Een bezoek aan de notaris is niet verplicht bij trouwen, maar in veel gevallen wel verstandig. Dit zijn 4 redenen om toch even naar de notaris te gaan voordat je in het huwelijk treedt.
1. Huwelijkse voorwaarden of niet?
Veel mensen denken dat je tegenwoordig standaard onder huwelijkse voorwaarden trouwt. Niets is minder waar. Sinds 2018 ontstaat er bij het aangaan van een huwelijk een “beperkte” gemeenschap van goederen. Vóór 2018 kreeg je standaard een “algehele” gemeenschap van goederen. Bij een beperkte gemeenschap van goederen gaat alles wat je tijdens het huwelijk verdient nog steeds door de helft bij een scheiding. Ben je ondernemer? Realiseer je dan dat een faillissement bij een beperkte gemeenschap van goederen ook je partner raakt. In theorie is het zelfs mogelijk dat het salaris van de één naar de schuldeisers van de ander gaat.
Er zijn dus nog steeds redenen om huwelijkse voorwaarden te maken. Willen jullie de financiën uit principe gescheiden houden? Of is één van beiden ondernemer? Maak in dat geval altijd huwelijkse voorwaarden. In Nederland kan dit alleen bij de notaris.
Hebben jullie een samenlevingscontract? Realiseer je dan dat het contract eindigt als je met elkaar in het huwelijk treedt. De in het contract opgenomen afspraken vervallen omdat dezelfde onderwerpen voor gehuwden in de wet zijn geregeld. Het kan zijn dat de wettelijke regeling voor gehuwden heel anders is dan de inhoud van jullie samenlevingscontract. Vooral als je bijzondere afspraken hebt gemaakt in het contract is een bezoek aan de notaris verstandig.
Is één van jullie beiden geen Nederlander? Of wonen jullie momenteel niet in Nederland? Denk er dan aan om bij de notaris een rechtskeuze vast te leggen vóórdat je in het huwelijk treedt. Het gebeurt regelmatig dat een echtpaar onder het huwelijksvermogensrecht valt van een land waarvan ze dit niet hadden gewild. Dit komt doordat standaard het recht geldt van het land waarin jullie samen wonen. Nederlanders die in Duitsland wonen vallen zonder rechtskeuze dus onder het Duitse huwelijksvermogensrecht, ook als ze in Nederland trouwen!
2. Vorige testament herroepen
Veel mensen hebben nog een verouderd testament uit het verleden. Bijvoorbeeld een testament ten gunste van een vorige partner. Het is verstandig om je vorige testament te herroepen. Ook als in het testament staat dat je niet meer van elkaar erft na een relatiebreuk. Het is namelijk nog steeds je laatste testament. Als er wat gebeurt, moet door middel van uitleg van de tekst worden bepaald wie je huidige erfgenaam is. Dat wil je liever niet. Ruim je oude testament dus op. Dit kan alleen bij notariële akte. Het is niet voldoende om het afschrift van je testament te vernietigen. Dat is alleen maar een kopie. Het originele testament ligt altijd bij de notaris in de kluis.
3. Nieuw testament maken
Er zijn steeds meer gezinnen met kinderen uit eerdere relaties. Sinds 2003 staat er in het erfrecht een standaard langstlevende regeling voor gehuwden. Dit is een prima regeling voor stellen die samen kinderen hebben. Hebben jullie kinderen uit eerdere relaties of hebben jullie helemaal geen kinderen? Dan is het belangrijk om een testament te maken.
Hebben jullie geen kinderen? Dan zijn jullie zonder testament elkaars enige erfgenaam. Als de eerste van beide echtgenoten overlijdt, gaat alles dus naar de langstlevende echtgenoot. Na het overlijden van de langstlevende gaat de volledige erfenis naar zijn of haar eigen familie (ouders, broers en zussen). De familie van de andere echtgenoot erft niets. Het lot bepaalt dus welke van beide families de erfenis krijgt. Dit kun je veranderen door een testament te maken waarin je beide families over en weer tot reserve erfgenamen benoemt.
Hebben jullie kinderen uit eerdere relaties? Dan wordt de erfenis ook ongelijk verdeeld. De kinderen van de langstlevende erven zonder testament vaak meer dan de kinderen van degene die het eerste overlijdt. Dit heeft meerdere oorzaken. Vaak hebben stellen bijvoorbeeld een kruislingse overlijdensrisicoverzekering. Dit houdt in dat de verzekeraar een bedrag uitbetaalt aan de langstlevende. Bij overlijden van de langstlevende komt het restant van dit bedrag toe aan zijn of haar eigen kinderen. De kinderen van de echtgenoot die als eerste overleed erven niets van dit bedrag. Jullie kunnen dit anders regelen, maar dan heb je wel een testament nodig. Dit kan in Nederland alleen bij de notaris.
4. Levenstestament
In een testament regel je wie de erfenis krijgt en wie de zaken regelt na je overlijden. Steeds meer mensen maken naast hun testament ook een levenstestament. Dit is een notariële akte waarin je uit voorzorg een volmacht geeft aan je vertrouwenspersoon. Met deze volmacht kan iemand bijvoorbeeld je bankzaken regelen als je dit in de toekomst zelf niet meer kunt.
Het is niet mogelijk om een dergelijke volmacht op te nemen in een gewoon testament. Je hebt dus altijd een tweede akte nodig als je dit wilt regelen.
Het is een misverstand om te denken dat je geen levenstestament nodig hebt als je getrouwd bent. Het huwelijk voorziet niet in elkaars volledige vertegenwoordiging. Op grond van de wet mag je bijvoorbeeld elkaars medische belangen behartigen. Maar een handtekening zetten voor je echtgenoot bij de notaris, bijvoorbeeld voor de verkoop van het huis, dat mag alleen als je een volmacht hebt. Vandaar dat het merendeel van alle levenstestamenten gemaakt wordt door gehuwde stellen.
Ben je zelf nog niet toe aan een levenstestament? Vraag je ouders, ooms en tantes dan eens of ze al een levenstestament hebben. Er zijn nog steeds veel Nederlanders die niet weten dat ze dit moeten regelen. Zo denken sommige mensen dat je dit later nog kunt doen, op het moment dat het nodig is. Dit klopt helaas niet. Als je geen handtekening meer kunt zetten, dan kun je ook geen levenstestament meer ondertekenen. De clou van een levenstestament is dat je dit uit voorzorg regelt op het moment dat er nog niks aan de hand is.