Ook een legataris heeft recht op inzage

In het erfrecht zijn er twee manieren om iets na te laten in een testament. De eerste is een erfstelling. Dit houdt in dat je iemand tot erfgenaam benoemt. De tweede is een legaat. Hiermee kun je specifieke goederen aan iemand nalaten. Diegene wordt de legataris genoemd. Erfgenamen hebben veel rechten. Bijvoorbeeld het recht op een kopie van het testament, de boedelbeschrijving en de rekening en verantwoording. Een legataris heeft minder rechten dan een erfgenaam. Toch kan ook een legataris recht hebben op informatie. In dit blog ontdek je hoe het zit.

Heb je als legataris recht op inzage van het testament?

Executeurs en erfgenamen hebben altijd recht op een kopie van het laatste testament. Voor een legataris ligt dit anders. Ben je geen erfgenaam en krijg je alleen een legaat? Dan ben je niet verantwoordelijk voor de afwikkeling van de erfenis. Ook ben je niet aansprakelijk voor de schulden van de overledene. Om die reden hoef je een legaat niet beneficiair te aanvaarden en heb je minder belang bij informatie over de afwikkeling van de nalatenschap.

Toch kun je ook als legataris recht op inzage hebben van het testament of een gedeelte daarvan. Uit deze rechtszaak blijkt dat het aan de notaris is om te bepalen welk gedeelte van het testament je krijgt te zien. Als legataris wil je bijvoorbeeld weten wat er precies in het testament staat over het legaat. Daarnaast heeft een legaat tot gevolg dat je een “vorderingsrecht” erft. Bijvoorbeeld het recht op afgifte van een gelegateerde auto of het recht op uitbetaling van een geldlegaat. Je hebt er belang bij om te weten wie je wederpartij is van dit vorderingsrecht. Is er bijvoorbeeld een executeur? Of zijn er meerdere erfgenamen die je afzonderlijk kunt aanspreken tot betaling? Dit is voor jou relevante informatie.

Krijg je niet de gewenste inzage van de notaris? Dan kun je eventueel een klacht indienen. Realiseer je daarbij wel dat de tuchtrechter de notaris niet kan dwingen om jou inzage te geven. Dit kan alleen door een gewone rechtszaak op te starten bij de rechtbank. Dat gebeurde bijvoorbeeld in deze rechtszaak waarin de legataris gelijk kreeg. De notaris moest aan de legataris zelfs inzage geven in het dossier!

legataris recht op inzage testament

Heb je als legataris recht op informatie?

Executeurs en erfgenamen zijn verplicht om de legataris op de hoogte te stellen van het legaat. Is het adres van de legataris onbekend? Dan moet dit worden medegedeeld aan de kantonrechter.

Je krijgt als legataris waarschijnlijk geen bericht van de notaris. Bij de afwikkeling van de meeste erfenissen moet er een “verklaring van erfrecht” worden gemaakt. Vaak is de executeur degene die hiervoor opdracht geeft aan de notaris. Vervolgens is de notaris verplicht om de erfgenamen een kopie te sturen van het testament. Deze verplichting bestaat niet jegens legatarissen. Veel notarissen bieden wel aan om de legatarissen op de hoogte te stellen, maar je hebt dus geen garantie dat dit gebeurt.

legataris recht op informatie

Is iemand overleden en vermoed jij dat je in het testament staat, maar hoor je niets? Dan kun je zelf op onderzoek uit gaan. Iedere notaris kan voor jou checken of de overledene een testament had en welke notaris dit testament in bewaring heeft. Vervolgens kun je bij die notaris vragen of je in het testament staat.

Wat is het verschil tussen een legataris en legitimaris?

Met het begrip “legataris” wordt degene bedoeld die recht heeft op een legaat. Denk bijvoorbeeld aan de situatie dat er in een testament een geldlegaat is opgenomen ten gunste van een familielid of een goed doel. Een “legitimaris” is een afstammeling die recht heeft op een minimaal gedeelte van de nalatenschap. Denk bijvoorbeeld aan het geval dat iemand twee kinderen heeft waarvan hij er één onterft. Dat kind kan als “legitimaris” na het overlijden van zijn ouder een beroep doen op de zogenoemde “legitieme portie”.

De legitimaris heeft een sterk recht op informatie. Dit komt omdat de hoogte van de legitieme portie berekend moet worden aan de hand van de omvang van de erfenis. De legitimaris heeft om deze reden een bijna onbeperkt inzagerecht in de erfenis.

legataris en legitimaris

Soms is dezelfde persoon legataris en legitimaris. Denk bijvoorbeeld aan het geval dat een kind onterfd is en in plaats daarvan een legaat krijgt. Als dit legaat te klein is, dan kan het betreffende kind een aanvullend beroep doen op de legitieme portie. In dat geval is de legataris dus ook legitimaris. Hierdoor mag diegene bijvoorbeeld de administratie van de overledene inzien.

Informatierecht bij langstlevende testament

Een legaat kan ook afhankelijk zijn van de omvang van de erfenis. Hierbij kun je denken aan een langstlevende testament voor samenwoners. In een dergelijk testament is het gebruikelijk dat de langstlevende enig erfgenaam is en de kinderen een legaat ontvangen in plaats van een erfdeel. De hoogte van dit legaat hangt af van het vermogen van de erflater. In een dergelijk geval heb je een redelijk belang bij informatie over de erfenis.

De wet bevat geen uitdrukkelijk informatierecht voor legatarissen. Toch zijn rechters bereid om dit recht toe te kennen. Bijvoorbeeld in de situatie die ik beschreef in de vorige alinea. In deze rechtszaak werd bepaald dat de executeur een informatieplicht had jegens de legataris. De rechtbank bepaalde in deze rechtszaak dat de “legataris” hetzelfde informatierecht had als een “legitimaris”.

Heeft een legataris recht op een boedelbeschrijving?

In bijzondere gevallen denk ik dat de legataris kan afdwingen dat er een boedelbeschrijving wordt gemaakt. Denk bijvoorbeeld aan het geval dat de erfgenamen een legaat niet willen uitbetalen omdat ze stellen dat het saldo van de erfenis niet toereikend is. Zie artikel 4:120 lid 1 en lid 5 van het Burgerlijk Wetboek.

legataris boedelbeschrijving

Het gaat in dat geval om een notariële boedelbeschrijving waarbij een officiële eed moet worden afgelegd. Dit laatste maakt het een belangrijk drukmiddel om de waarheid boven tafel te krijgen.

Meer lezen?

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *