Je partner uitkopen in termijnen, heb je daar recht op?

Stel je gaat uit elkaar en jij wilt het huis overnemen. Moet je in dat geval de volledige uitkoopsom in één keer betalen? Of mag je je partner uitkopen in termijnen? In dit blog ontdek je wat je rechten zijn.

Het recht op toedeling

Allereerst is van belang dat je altijd een mogelijkheid hebt om te eisen dat je het huis mag overnemen. Zijn jullie getrouwd en gaan jullie scheiden? Dan is het gebruikelijk om afspraken te maken over het huis in een echtscheidingsconvenant. Dit document wordt normaal gezien opgesteld door een advocaat of een mediator. Zijn jullie samenwonend en gaan jullie uit elkaar? Dan kun je zelf een soort convenant maken waarin je de afspraken over het huis vastlegt. In beide gevallen moet je nog wel even naar de notaris om de wijziging van de eigendom in te laten schrijven bij het Kadaster.

Ben je het niet met elkaar eens over de verdeling van het huis? Dan kun je de rechter vragen om een beslissing te nemen over een verkoop of verdeling. Wil één van beiden de woning verkopen en werkt de ander niet mee? Dan kun je een vervangende machtiging vragen aan de rechter waarmee je de woning kunt verkopen. Wil één van beiden de woning overnemen en werkt de ander niet mee? Dan kan de rechter een overname bevelen voor de geschatte waarde.

Je bent dus nooit gedwongen om samen eigenaar te blijven. Linksom of rechtsom is er altijd een mogelijkheid om het huis te verkopen of te verdelen.

Het uitkopen van je partner in termijnen

De huizenprijzen zijn sinds 2014 enorm gestegen. Hierdoor hebben veel stellen flink wat overwaarde opgebouwd in hun huis. Steeds meer mensen wonen in een huis dat ze nu niet meer zouden kunnen kopen. Dit kan ook een probleem zijn als je uit elkaar gaat. Je ex heeft immers recht op zijn of haar helft van de overwaarde.

Kun je de overwaarde niet in één keer uitbetalen? Dan is het een optie om dat verspreid over een aantal jaren te doen. Moet je ex daar aan meewerken? Het verrassende antwoord is ja! Het uitkopen van je partner in termijnen is een wettelijk recht.

Hierna kijken we naar verschillende situaties. Eerst vertel ik hoe het bij een huwelijk en partnerschap werkt en daarna hoe het zit als je samenwoont.

1. Getrouwd

Bij een huwelijk is het van belang of je een gemeenschap van goederen hebt of huwelijkse voorwaarden. De meeste echtparen hebben geen huwelijkse voorwaarden en zijn dus getrouwd in gemeenschap van goederen. De gemeenschap wordt ontbonden op het moment dat je de scheiding aanvraagt. Het is gebruikelijk om pas over te gaan tot verdeling nadat de scheiding is ingeschreven bij de gemeente. Het verschilt per geval hoeveel tijd hier tussen zit.

Over het verdelen van een ontbonden gemeenschap van goederen zegt de wet het volgende:

Artikel 3:185 lid 3 Burgerlijk Wetboek:

Zo nodig kan de rechter bepalen dat degene die overbedeeld wordt, de overwaarde geheel of ten dele in termijnen mag voldoen. Hij kan daaraan de voorwaarde verbinden dat zekerheid tot een door hem bepaald bedrag en van een door hem bepaalde aard wordt gesteld.

Komt de woning op jouw naam en wil jij je ex-partner in termijnen uitkopen? Dan is het mogelijk om dit af te dwingen bij de rechter. Realiseer je wel dat deze toekomstige verplichting als een schuld wordt gezien door de bank. Dit kan een probleem zijn bij het aanvragen van een nieuwe hypotheek. Overleg dus altijd met een hypotheekadviseur voordat je deze afspraak maakt in een convenant of een verzoek indient bij de rechter.

Hadden jullie huwelijkse voorwaarden? Dan is de kans groot dat er sprake is van een verrekenplicht. Denk bijvoorbeeld aan het geval dat jij de enige eigenaar was van het huis maar dat je op grond van een verrekenbeding een deel van de overwaarde moet uitkeren aan je ex. Ook in dat geval heb je de mogelijkheid om in termijnen te betalen.

Artikel 1:140 lid 1 Burgerlijk Wetboek:

Op verzoek van de verrekenplichtige echtgenoot kan de rechter wegens gewichtige redenen bepalen dat een verschuldigde geldsom, al dan niet vermeerderd met een in de beschikking te bepalen rente, in termijnen of eerst na verloop van zekere tijd, hetzij ineens, hetzij in termijnen behoeft te worden voldaan. Hierbij let de rechter op de belangen van beide partijen. De rechter kan de verrekenplichtige echtgenoot verplichten binnen een bepaalde tijd zakelijke of persoonlijke zekerheid te stellen voor de voldoening van de verschuldigde geldsom.

2. Partnerschap

Voor een geregistreerd partnerschap gelden in beginsel dezelfde regels als voor een huwelijk. Hebben jullie geen minderjarige kinderen? Dan kun je een partnerschap ontbinden zonder een bezoek aan de rechtbank. Voor de rest zijn de spelregels hetzelfde. Bij een gemeenschap van goederen geldt artikel 3:185 lid 3 BW en bij partnerschapsvoorwaarden geldt artikel 1:140 lid 1 BW. Ook bij een partnerschap heb je dus de mogelijkheid om je ex in termijnen uit te kopen.

Veel mensen halen het geregistreerd partnerschap door de war met het fiscaal partnerschap. Een geregistreerd partnerschap regel je bij de gemeente. Het heeft tot gevolg dat je burgerlijke staat verandert. Het fiscale partnerschap houdt in dat je samen belastingaangifte doet. Je bent bijvoorbeeld fiscaal partner als je samenwoont en samen een kind hebt. Je bent ook fiscaal partner als je samenwoont en een samenlevingscontract hebt. Maar hierdoor ben je nog geen geregistreerd partner.

3. Samenlevingscontract

Woonden jullie samen met een samenlevingscontract? En hebben jullie een koopwoning die jij wilt overnemen? Kijk dan eerst eens in je samenlevingscontract. In een standaard contract staat vaak de volgende clausule:

partner uitkopen in termijnen

Een verschil met de wettelijke regeling is dat in een standaard samenlevingscontract de termijnen al zijn opgenomen. Standaard staat er in dat je de uitkoopsom in “vijf gelijke jaarlijkse termijnen mag voldoen”. Betekent dit dat het uitkopen van je partner in termijnen een vaststaand recht is? Nee, dat is niet het geval. Je moet er namelijk wel “gewichtige redenen” voor hebben. En wie stelt, moet bewijzen. Het is dus aan jou om aan te tonen dat het nodig is.

Ook voor deze situatie geldt de waarschuwing om eerst te overleggen met je hypotheekadviseur. Maak niet per ongeluk een afspraak die je niet kunt nakomen. De bank ziet de betalingsregeling als een schuld aan je ex. Dit kan tot gevolg hebben dat het niet lukt om de hypotheek op jouw naam te zetten.

4. Samenwonend zonder contract

Hebben jullie samen een koopwoning maar geen huwelijk, partnerschap of samenlevingscontract? En kom je er in onderling overleg niet uit? Ook dan is het mogelijk om een beroep te doen op artikel 3:185 van het Burgerlijk Wetboek. Helaas betekent dit wel dat je een advocaat moet inschakelen. Verzoeken aan de rechter kun je niet zelf indienen. Dit kan alleen door middel van een verzoekschrift van een advocaat.

betalingsregeling scheiding

Meer lezen?

Juridische hulp nodig?

Kom je er in onderling overleg niet uit? Of overweeg je om een verzoek in te dienen bij de rechter? Leg je situatie dan gratis voor aan Omnius, een landelijk netwerk van advocaten. Simpele vragen worden gratis beantwoord. Ook kan Omnius je adviseren over de mogelijke vervolgstappen of in contact brengen met een geschikte advocaat. Vul het formulier hieronder in en een jurist neemt vrijblijvend contact met je op.





    privacy statement