Hoe kun je een klacht indienen tegen een notaris?

Fouten maken is menselijk. Ook bij de notaris gaat er wel eens wat mis. Gelukkig kunnen veel juridische fouten snel worden hersteld. Als herstel niet mogelijk is, dan kan de notaris altijd nog je schade vergoeden. Notarissen zijn hiervoor verplicht verzekerd. Soms neemt een benadeelde klant geen genoegen met een herstelpoging of een schadevergoeding. In dat geval kun je een klacht over de notaris indienen. In dit blog ontdek je hoe het tuchtrecht voor de notaris werkt.

Tuchtrecht voor notarissen

Er zijn meerdere instanties waar je kunt klagen over een notaris. De officiële tuchtrechter is de Kamer voor het notariaat. Hier worden jaarlijks honderden klachten ingediend tegen notarissen. In het jaar 2017 waren er maar liefst 485 klachtzaken. Een flink getal, vooral als je bedenkt dat er in heel Nederland slechts 900 notariskantoren zijn. Als een klacht gegrond is, kan de tuchtrechter een maatregel opleggen. Dit kan een waarschuwing zijn, een berisping, een boete, een schorsing of een ontzetting uit het ambt. Niet alleen notarissen maar ook toegevoegd notarissen en kandidaat-notarissen vallen onder het tuchtrecht.

Er zijn nog meer instanties die een klacht in behandeling kunnen nemen, maar deze instanties kunnen geen tuchtrechtelijke maatregel opleggen. Ook zijn er diverse registers, bronnen en andere hulpmiddelen die je kunt gebruiken bij het indienen van een klacht over de notaris. Hierna volgt een overzicht.   

klacht notaris erfenis

Het register notariaat en het opvolgersarchief

In het register notariaat vind je alle notarissen, toegevoegd-notarissen en kandidaat-notarissen die op dit moment werkzaam zijn. Je kunt in het register zoeken op achternaam. Helaas zijn er wel eens storingen in het register. Ook werkt het register volgens mij niet optimaal op smartphones. Als je iemand niet kunt vinden, probeer dan eens de voorvoegsels bij de achternaam weg te laten.

Het gebeurt regelmatig dat iemand een klacht wil indienen tegen een oud-notaris of een voormalige toegevoegd-notaris of kandidaat-notaris. Wie op dit moment niet meer in het notariaat werkt, vind je niet in het register. Dat betekent niet dat je geen klacht kunt indienen over een voormalige (kandidaat-)notaris. Wel kan het lastig zijn om de juiste gegevens te vinden. Oud-notarissen kun je vinden in het opvolgersarchief. Hier vind je alleen voormalige notarissen. Toegevoegd notarissen en kandidaat-notarissen hebben geen eigen “protocol” en staan dus niet in het opvolgersarchief. Eventueel kun je contact opnemen met de KNB, wat min of meer de Nederlandse orde voor notarissen is, om de juiste gegevens te achterhalen.

In het register notariaat kun je behalve de juiste personalia ook andere interessante informatie vinden. Zo kan er ook een waarschuwing of berisping uit het verleden in staan, als de tuchtrechter bepaald heeft dat deze maatregel openbaar is. Een schorsing wordt altijd vermeld in het register. Ook een korte schorsing, van bijvoorbeeld een week, kan tien jaar later nog steeds in het register staan. Verder staan in het register de nevenfuncties van notarissen.

1. Klacht over de notaris indienen bij de Kamer voor het notariaat

De belangrijkste instantie waar je een klacht kunt indienen tegen een notaris is de Kamer voor het notariaat. Deze officiële tuchtrechter is een onderdeel van de rechtspraak. Nederland is verdeeld in vier Kamers voor het notariaat. In het register notariaat kun je de plaats vinden waar de notaris kantoor houdt. Deze plaats bepaalt bij welke kamer je een klacht kunt indienen.

