Ben jij samen met je ex nog eigenaar van een koophuis en zijn jullie het niet eens over hoe het daarmee verder moet? Dan is het mogelijk om een oplossing af te dwingen bij de rechter. Het komt regelmatig voor dat één van beiden het huis niet kan overnemen maar ook niet wil verkopen. Soms komt dit doordat partijen het niet eens zijn over de waarde. In andere gevallen is het probleem dat één van beiden niet genoeg verdient om de hypotheek over te kunnen nemen. Op grond van de wet ben je nooit gedwongen om samen eigenaar te blijven. Dit maakt het uitkopen van je partner min of meer verplicht.
Je bent niet verplicht om samen eigenaar te blijven
Op grond van de wet is niemand verplicht om tot het einde der tijden vast te zitten aan gezamenlijk bezit. Ik heb regelmatig mee gemaakt dat ex-partners jaren na het verbreken van hun relatie nog samen eigenaar zijn van een huis. Soms is er sprake van een stilzwijgende afspraak waar beiden in berusten. Vaak is de hypotheek het probleem. Bijvoorbeeld omdat de hypotheekschuld hoger is dan de waarde van de woning.
In beginsel heeft iedere eigenaar het recht om “verdeling te vorderen”. Je mag dit recht voor maximaal 5 jaar uitsluiten. Spreek je dus af om samen eigenaar te blijven? Dan is deze afspraak hooguit 5 jaar geldig. Daarna kan jij of je ex-partner een verdeling of een verkoop afdwingen bij de rechter.

Is het uitkopen van je partner verplicht?
Aan de ene kant heb jij het recht om een overname af te dwingen bij de rechter. Wil je ex niet uitgekocht worden? Dan kun je dit forceren met een rechtszaak. Aan de andere kant kan je ex een verkoop afdwingen als hij of zij niet samen met jou eigenaar wil blijven. Je ex kan dit doen door een machtiging tot verkoop te vragen aan de rechter. Van beide kanten heeft het geen zin om het uitkopen van de ander te weigeren.
Het gevolg van een machtiging tot verkoop is dat jij – als jij nog in het huis woont – op straat komt te staan. De enige manier waarop je dit kunt voorkomen is dat je het huis overneemt. Het uitkopen van je partner is dus min of meer verplicht als je wilt voorkomen dat je het huis kwijt raakt.

Discussie over de waarde?
Zijn jullie het niet eens over de waarde van de woning? De beste manier om de waarde te bepalen is een officiële taxatie door een makelaar. Dit kost circa € 500. Vind je dat te duur? Nodig dan een paar lokale makelaars uit voor een gratis waardebepaling. Veel makelaars bieden dit vrijblijvend aan voor eigenaren die overwegen om een huis te verkopen. Als jij en je ex-partner er in onderling overleg niet uit komen, dan is de kans groot dat het huis wordt verkocht. Het is dus niet raar om een makelaar uit te nodigen. Je ex-partner kan moeilijk bezwaren hebben tegen iets wat gratis is, toch?
Zelf de afspraken vastleggen?
Ben je het met elkaar eens over de toedeling van de woning? Dan kun je zelf de afspraken op papier zetten met dit gratis voorbeeld contract. Kom je er in onderling overleg niet uit? Dan kun je een advocaat inschakelen om een verkoop of verdeling af te dwingen bij de rechter.
Meer lezen?
- Misschien heb je recht op een betalingsregeling voor de uitkoopsom.
- Heb je samen met je ex kinderen? Denk er dan aan om je testament te veranderen.
- Samenlevingscontract nog niet opgezegd? Let op deze 6 punten.
Veelgestelde vragen:
Is het uitkopen van je partner verplicht?
Je ex kan een uitkoop of verkoop afdwingen bij de rechter. Als jij liever samen eigenaar wilt blijven maar je ex niet, dan krijgt je ex dus gelijk. Indien geen van beiden de ander wil uitkopen, dan kun je een verkoop afdwingen.
Kan je partner het uitkopen weigeren?
Als je het niet eens bent over de waarde, dan kun je een taxatie laten doen en de rechter vragen om een overname voor dat bedrag te “bevelen”. Daarvoor heb je een taxateur, een advocaat, een rechter en een notaris nodig. Het is dus altijd beter om er in onderling overleg uit te komen.

Is het mogelijk om bij uitkopen het bedrag te weigeren maar wel akkoord te gaan met het laten overnemen van het huis door je ex partner? Ik wil graag zonder financiële middelen het huis terug geven aan mijn ex. Ik wil dus geen vergoeding voor de woning en deze enkel terug op zijn naam laten zetten
Jazeker kan dat. Bij een ontbonden gemeenschap van goederen kun je bijvoorbeeld afstand doen van jouw helft ten gunste van je ex. Dit ziet echter op de hele gemeenschap en niet alleen het huis. Als je kiest voor een verdeling (toedeling aan je ex-partner) dan zou je bijvoorbeeld de uitkoopsom kunnen kwijtschelden. Dit wordt mogelijk door de belastingdienst gezien als een schenking. Laat je dus wel goed voorlichten over de fiscale gevolgen!
Mijn (ex) partner en ik gaan uit elkaar. Nu hebben wij een koophuis samen. Ik wil haar graag uitkopen, door haar deel van de hypotheek over te nemen en haar 50% van de overwaarde te betalen. Zij is financieel niet in staat om mij uit te kopen, maar liever verkopen aan een 3e partij, want ze heeft nog emotionele waarde aan het huis.
Wie heeft er in deze voorrang? Ik heb ook voorgesteld dat ik 20-30k boven de taxatiewaarde wil gaan zitten, zodat zij extra 10-15k extra aan geld krijgt.
Je ex kan de rechter vragen om een vervangende machtiging tot verkoop als jij daaraan niet wilt meewerken. Maar in hetzelfde wetsartikel is ook geregeld dat de rechter op jouw verzoek mag beslissen om de woning tegen de geschatte waarde aan jou toe te delen. Aangezien je daartoe bereid bent, en zelfs meer wilt betalen, mag je er normaal gezien van uit gaan dat jij voorrang hebt.