Kind 100% onterven, kan dat?

Kun je een kind helemaal onterven? Vooral oudere stellen gaan er nog steeds van uit dat dit niet kan. Maar sinds de nieuwe wet uit 2003 is het wel mogelijk om een kind 100% te onterven in een testament. In dit blog leg ik uit hoe dat werkt en welke rechten je kind daarna nog heeft.

Denk jij er over na om een kind te onterven? Bekijk dan ook de video hieronder over de drie fouten die je daarbij niet moet maken:

meer video’s over het maken van een testament vind je op mijn YouTube kanaal

Waarom zou je een kind 100 % onterven?

Ik heb bijna twintig jaar in het notariaat gewerkt. In al die jaren heb ik honderden gesprekken gevoerd met ouders die een kind wilden onterven. Bijna altijd was er sprake van een conflict en meestal was het contact daardoor verbroken. Vaak is er ruzie over geld, zoals een lening die niet terug is betaald. Maar ook onenigheid over kleine dingen kan escaleren tot een breuk in de familie. Wat de reden is, dat doet er eigenlijk niet toe. Want je hebt altijd het recht om een kind uit te sluiten als erfgenaam, ongeacht de reden waarom.

Je kunt een kind natuurlijk ook een kleiner erfdeel toekennen. Vroeger kwam dit, denk ik, vaker voor dan nu. Tegenwoordig kiezen ouders er sneller voor om een kind helemaal buiten de erfenis te houden.

Wat is er veranderd in 2003?

In 2003 hebben we een nieuwe wet gekregen, waardoor het onterven van een kind is veranderd. De hoogte en de aard van de legitieme is gewijzigd. Vooral over de aard van de legitieme bestaan misverstanden. Tot 2003 was de legitieme in goederen. Na 2003 is de legitieme in geld. Sommige mensen denken ten onrechte dat een onterfd kind na 2003 alleen aanspraak kan maken op het banksaldo. Dat is niet het geval.

De legitieme in goederen betekende het volgende. Stel iemand overleed in 1995 en de erfenis bestond alleen uit een koophuis. Verder was er niks. De overledene had twee kinderen. In het testament was één van beide kinderen onterfd. Dat kind deed na het overlijden een beroep op de legitieme. Dit betekende dat het kind alsnog – maar wel voor een kleiner deel – mede eigenaar werd van het huis. Dit bedoelen we met de legitieme in “goederen”.

Stel dezelfde situatie doet zich voor in 2015 onder het nieuwe erfrecht. Er is alleen een koophuis en geen geld op de bank. Laten we er van uit gaan dat het huis € 300.000 waard is. Het onterfde kind doet ook nu een beroep op de legitieme. Hierdoor wordt het kind geen eigenaar meer van de goederen. De legitieme is nu een aanspraak in geld. Dit betekent dat het onterfde kind een vordering heeft van € 75.000 op het kind dat wel erfgenaam is. Je kunt een kind – wat de eigendom betreft – dus helemaal onterven van het huis. Het kind erft alleen een bedrag in geld.

Voor een maximale onterving heb je meer nodig dan een testament

Het onterven van een kind moet in een testament en dat kan in Nederland niet zonder notaris. Maar alleen een testament is vaak niet voldoende om een kind maximaal buiten te sluiten. In veel gevallen zijn er meer handelingen nodig om de aanspraken van het onterfde kind zo klein mogelijk te maken. Bespreek altijd de volgende aandachtspunten met de notaris:

  • Stel je gaat over een jaar of 10 geestelijk achteruit. En stel dat dit zo ernstig wordt dat je zelf niks meer kunt regelen en naar een verpleeghuis moet. Op dat moment blijkt het vaak nodig om een bewind aan te vragen bij de kantonrechter. En wie mag daar ook over meepraten? Juist, je onterfde kind. Het maakt de kantonrechter niet uit wat er in je testament staat. Alle kinderen mogen meepraten. Dit kun je voorkomen door een levenstestament te maken. Dit is een algemene volmacht die je uit voorzorg aan de andere kinderen verleent.
  • Stel je onterft een kind omdat er ruzie is over geld. Bijvoorbeeld omdat je kind een lening niet wil terugbetalen. Het zou mooi zijn als de andere kinderen na je overlijden de schuld van je onterfde kind mogen verrekenen met de legitieme portie. Het goede nieuws is dat dit mogelijk is. Maar daarvoor is wel nodig dat de vordering op je kind niet verjaart. Dat kun je niet regelen in je testament maar moet op een andere manier.

De reden waarom je een kind onterft, doet er op een bepaalde manier dus wel toe. Want in sommige gevallen moet je extra stappen zetten om de rechten van het onterfde kind zo klein mogelijk te houden.

