Lat relatie, zo zit het juridisch en fiscaal

In dit blog vind je een antwoord op een paar veel gestelde vragen over de lat relatie. Wel of niet samenwonen kan grote fiscale en juridische gevolgen hebben. De regels werken soms in je voordeel maar vaak in je nadeel.

Wat is de betekenis van de afkorting LAT relatie?

De afkorting LAT staat voor Living Apart Together, dus wel samen zijn maar niet samen wonen. Volgens het CBS heeft meer dan 1 op de 5 alleenstaanden een lat relatie. Het is dus een flinke groep. De overheid heeft meer dan één definitie voor het begrip samenwonen. Het kan dus zijn dat de ene instantie jullie als een stel ziet, maar dat een andere instantie dat niet doet.

lat relatie
De meeste stellen met een lat relatie willen uiteindelijk wel samenwonen of trouwen.

Ben je met een lat relatie fiscaal partner voor de belastingdienst?

Je kunt alleen maar fiscaal partner zijn door officieel samen te wonen, door te trouwen of door je te registreren als partner bij de gemeente. Voor stellen die “latten” is een geregistreerd partnerschap of trouwen juridisch een optie, maar vaak is dat niet wat ze willen.

Je moet het fiscaal partnerschap trouwens niet verwarren met het geregistreerd partnerschap. Fiscaal partner zijn betekent dat je samen belastingaangifte doet. Een geregistreerd partnerschap houdt in dat je naar de gemeente gaat om je burgerlijke staat te veranderen.

Is een samenlevingscontract mogelijk als je een lat relatie hebt?

Een samenlevingscontract regelt de erkenning van het samenwonen door de overheid. Als je niet samenwoont, dan heeft een samenlevingscontract dus geen zin.

Kun je een lat relatie vastleggen met een levenstestament?

Een levenstestament is een hele goede optie voor oudere stellen die niet samenwonen. Een levenstestament is een notariële akte waarin je een algemene volmacht verleent aan je vertrouwenspersoon. Je kunt daarmee duidelijk vastleggen dat je elkaars partner bent. Met de volmacht in het levenstestament kun je voor elkaar de zaken regelen bij een ziekte, ongeval, dementie of opname in het verpleeghuis. Denk aan het regelen van zorg, de bankzaken en de belastingen. Het maken van een levenstestament heeft geen fiscale gevolgen.

Bestaat er ook een soort Lat-Contract?

Ja, je kunt ook zonder samen te wonen een paar dingen regelen in een soort lat-contract. Daarbij kun je denken aan:

  • Afspraken over de kosten van de dingen die je samen doet.
  • Een medische volmacht over en weer, uit voorzorg voor het geval dat je later dement wordt.
  • Afspraken over gezamenlijk bezit. Denk aan een auto, boot of zomerhuisje.

Een dergelijk contract kun je zonder notaris maken. Let op: je kunt niet zonder notaris regelen dat je elkaars erfgenaam bent. Dit mag je onder de Nederlandse wet niet afspreken in een contract.

Is het een goed idee om je lat relatie officieel te maken met een geregistreerd partnerschap?

Je kunt een geregistreerd partnerschap aangaan zonder dat je officieel samenwoont. Maar verdiep je wel goed in de gevolgen voordat je hiervoor kiest. Wanneer je uit elkaar gaat, moet je misschien alimentatie betalen terwijl je nooit samen hebt gewoond. Ook ontstaat er een gemeenschap van goederen, terwijl je dat misschien niet wil.

Een voordeel van het partnerschap is dat je goed beschermd achter blijft bij een overlijden. Nadelen kunnen er zijn voor je uitkeringen, toeslagen of je AOW. Dit stel heeft over dat laatste zelfs jaren moeten procederen.

Kun je elkaar aanmelden voor het pensioen bij een lat relatie?

Als je officieel samenwoont kun je elkaar aanmelden voor het partnerpensioen. Dit houdt in dat jouw pensioenfonds bij overlijden een maandelijks bedrag uitkeert aan je partner. Veel mensen weten niet dat deze uitkering direct ingaat na overlijden! Het is dus super belangrijk om elkaar aan te melden. Woon je niet samen? Dan hoef je niet veel te verwachten van je pensioenfonds. Zonder een huwelijk of geregistreerd partnerschap kun je elkaar niet aanmelden.

Is het mogelijk om een testament te maken als je een lat relatie hebt?

Iedereen heeft het recht om een testament te maken. Ook stellen met een lat relatie mogen dus een testament maken bij de notaris. Je kunt daarbij tegen twee problemen aanlopen. Als er kinderen zijn, dan kunnen die meteen hun erfdeel opeisen bij je partner. Een volledige langstlevende regeling is dus niet mogelijk. Voor stellen die kinderen hebben is dat een flinke domper. Het tweede probleem is dat je geen partner bent voor de erfbelasting. Er gaat dus minimaal 30% van je erfenis naar de fiscus. Het koophuis aan je partner nalaten is daardoor vaak geen optie. De belasting is zo hoog dat je partner het huis moet verkopen.

Sluit een overlijdensrisicoverzekering af!

Het is ontzettend vervelend dat je elkaar niet kunt aanmelden voor het partnerpensioen en dat je ook nog eens onder het maximale tarief voor de erfbelasting valt. Maar wist je dat er een simpele manier is waarop je belastingvrij (!) een bedrag aan elkaar kunt nalaten? Veel stellen realiseren zich niet dat het mogelijk is om over en weer een overlijdensrisico verzekering af te sluiten. Je partner kan dus een verzekering afsluiten op jouw leven en jij kunt andersom een verzekering afsluiten op het leven van je partner. Dit kan ook zonder dat je samenwoont. En het mooie is dat de uitkering bij overlijden vrij van erfbelasting is!

Voor een paar euro per maand kun je al een flinke som geld verzekeren. Welk bedrag zou jij op deze manier aan je partner willen nalaten? Op deze pagina kun je binnen één minuut de premie berekenen.

Regel je uitvaart!

Op grond van de Wet op de lijkbezorging moet de begrafenis of crematie plaatsvinden overeenkomstig “de vermoedelijke wensen” van de overledene. Verder is er een belangrijke rol weggelegd voor de “nabestaanden”. Wie dat precies zijn, daar is de wet niet duidelijk over. Je kunt het je haast niet voorstellen, maar over uitvaarten worden zelfs rechtszaken gevoerd tussen nabestaanden. Officieel ben je niks van elkaar als je niet samenwoont. Het is dus extra belangrijk om goed vast te leggen hoe jouw afscheid er uit moet zien. Dit voorkomt onduidelijkheid of conflicten na je overlijden.

Het is een misverstand om te denken dat je naar de notaris moet om je uitvaart te regelen. Sommige mensen denken dat je dit in een testament moet vastleggen, maar hier is geen wettelijke basis voor. Wat je zelf opschrijft is net zo geldig. Tegenwoordig is het zelfs mogelijk om je uitvaartwensen online in te vullen. Dit kan gratis op deze website.

Wat moet je regelen bij een lat relatie met kind?

Alles rondom je kind kun je prima regelen bij een lat relatie. Denk aan erkenning, gezag, de achternaam voor je kind en het wezenpensioen. Maar je partner is minder goed af. Je krijgt bij overlijden geen partnerpensioen en bent geen erfgenaam. Als je zwanger raakt in een lat relatie en niet gaat samenwonen, dan kan een partnerschap een goed idee zijn. Verdiep je wel goed in alle plussen en minnen voordat je dit bij de gemeente regelt.

Met de notaris kun je de opties voor een testament doornemen. Als je niet gaat samenwonen, dan kun je bijvoorbeeld het volgende doen:

  • Erken je kind, zodat het wezenpensioen krijgt.
  • Benoem je kind tot erfgenaam, zodat de erfbelasting meevalt.
  • Maak je partner executeur en bewindvoerder van de erfenis.
  • Sluit een verzekering af voor je partner, zodat die ook wat krijgt bij je overlijden.

Is een gezamenlijke rekening slim als je een lat relatie hebt?

Het lijkt zo handig, samen even een rekening openen. Maar pas wel op met je AOW, toeslagen of uitkering. Want de overheid kan dat tegen je gebruiken als ze vinden dat je stiekem toch samen woont. Hebben jullie beiden geen recht op uitkeringen of toeslagen? Dan zou een gezamenlijke rekening bij een lat relatie geen problemen moeten geven.

Meer lezen?

poll lat relatie
De poll is gesloten. Hierboven zie je het resultaat.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *