van de legitieme portie bij onterving?

Om recht te hebben op de legitieme portie moet je er binnen 5 jaar na het overlijden een beroep op doen.

In dit blog leggen we uit welke stappen je zelf kunt zetten voor het opeisen van de legitieme portie bij onterving.

Er is een verschil tussen een beroep doen op de legitieme portie en het opeisen daarvan. Overlijdt de eerste van je beide ouders en ben je onterfd? Dan moet je binnen 5 jaar een beroep doen op je legitieme portie. De langstlevende ouder heeft vanaf dat moment een schuld aan jou. Het opeisen van die schuld kan pas als de langstlevende overlijdt. Heb je geen beroep gedaan op je legitieme portie dan kun je later dus niks opeisen.

Artikel 4:85 van het Burgerlijk Wetboek zegt er het volgende over: “De mogelijkheid om aanspraak te maken op de legitieme portie vervalt, indien de legitimaris niet binnen een hem door een belanghebbende gestelde redelijke termijn, en uiterlijk vijf jaren na het overlijden van de erflater, heeft verklaard dat hij zijn legitieme portie wenst te ontvangen.”

Wat zijn de kosten voor het opeisen van de legitieme portie?

Voor het opeisen van je legitieme portie hoef je geen kosten te maken bij een advocaat of notaris. In dit blog leggen we uit welke stappen je zelf kunt nemen zonder een jurist in te schakelen.

Wanneer moet de erfgenaam de legitieme portie uitbetalen?

De erfgenaam moet de legitieme portie binnen 6 maanden na het overlijden uitbetalen, tenzij de erfenis naar de partner van je ouder gaat. In dat geval krijg je pas wat als de partner overlijdt.

Artikel 4:81 van het Burgerlijk Wetboek zegt er het volgende over:
“De vordering is niet opeisbaar voordat zes maanden zijn verstreken na het overlijden van de erflater.”

De uitzondering op deze regel staat in artikel 4:82 van het Burgerlijk Wetboek:
“Een erflater kan aan een uiterste wilsbeschikking ten behoeve van zijn niet van tafel en bed gescheiden echtgenoot de voorwaarde verbinden dat de vordering van een legitimaris, voor zover deze ten laste zou komen van de echtgenoot, eerst opeisbaar is na diens overlijden. Een voorwaarde als bedoeld in de vorige zin kan op overeenkomstige wijze worden verbonden aan een making ten behoeve van een andere levensgezel, indien deze met de erflater een gemeenschappelijke huishouding voert en een notarieel verleden samenlevingsovereenkomst is aangegaan.”