Je kunt al een testament laten maken vanaf € 343 (bron) en een levenstestament is mogelijk vanaf € 331 (bron). Tip: vraag een paar offertes aan en informeer daarbij naar een combi korting als je beide akten in één keer regelt. Op die manier kun je nog wat extra besparen op de kosten. Het aanvragen van offertes kan op deze website.

kind onterven

Van een kale kip kun je niet plukken

Als je een kind onterft dan wil je natuurlijk dat de legitieme zo laag mogelijk is. Eén manier is gewoon zorgen dat je niks nalaat. Als de erfenis leeg is, dan krijgt je onterfde kind ook niks meer. Dan zou je kunnen denken: ik geef alles bij leven weg aan mijn andere kinderen. Helaas, die vlieger gaat niet op. Want voor de legitieme moet je de giften aan andere kinderen weer bijtellen:

kind onterven nieuwe wet

Gek genoeg zijn er wel andere manieren waarmee je de legitieme toch omlaag kunt krijgen. Ik heb 10 manieren voor je op een rij gezet. Onderaan vind je een link naar de lijst met tips.

Wist je dat er een slimme manier is waarop je belastingvrij (!) een extra bedrag aan je partner of een ander kind kunt nalaten zonder dat je onterfde kind daar een deel van kan claimen? De meeste mensen die een kind onterven staan niet stil bij de mogelijkheid van een overlijdensrisico verzekering. Je kunt een verzekering afsluiten op jouw leven, met je partner of een ander kind (dat je niet wilt onterven) als verzekeringsnemer. De uitkering bij overlijden is in dat geval vrij van erfbelasting. Ook gaat het bedrag buiten de legitieme portie om. Het onterfde kind krijgt er dus geen cent van! Welk bedrag zou jij op deze manier willen nalaten? Op deze pagina bereken je binnen één minuut de premie. Voor maar een paar euro per maand kun je al een flinke som geld verzekeren.

Hoeveel krijgt een onterfd kind nog uit de erfenis?

Een onterfd kind dat aanspraak maakt op de legitieme krijgt een vordering ter grootte van de helft van het normale erfdeel. Eerst deel je de erfenis door het aantal erfgenamen dat je zou hebben zonder testament. En daarna deel je dat bedrag door de helft. Hierna zie je hoe dat uitwerkt in veel voorkomende gevallen:

Wie laat je achter?Welk bedrag krijgt een kind nog na onterven?
1 kind en geen partner50% (de helft)
2 kinderen en geen partner25% (een kwart)
3 kinderen en geen partner16,67% (een zesde)
1 kind en een echtgenote of geregistreerd partner25% (een kwart)
2 kinderen en een echtgenote of geregistreerd partner16,67% (een zesde)
3 kinderen en een echtgenote of geregistreerd partner12,5% (een achtste)
1 kind en een partner met wie je ongehuwd samen woont50% (de helft)
2 kinderen en een partner met wie je ongehuwd samen woont25% (een kwart)
3 kinderen en een partner met wie je ongehuwd samen woont16,67% (een zesde)

Meer lezen?

Veelgestelde vragen:

Kun je een kind 100% onterven?

Juridisch gezien kun je een kind 100% onterven in een testament. Als het kind een beroep doet op de legitieme, dan erft het alleen een geldvordering. Vroeger (vóór de nieuwe wet in 2003) werd een kind hierdoor alsnog “soort van” erfgenaam en mede-eigenaar. Dat is nu dus niet meer zo.

Heeft een onterfd kind recht op het huis?

Een onterfd kind heeft geen recht op de eigendom van het huis maar wel recht op een deel van de waarde. De andere kinderen mogen dus zelf weten wat ze met het huis gaan doen. Het enige wat je met het onterfde kind moet afstemmen, is wat het huis waard is op het moment van overlijden.

Hier leg ik met voorbeelden uit hoe je het bedrag uitrekent waarop een onterfd kind recht heeft.

Wat kost het onterven van een kind?

De kosten voor het onterven van een kind kunnen aardig oplopen. Voor een echtpaar is het gebruikelijk om beiden een testament en beiden een levenstestament te maken. In dat geval heb je dus 4 akten nodig. Een onterving betekent dat dit geen standaard stukken zijn. Als echtpaar ben je al snel € 1.000 tot € 1.500 kwijt bij de notaris. Een alleenstaande die kiest voor een heel eenvoudig testament kan al klaar zijn voor een paarhonderd euro.

Wanneer krijgt een onterfd kind zijn deel?

Een onterfd kind krijgt zijn minimale deel als hij er een beroep op doet:

  • 6 maanden na je overlijden als je geen partner nalaat;
  • of pas na het overlijden van je langstlevende partner.

Als je de zaken goed op papier zet, dan gaat je partner dus vóór je kinderen.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *