De legitieme portie en onroerend goed, wat is het waard?

De legitieme portie en onroerend goed, het zijn geen beste vrienden. De waarde van de woning staat stevig in de top 3 van problemen bij het bepalen van de legitieme portie. Omdat de wet er niet veel over zegt, is het aan de rechter om het erfrecht op dit punt aan te vullen. In dit blog leggen we uit wat er in de wet staat en hoe de rechter daarover denkt.

Hoe gaat de fiscus om met een woning in de erfenis?

Leuker kunnen we het niet maken, wel makkelijker.” Bij de waarde van de woning gaat deze slogan van de fiscus zeker op. Sinds 2010 staat er in de wet dat voor de erfbelasting altijd de WOZ waarde geldt. Hierover valt dus niet meer te praten met de fiscus. Als je het niet eens bent met die waarde, dan kun je alleen maar klagen bij de gemeente. Normaal moet dat aan het begin van het jaar als je de aanslag krijgt. Maar wie een huis erft, mag ook later in het jaar bezwaar maken.

Wat zegt het erfrecht over de legitieme portie en onroerend goed?

Voor de erfbelasting is het dus duidelijk welke waarde er geldt, maar voor het erfrecht is dat niet het geval. De wet heeft het bij de legitieme portie wel 30 keer over de “waarde” maar nooit samen met de woorden “woning” of “onroerend goed”. Het komt er dus op neer dat een huis waard is wat een gek er voor geeft. Maar niemand verkoopt een huis binnen een week in de staat waarin het is geërfd. Komt de erfgenaam er niet uit met een onterfd kind, dan kun je dit via een advocaat aan de rechter voorleggen. De rechter vindt in zo’n geval dat de waarde op een eerlijke manier moet worden geschat door een deskundige. Laten we eens kijken naar een paar uitspraken van de rechter hierover.

legitieme portie onroerend goed

Wat zegt de rechter over de waarde van onroerend goed voor de legitieme portie?

  • In deze zaak werd door de ruzie over de erfenis de woning pas jaren later verkocht. In de tussentijd was de waarde flink gedaald en had de erfgenaam veel kosten gemaakt. De rechter vond dat dit voor rekening kwam van de erfgenaam. Het onterfde kind had daardoor recht op een deel van de hogere waarde op het moment van overlijden. Wil je weten hoeveel een erfrecht advocaat kost, bekijk dan even de hele uitspraak.
  • Als een woning is verhuurd, dan heeft die voor de legitieme portie een lagere waarde. Dat kan zelfs het geval zijn als de erfgenaam de huurder is. Daarover moest de rechter een uitspraak doen in deze zaak. Het ene kind huurde een woning van haar ouder, terwijl het andere kind onterfd was. De rechter vindt dat de woning in dit geval een lagere waarde heeft.
  • In dezelfde uitspraak merkt de rechter ook op dat het onterfde kind mee betaalt aan de kosten van de taxatie. Deze kosten gaan van de erfenis af en daardoor krijgt het onterfde kind ook minder.
  • Als laatste wijzen we je nog op deze uitspraak. Hier vond de rechter dat hij niet hoefde te zeggen welke waarde eerlijk was omdat partijen het daarover op een eerder moment al met elkaar eens waren. Pas dus goed op wat je tegen elkaar zegt of aan elkaar mailt. Want het zou zo maar kunnen dat je daardoor iets afspreekt waarop je later van de rechter niet meer terug mag komen.

Zit jouw geval er niet bij? Gemiddeld doet de rechter elke week een uitspraak over de legitieme portie. Check deze site waarop je kunt zoeken in meer dan 500 uitspraken van de rechter over de legitieme portie.

Wat kun je het beste doen als erfgenaam?

Voor de erfgenaam maakt het uit of het onterfde kind zich meteen meldt of niet. Doet hij snel een beroep op zijn kindsdeel? Stel dan voor om de woning te laten taxeren door een makelaar. Vraag het onterfde kind om drie lokale makelaars voor te stellen waaruit jij één mag kiezen. Of jij stelt er drie voor en je laat het kind kiezen. Het onterfde kind heeft 5 jaar de tijd om zijn deel op te eisen. Hoor je niets op korte termijn? Laat dan zelf de woning taxeren in de staat waarin je die hebt geërfd. Vraag de makelaar om een lang rapport met veel foto’s. Daarmee sta je veel sterker als het kind zich jaren later toch meldt.

Wat kun je het beste doen als onterfd kind?

Als onterfd kind sta je met 1-0 achter. Je weet niks en bepaalt niet wat er gebeurt. Maar daar kun je wel wat aan doen. Zorg dat je zoveel mogelijk informatie krijgt, zodat je een plan kunt maken. Hier lees je waar je allemaal recht op hebt. Als het op de woning aankomt, dan kun je zelf ook een paar stappen nemen om achter de waarde te komen:

  • Op deze site kun je de WOZ waarde checken.
  • Bij het kadaster kun je vragen wat je ouders op naam hadden.
  • Je kunt bij het kadaster ook op postcode opvragen waarvoor huizen in de buurt zijn overgedragen.
  • Bij een NVM makelaar kun je ook zo’n overzicht krijgen, met als voordeel dat die gegevens recenter zijn dan bij het kadaster. Er staan ook woningen in die al wel zijn verkocht maar nog niet overgedragen bij de notaris.

Maar voordat je zelf bezig gaat, kun je het beste de erfgenaam vragen om een voorstel te doen. Maar pas wel op voordat je akkoord gaat met een taxatie. Want als de woning kort daarna voor een hogere prijs wordt verkocht, dan krijg jij niks van dat extra bedrag.

Check ook onze andere blogs over onterving en de legitieme portie.

Veelgestelde vragen:

Hoe gaat de fiscus om met een woning in de erfenis?

Sinds 2010 staat er in de wet dat voor de erfbelasting altijd de WOZ waarde geldt. Hierover valt dus niet meer te praten met de fiscus. Als je het niet eens bent met die waarde, dan kun je alleen maar klagen bij de gemeente. Helaas geldt de WOZ waarde alleen voor de erfbelasting en niet voor de legitieme portie.

Wat zegt de wet over de legitieme portie en onroerend goed?

Voor de erfbelasting geldt dus de WOZ waarde, maar voor het erfrecht is dat niet het geval. De wet heeft het bij de legitieme portie wel 30 keer over de “waarde” maar nooit samen met de woorden “woning” of “onroerend goed”. Het komt er dus op neer dat een huis waard is wat een gek er voor geeft. Maar niemand verkoopt een huis binnen een week in de staat waarin het is geërfd. In dit blog vind je een aantal uitspraken van de rechter over wat in zo’n geval eerlijk is.

Wat vindt de rechter van de waarde van een woning bij de legitieme portie?

Gemiddeld doet de rechter elke week een uitspraak over de legitieme portie. Daardoor kun je inmiddels online zoeken in honderden recente uitspraken. Een paar daarvan bespreken we in dit blog.

Wat kun je doen bij een conflict over de waarde van onroerend goed voor de legitieme portie?

In ons blog leggen we van beide kanten (de erfgenaam en het onterfde kind) uit hoe je dit het beste kunt aanpakken. Voor de erfgenaam maakt het uit of het onterfde kind zich meteen meldt of pas later. En voor het onterfde kind is vooral van belang hoe je meer te weten komt zodat je een plan kunt maken. Check ons blog voor meer info.