Op de website van de Kamer voor het notariaat kun je vinden hoe de klachtprocedure werkt. Allereerst is van belang dat de formele drempel voor het indienen van een klacht laag is. Je bent niet verplicht om een advocaat in te schakelen. Ook hoef je maar een klein bedrag aan leges te betalen.

Hoewel het je niet lastig wordt gemaakt om een klacht in te dienen, zou ik er eerst wel goed over nadenken. Een klachtprocedure kan erg lang duren. Vooral als er een hoger beroep volgt, kan er soms wel een jaar voorbij gaan voordat er een definitief oordeel ligt. Daarnaast kan het jou veel tijd, energie en geld kosten. Denk bijvoorbeeld aan het verschijnen op zittingen, waarvoor je vrije dagen moet opnemen en reiskosten moet maken. Om nog maar te zwijgen van de kosten voor een advocaat, als je die wilt inschakelen.

Stel jezelf daarom altijd de volgende vragen voordat je een klacht indient over een notaris:

  • Kan een klacht wel leiden tot de door jou gewenste uitkomst? De tuchtrechter kan bijvoorbeeld niet een notariële transactie ongedaan maken. Ook kan de tuchtrechter jou geen schadevergoeding toekennen.
  • Heb je de klacht voorgelegd aan een deskundige en steunt diegene jouw standpunt? Je kunt bijvoorbeeld een andere notaris of een advocaat vragen om advies.
  • Heb je in het register met tuchtuitspraken gezocht naar een vergelijkbaar geval waarin een voor jou gunstige uitspraak is gedaan?

2. Klacht over de notaris indienen bij de Geschillencommissie

Voor één specifiek soort klacht moet je niet bij de tuchtrechter zijn maar bij de Geschillencommissie. Dit betreft klachten over tarieven en facturen van de notaris. Vroeger bestond hiervoor een aparte procedure bij de voorzitter van de lokale ring van notarissen. Tegenwoordig gaat hier een landelijke instantie over.

Daarnaast kan de Geschillencommissie klachten behandelen over de “kwaliteit van de dienstverlening”. Denk bijvoorbeeld aan slechte communicatie, zoals telefonische onbereikbaarheid of het niet reageren op e-mails. Een verschil met de Kamer voor het notariaat is dat de Geschillencommissie geen tuchtmaatregelen kan opleggen. Wel is er de mogelijkheid van een (beperkte) schadevergoeding.

Op zich vind ik het een goede zaak dat er een transparante manier is om te klagen over offertes, tarieven en facturen. Zo worden bijvoorbeeld de uitspraken van de commissie gepubliceerd op haar website. Je kunt dus zoeken of er een vergelijkbaar geval bekend is voordat je een klacht indient. Wel vind ik het verwarrend dat er sprake is van een zekere overlap tussen de Kamer en de Commissie. In theorie zou je voor dezelfde kwestie een dubbele klacht kunnen indienen bij twee verschillende instanties. Dat lijkt me niet wenselijk en zou ik vooral niet doen.

Heeft de notaris een ernstige juridische fout gemaakt waardoor jij bent benadeeld? Kies dan voor een klacht bij de Kamer voor het notariaat. Dergelijke kwesties horen altijd aan de officiële tuchtrechter te worden voorgelegd.

3. De Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB)

De KNB behandelt officieel geen klachten over notarissen. In de praktijk heeft de beroepsorganisatie wel een rol bij individuele “probleemdossiers” of thema’s die de gehele beroepsgroep raken. Denk bijvoorbeeld aan een notariskantoor dat failliet dreigt te gaan of aan tuchtkwesties die bij meerdere notarissen spelen. Bij dat laatste kun je bijvoorbeeld denken aan een reeks aan tuchtklachten over hetzelfde onderwerp. Zoals het thema “grondspeculatie” waarover de afgelopen jaren meerdere tuchtzaken zijn gevoerd tegen verschillende notarissen.

Wat de KNB wel voor je kan doen is een poging tot “bemiddeling” tussen jou en de betreffende notaris. Denk bijvoorbeeld aan het geval dat er sprake is van een meningsverschil en het daardoor niet lukt om een bepaald dossier af te ronden. Een voordeel is dat bemiddeling gratis is. Ook is het minder escalerend dan een officiële tuchtklacht. Als je denkt dat het nog goed kan komen, kun je beter kiezen voor bemiddeling. Een nadeel is dat je er niet al te hoge verwachtingen van moet hebben. Zoals de KNB zelf al aangeeft op hun website, wordt je “klacht” doorgestuurd naar de betreffende notaris en hangt het van zijn of haar reactie af of er daadwerkelijk een bemiddeling volgt.

Je zou in plaats hiervan de kwestie ook eens kunnen voorleggen aan een andere notaris. Juristen zijn gek op roddelen over elkaar. De gemiddelde notaris heeft altijd interesse in een mogelijke beroepsfout van de concurrent.

4. Het Bureau Financieel Toezicht (BFT)

Het Bureau Financieel Toezicht is op grond van de wet verantwoordelijk voor het toezicht op notarissen, toegevoegd notarissen en kandidaat-notarissen. Dit omvat behalve het toezicht op de financiën van notariskantoren ook het toezicht op de kwaliteit van het werk, het naleven van beroepsregels en de vervulling van de notariële zorgplicht.

Dit betekent dat het BFT over vrijwel alle aspecten van het notariële werk een klacht kan indienen bij de Kamer voor het notariaat. In de praktijk gebeurt dit ook regelmatig. Vaak gaat het om klachten naar aanleiding van de gegevens die het notariaat zelf aanlevert bij het BFT. Denk bijvoorbeeld aan de jaarcijfers van het kantoor. Maar het BFT kan ook klachten indienen over vakinhoudelijke kwesties, zoals de naleving van beroepsregels in specifieke dossiers.

Je kunt bij het BFT geen klacht indienen maar wel een “signaal afgeven”. Het BFT kan deze informatie eventueel gebruiken bij het indienen van een klacht. Denk bijvoorbeeld aan het geval dat een notaris al een tuchtrechtelijk verleden heeft en het BFT meerdere kleine signalen ontvangt van ontevreden cliënten. Het kan zijn dat jouw brief aan het BFT iets groters in beweging zet.

5. Direct resultaat: schrijf een review op Google

Het blijft mij verbazen dat notarissen zo weinig aandacht hebben voor hun reviews op Google. Elk normaal bedrijf in Nederland doet zijn best om zo veel mogelijk goede reviews te krijgen van tevreden klanten. De gemiddelde notaris heeft maar heel weinig recensies op Google. Je kunt een notaris een flinke hak zetten door een één ster review te geven met een toelichting. Vooral dat laatste is van belang. De uitleg maakt op andere consumenten veel meer indruk dan het aantal sterren.

Er zijn twee manieren om een beoordeling te geven. De eerste optie is het Googelen van de kantoornaam in een browser op je desktop of laptop. Rechts op de pagina zie je dan een kolom met bedrijfsinformatie waar je een review kunt plaatsen. De tweede optie is dat je Google Maps opent op je smartphone. Zoek het kantoor op de kaart en vervolgens kun je daar een review plaatsen. Voor beide opties geldt dat je wel ingelogd moet zijn met je Google account. Tip: je kunt reviews van andere klanten ”liken” als je het eens bent met de inhoud.

6. Klacht indienen tegen een notaris bij een erfenis

Notarissen worden regelmatig tot executeur benoemd in een erfenis. Executeurs hebben een eigen toezichthouder in de vorm van de kantonrechter. De kantonrechter kan de executeur bijvoorbeeld aanwijzingen geven of ontslaan ingeval van misstanden. Als een notaris een erfenis verknoeit in de functie van executeur, dan kun je dus ook een “klacht” indien bij de kantonrechter.

