Het geregistreerd partnerschap is nog altijd zeer populair. In een gemiddeld jaar gaan bijna 25.000 stellen een partnerschap aan. Over het partnerschap bestaan helaas nog veel misverstanden. Zo is er bijvoorbeeld verwarring over de verschillende partnerbegrippen die de overheid gebruikt. Ook is het voor sommige mensen niet duidelijk of een bezoek aan de notaris nodig is. In dit blog ontdek je wat de gevolgen zijn van een geregistreerd partnerschap zonder tussenkomst van een notaris.
Het geregistreerd partnerschap regel je bij de gemeente
De juridische gevolgen van een geregistreerd partnerschap zijn bijna dezelfde als die van een huwelijk. Het aangaan van een partnerschap vindt plaats bij de gemeente. Je hebt in beginsel dus geen notaris nodig om een geregistreerd partnerschap af te sluiten. In plaats van een geregistreerd partnerschap kun je ook kiezen voor een samenlevingscontract. Daarvoor heb je wel een notaris nodig.
Samenwoners kunnen zich bij de gemeente laten inschrijven op hetzelfde adres, maar dit heeft juridisch weinig gevolgen. Er is bijvoorbeeld geen speciaal wetboek voor samenwoners. Om deze reden is het voor samenwoners heel verstandig om een samenlevingscontract af te sluiten.
Willen jullie liever geen kosten maken bij de notaris en willen jullie ook niet trouwen? Dan blijft alleen de optie over van een geregistreerd partnerschap. Veel stellen kiezen voor een gratis partnerschap, maar hiervoor hebben de meeste gemeenten wel een wachtlijst. Je moet dus even geduld hebben als je geen kosten wilt maken.
Voor partnerschapsvoorwaarden moet je naar de notaris
De meeste mensen zijn bekend met het begrip “huwelijkse voorwaarden”. Daarin kunnen aanstaande echtgenoten vermogensrechtelijke afspraken maken voordat ze met elkaar in het huwelijk treden. Voor geregistreerde partners geldt precies hetzelfde. Voordat je het partnerschap aangaat kun je voorwaarden maken bij de notaris. Over een aantal onderwerpen kun je daarin afspraken maken die afwijken van de wettelijke regels. Ga je het geregistreerd partnerschap aan zonder een bezoek aan de notaris? Dan gelden de volgende wettelijke regels:
1. Er ontstaat een (beperkte) gemeenschap van goederen
Veel mensen denken dat je tegenwoordig automatisch trouwt onder huwelijkse voorwaarden en dat hetzelfde geldt voor een geregistreerd partnerschap. Dit is absoluut niet het geval. Er ontstaat nog altijd een gemeenschap van goederen, maar deze is wel kleiner dan in het verleden. In 2018 is de wet gewijzigd en sindsdien ontstaat er standaard een “beperkte” gemeenschap van goederen. Zoals de naam al doet vermoeden, is deze kleiner dan de “algehele” gemeenschap van goederen.
Je kunt de beperkte gemeenschap zien als een soort streep in het zand. Alles wat je vóór het huwelijk of partnerschap had blijft privé. Denk bijvoorbeeld aan spaargeld op je eigen rekening, een studieschuld of een koopwoning op één naam. Wat je tijdens het huwelijk verdient, spaart en koopt is in beginsel gemeenschappelijk.
Willen jullie niet samen sparen en beleggen, maar dit liever op je eigen naam doen? Dan kun je in partnerschapsvoorwaarden afspreken dat er geen gemeenschap van goederen ontstaat. In dat geval blijven alle spaartegoeden en beleggingen privé.
Veel mensen realiseren zich niet dat een faillissement bij een gemeenschap van goederen betekent dat je samen failliet gaat. Om deze reden is het maken van partnerschapsvoorwaarden extra belangrijk als je ondernemer bent. Hiermee kun je het aandeel van je partner in het gezamenlijke vermogen beschermen tegen zakelijke risico’s.
Tip: vergelijk hier de tarieven voor partnerschapsvoorwaarden. Iedere notaris mag zelf zijn tarieven bepalen. Daarom is het verstandig dat je eerst een paar offertes aanvraagt voordat je een notaris kiest.
2. Pensioenrechten gaan door de helft
Bij het ontbinden van een geregistreerd partnerschap worden de pensioenrechten verevend die opgebouwd zijn tijdens het partnerschap. Dit kan bijvoorbeeld een eerlijke regeling zijn in de situatie dat één van beiden minder werkt vanwege de zorg voor de kinderen.
Stel dat jullie geen kinderen hebben en dat één van beiden ondernemer is op het moment dat jullie het partnerschap aangaan. De bestaande onderneming van partner A blijft in dat geval privé vermogen. Maar de pensioenrechten die partner B opbouwt tijdens het partnerschap moeten wel verevend worden bij een relatiebreuk. Afhankelijk van de situatie kan dit een onredelijke uitkomst zijn. Het enige wat je hieraan kunt doen is van tevoren partnerschapsvoorwaarden maken waarin je andere afspraken opneemt.
Je kunt bijvoorbeeld afspreken dat er een volledige gemeenschap van goederen ontstaat (met handhaving van de pensioenverevening). Of je kunt afspreken dat er helemaal geen gemeenschap van goederen ontstaat en bovendien afspreken dat de pensioenrechten privé blijven (en dus niet worden verevend).
Er is wat dit onderwerp betreft geen “one size fits all” oplossing. Het is vooral van belang om je hierin te verdiepen als de omstandigheden van beide partners heel verschillend zijn. Denk bijvoorbeeld aan een groot verschil in vermogen of het geval dat één van beiden kinderen heeft uit een eerdere relatie.
3. Je partner krijgt recht op (een deel van) je erfenis
Het aangaan van een partnerschap heeft ook gevolgen voor je erfenis. Als je geen testament hebt wordt jouw geregistreerde partner automatisch mede-erfgenaam. Heb je geen kinderen? Dan is je partner enige erfgenaam. Heb je wel kinderen? Dan is je partner samen met de kinderen erfgenaam en geldt er een langstlevende regeling. Heb je in het verleden een testament gemaakt? Dan verschilt het per geval of dit testament nog geldt en wat de uitwerking is.
Ook als je geen partnerschapsvoorwaarden laat maken, kan een bezoek aan de notaris heel verstandig zijn om de volgende redenen:
- Als je nog een oud testament hebt uit een vorige relatie is het slim om dit testament te herroepen. Daarmee voorkom je onduidelijkheid na je overlijden.
- Steeds meer geregistreerde partners regelen een levenstestament bij de notaris. Dat is een notariële akte waarin je uit voorzorg een algemene volmacht aan je partner geeft. Inmiddels hebben al meer dan 1,5 miljoen Nederlanders dit geregeld bij de notaris.
- Hebben jullie kinderen uit eerdere relaties? Dan zorgt de wettelijke langstlevende regeling voor een ongelijke verdeling van de erfenis over de (stief)kinderen. In een langstlevende testament kun je bijvoorbeeld regelen dat je eigen vermogen uiteindelijk naar je eigen kinderen gaat. Of je kunt beide erfenissen (van beide partners) in gelijke delen over alle kinderen van beide kanten verdelen. Hier vind je meer uitleg over dit onderwerp.
- Hebben jullie geen kinderen? Dan is het verstandig om in een testament te bepalen waar de erfenis heen moet als de laatste van jullie beiden overlijdt. Zonder testament komt het volledige vermogen (van beide partners) toe aan de familie van de langstlevende.
Een testament kun je zowel voorafgaand aan het partnerschap als tijdens het partnerschap laten opstellen. Voor de kosten maakt het niet uit wanneer je dit regelt. Voorwaarden kun je ook nog tijdens het partnerschap maken. Maar in dit geval is er wel een verschil in kosten. Voorwaarden die je maakt tijdens het partnerschap zijn een stuk duurder omdat daarin de gemeenschap van goederen moet worden verdeeld.
De slimste optie is om alles in één keer voorafgaand aan het partnerschap te regelen. De meeste notarissen werken namelijk met combi kortingen als je meerdere akten in één keer laat maken.
Meer lezen?
- Dit zijn de 10 beste redenen om te kiezen voor een partnerschap.
- Video met uitleg over de inhoud van partnerschapsvoorwaarden.
Veelgestelde vragen:
Is een bezoek aan de notaris verplicht bij een geregistreerd partnerschap?
Nee, je hebt in beginsel geen notaris nodig voor een geregistreerd partnerschap. Het aangaan van een partnerschap kan alleen bij de gemeente. Je hebt wel een notaris nodig voor de volgende zaken:
- Het maken van partnerschapsvoorwaarden.
- Het opstellen van een testament.
- Het maken van een levenstestament (algemene volmacht).