Veel ouders gebruiken de jaarlijkse (of eenmalig verhoogde) vrijstelling om een kwijtschelding te doen op een lening aan hun kind. Dat is fiscaal gunstiger dan een gewone schenking. Dit komt doordat je over een vordering op je kind meer Box 3 belasting betaalt dan over spaargeld. Je kunt dus inkomstenbelasting besparen door een onderhandse lening binnen de familie versneld af te bouwen. In dit blog leg ik uit waar je op moet letten bij een kwijtschelding op een lening.
1. Wel of geen schenkbelasting?
Een kwijtschelding is een zogenoemde “gift”. Onder dit begrip valt iedere bevoordeling van iemand anders ten koste van jouw vermogen. De schuldenaar betaalt schenkbelasting indien de kwijtschelding hoger is dan de vrijstelling. Schenkingen in hetzelfde kalenderjaar tussen dezelfde personen moet je bij elkaar optellen om te bepalen of je boven de vrijstelling zit.
Het is dus niet mogelijk om de schenkbelasting te ontlopen door de kwijtschelding op te knippen in meerdere delen. Dit werkt alleen als je het in verschillende kalenderjaren doet.
Fiscaal partners worden voor de schenkbelasting als één persoon gezien. Een echtpaar bestaat uit twee personen maar kan dus niet twee vrijgestelde schenkingen doen aan hetzelfde kind. Samen worden ze als één schenker gezien. Hetzelfde geldt voor het bevoordeelde kind en zijn partner. Heb je een onderhandse lening verstrekt aan je kind en schoonkind? Meestal zullen je kind en schoonkind fiscaal partners zijn. Dit betekent dat ze samen recht hebben op één vrijstelling indien het om dezelfde schenker gaat.
Wil je meer kwijtschelden dan de jaarlijkse vrijstelling? Dan kun je misschien de “eenmalig verhoogde vrijstelling” gebruiken. Dit kan tussen de 18e en 40e verjaardag van je kind. Is je kind al boven de 40? Dan kun je de extra hoge vrijstelling nog steeds gebruiken als je schoonkind wel onder de 40 is.
2. Oppassen met meerder schuldenaren
De kwijtschelding van een lening is een mooie manier om vermogen over te dragen aan de volgende generatie. Ik neem aan dat je met het begrip “volgende generatie” alleen je eigen kinderen bedoelt en niet je schoonkinderen.
Stel dat jij een lening hebt verstrekt aan je kind en schoonkind. Bijvoorbeeld voor de aankoop van een woning of een verbouwing. Dan houdt een kwijtschelding automatisch een bevoordeling van je schoonkind in. Stel dat je kind en schoonkind uit elkaar gaan. Dan vertrekt je schoonkind dus met de helft van het kwijtgescholden bedrag.
Het is volgens mij niet voldoende om tussen jou en je kind vast te leggen dat de kwijtschelding alleen ten gunste van je kind strekt. Je kind en schoonkind moeten onderling duidelijke afspraken op papier zetten over het ontstaan van een vergoedingsrecht en/of het wijzigen van de draagplicht voor de lening. Een handtekening van je schoonkind is de enige manier om er zeker van te zijn dat de schenking bij een relatiebreuk verrekend wordt ten gunste van jouw kind. Dit kan bijvoorbeeld geregeld worden in huwelijkse voorwaarden, partnerschapsvoorwaarden of een samenlevingscontract.
3. Pas op met een gemeenschap van goederen
Is jouw kind getrouwd of geregistreerd als partner? Dan is er meestal sprake van een gemeenschap van goederen. Dit kan een “algehele” gemeenschap van goederen zijn of een “beperkte” gemeenschap van goederen.
Heb jij op enig moment een lening verstrekt aan je kind? Dan is het van belang om te weten of de schuld aan jou wel of niet in de gemeenschap is gevallen. Dit is zeer waarschijnlijk wel het geval als het huwelijk of partnerschap is aangegaan vóór 2018 of als de lening is aangegaan tijdens het huwelijk of partnerschap.
In alle gevallen is het van belang om voor de zekerheid een zogenoemde “uitsluitingsclausule” op te leggen. Dit houdt in dat je de kwijtschelding tussen jou en je kind schriftelijk vastlegt en daarbij uitdrukkelijk bepaalt dat het een gift voor je kind is en niet voor je schoonkind. Hiermee voorkom je dat je per ongeluk het schoonkind bevoordeelt.
4. Wel of niet verrekenen met de andere kinderen?
Hebben jullie meerdere kinderen? Dan is de vraag van belang of de kwijtschelding later verrekend moet worden met jullie erfenis. Geef je bijvoorbeeld een gewone schenking aan kind A en doe je een kwijtschelding ten gunste van kind B? Dan neem ik aan dat beide kinderen evenveel hebben gehad en dat er niks hoeft te worden verrekend. Maar stel dat je de eenmalig verhoogde vrijstelling wilt gebruiken voor een kwijtschelding aan kind A, terwijl je niet genoeg spaargeld hebt om aan kind B een gelijk bedrag te schenken? Dan ontstaat er dus een ongelijkheid tussen de kinderen.
Sinds 2003 bepaalt het erfrecht dat giften niet meer worden verrekend met de erfenis tenzij er iets anders is bepaald. Dit kan bij de gift gebeuren of in je testament. Je kunt dus bij een specifieke gift, zoals een kwijtschelding, afspreken dat deze moet worden verrekend. Het nadeel hiervan is dat dit soort afspraken kan worden vergeten. Ook bestaat de kans dat het betreffende document zoek raakt. De beste manier is een bepaling in je testament. Een testament raakt nooit zoek omdat het bewaard wordt door de notaris. Het nadeel van een testament is dat je een notaris nodig hebt en dus kosten moet maken. Of dat de moeite waard is, hangt vooral af van de hoogte van de kwijtschelding.
Vertrouw nooit op mondelinge afspraken over hoe het later geregeld moet worden na je overlijden. Jij bent er dan niet meer en kunt dus niet meer zeggen wat de bedoeling is. Een testament is de enige manier om je nabestaanden hier 100% zekerheid over te geven.
Kwijtschelding lening ouders bij overlijden, kan dat?
Jazeker, dit is mogelijk. Geldvorderingen zijn een onderdeel van je vermogen. Je kunt een geldvordering in een testament legateren aan iemand. Het is ook mogelijk om een geldvordering te legateren aan de betreffende schuldenaar. Daardoor verdwijnt de schuld automatisch.
Denk bijvoorbeeld aan het volgende geval. Stel je hebt kind A een schenking gegeven van € 50.000. Aan kind B heb je een lening verstrekt van € 50.000. In je testament kun je de vordering op kind B legateren aan kind B. Daarna kan het restant van je erfenis bij helfte worden gedeeld tussen de beide kinderen.