Het voordeel hiervan is dat je bij ontslag van de executeur meer greep kunt krijgen op de erfenis. Hierdoor komt de bevoegdheid om de erfenis af te wikkelen bij de erfgenamen te liggen of bij een vervangende executeur. Het is dus een mogelijkheid om het dossier bij de notaris weg te halen. De officiële tuchtrechter kan dat niet. Hooguit kan de tuchtrechter een notaris uit het ambt zetten, maar die procedure duurt lang en heeft officieel niet eens tot gevolg dat het executeurschap eindigt!

Meer informatie over het ontslag van de executeur vind je in dit blog.

7. Aansprakelijk stellen

Eerder schreef ik al dat de tuchtrechter geen schadevergoeding toekent. Het gebeurt regelmatig dat een notaris een beroepsfout maakt en hierdoor schadeplichtig is. Dit zijn dus twee afzonderlijke kwesties, die vaak wel gezamenlijk worden behandeld door één advocaat. Als je de notaris aansprakelijk stelt, dan is de notaris verplicht om zijn verzekeraar op de hoogte te stellen. Tenzij het om een kleine kwestie gaat, wordt er altijd een advocaat ingeschakeld door de verzekeraar. De kans is nihil dat je een grote schadevergoeding ontvangt zonder tussenkomst van de rechter. De verzekeraar zal er namelijk alles aan doen om de schadevergoeding te beperken.

Bovenstaand betekent dat het weinig zin heeft om een notaris aansprakelijk te stellen zonder zelf een advocaat in te schakelen. Je advocaat zal normaal gezien aansturen op een tuchtzaak om vast te stellen dat er een beroepsfout is gemaakt. Er is een grotere kans dat de reguliere rechter bepaalt dat de notaris aansprakelijk is als de tuchtrechter heeft bepaald dat de klacht gegrond is.

Waar vind je de beroepsregels voor notarissen?

Vaak wordt gesproken over de Notariswet. De officiële titel is de Wet op het notarisambt. Hier vind je de volledige actuele tekst van deze wet. Daarnaast zijn er veel extra regelingen voor notarissen. Je vindt een overzicht hiervan op deze pagina. Het is vooral nuttig om de Verordening beroeps- en gedragsregels te bekijken.

Verder is het Burgerlijk Wetboek van belang, omdat je daarin de meeste rechtshandelingen vindt waarbij een notaris nodig is. Denk bijvoorbeeld aan de levering van een huis, het opstellen van een testament of het maken van een verklaring van erfrecht.

Zoeken in tuchtuitspraken

Wil je weten of de tuchtrechter al eens een uitspraak heeft gedaan in een vergelijkbare kwestie? Op deze website kun je zoeken in meer dan 2.700 uitspraken in tuchtzaken. Daarnaast heb je de mogelijkheid om te zoeken in uitspraken van gewone rechters. Op deze website vind je bijna 25.000 (!) uitspraken waarin het woord “notaris” voorkomt.

Veelgestelde vragen:

Waar kun je een klacht over een notaris indienen als je ontevreden bent?

Er zijn 4 instanties waar je kunt klagen over een notaris:

  1. de Kamer voor het notariaat
  2. de Geschillencommissie
  3. de KNB
  4. het BFT

Welke maatregelen kan de tuchtrechter opleggen aan een notaris?

Als je klacht door de Kamer voor het notariaat gegrond wordt verklaard kan de tuchtrechter kiezen uit:

  1. een waarschuwing;
  2. berisping;
  3. schorsing;
  4. geldboete of;
  5. ontzetting uit het ambt.

Kan ik een klacht tegen een notaris indienen over een erfenis?

Als de notaris executeur is in een erfenis kun je ook een klacht indienen bij de kantonrechter. Is de notaris op een andere manier betrokken bij een erfenis en ben je daar ontevreden over? Dan kun je een klacht indienen bij de Kamer voor het notariaat.

klacht notaris

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *