In 2018 is de nieuwe “beperkte” gemeenschap van goederen ingevoerd. Sindsdien vragen veel mensen zich af wat er gebeurt als je tijdens het huwelijk iets erft of geschonken krijgt. Valt de erfenis van je ouders bijvoorbeeld nog in jouw eigen gemeenschap van goederen? In dit blog ontdek je hoe het zit.
De nieuwe wet geldt alleen voor nieuwe stellen
Over het nieuwe huwelijksgoederenrecht bestaan meerdere misverstanden. Zo denken veel mensen dat je nu standaard trouwt onder huwelijkse voorwaarden. Dat is beslist niet het geval! Er ontstaat nog steeds een gemeenschap van goederen. Het verschil is dat deze een stuk kleiner is dan vroeger.
Een ander misverstand is dat de nieuwe wet voor iedereen geldt. Ook dat klopt niet. Ben je vóór 1 januari 2018 getrouwd zonder huwelijkse voorwaarden te maken? Dan is er een “algehele” gemeenschap van goederen ontstaan. De nieuwe wet heeft hier niets aan veranderd. Krijg je bijvoorbeeld in 2025 een erfenis? Dan bepalen de regels van de oude wet of deze in jouw gemeenschap van goederen valt! Alleen bij een huwelijk of partnerschap aangegaan na de invoering van de nieuwe wet ontstaat er een “beperkte” gemeenschap van goederen.
Hierna leg ik uit wat de regels voor een erfenis zijn als je een algehele of beperkte gemeenschap van goederen hebt.
Een erfenis krijgen bij een algehele gemeenschap van goederen
De oude wet geldt voor huwelijken en partnerschappen die aangegaan zijn vóór 1 januari 2018. Het uitgangspunt van de oude wet is dat alle bezittingen en schulden gemeenschappelijk worden. De belangrijkste uitzondering op deze regel is een erfenis of gift waarop een zogenoemde “uitsluitingsclausule” van toepassing is. Deze clausule houdt in dat de erflater of schenker bepaalt dat de erfenis of gift niet in de gemeenschap van goederen valt.
De erfenis van je ouders valt bijvoorbeeld niet in de gemeenschap van goederen als zij een testament hebben waarin een uitsluitingsclausule staat.
Jantien en Frank zijn in 1995 getrouwd en gaan in 2025 scheiden. Frank heeft in 2005 geld geërfd van zijn ouders. Jantien en Frank hebben geen huwelijkse voorwaarden. De ouders van Frank hadden geen testamenten. Tussen Jantien en Frank bestond op grond van de wet een “algehele” gemeenschap van goederen. Omdat de ouders van Frank geen testamenten hadden, is er geen uitsluitingsclausule van toepassing. Jantien heeft dus recht op de helft van de erfenis.
Kees en Jaap zijn in 2010 een geregistreerd partnerschap aangegaan zonder voorwaarden te maken. Hierdoor is een algehele gemeenschap van goederen ontstaan. De vader van Jaap is overleden in 2015. Hij had een testament met een uitsluitingsclausule. De erfenis die Jaap kreeg van zijn vader was hierdoor privé vermogen en viel dus buiten de gemeenschap goederen. Vervolgens heeft Jaap het geld gebruikt om een extra aflossing te doen op de gezamenlijke koopwoning. In 2025 gaan Kees en Jaap uit elkaar. Jaap vraag zich af of hij nog recht heeft op zijn erfenis. Het antwoord op deze vraag is ja! Op grond van de wet is er een zogenoemd “vergoedingsrecht” ontstaan. Dit betekent dat de erfenis onderling moet worden verrekend.
Een erfenis krijgen bij een beperkte gemeenschap van goederen
Als je na 1 januari 2018 een huwelijk of partnerschap aangaat ontstaat er dus een “beperkte” gemeenschap van goederen. Je kunt de beperkte gemeenschap zien als een soort “lijn in het zand”. Het voorhuwelijkse vermogen blijft in beginsel privé. Het vermogen wat zich tijdens het huwelijk vormt is in beginsel gemeenschappelijk. Maar daarop zijn wel een paar uitzonderingen, waaronder schenkingen en erfenissen die je ontvangt tijdens het huwelijk of partnerschap.
Onder de nieuwe wet is een schenking of erfenis automatisch privé vermogen, mits er sprake is van een beperkte gemeenschap van goederen. Een uitsluitingsclausule is in dat geval niet nodig om dit vermogen privé te houden. Toch is het nog wel verstandig om bij iedere schenking en in ieder testament een uitsluitingsclausule vast te leggen. Want ook onder de nieuwe wet is het nog mogelijk om te trouwen in algehele gemeenschap van goederen. Echtparen kunnen deze keuze vastleggen in huwelijkse voorwaarden bij de notaris. Denk bijvoorbeeld aan het geval dat het koophuis op één naam staat terwijl de andere partner al jarenlang meebetaalt aan de kosten. Een algehele gemeenschap van goederen is de goedkoopste manier om samen eigenaar te worden van het huis.
Krijgt één van beide partners een erfenis of schenking en wordt dit vermogen in een gezamenlijke koopwoning geïnvesteerd? Dan ontstaat er automatisch een vergoedingsrecht.
Is een uitsluitingsclausule nog nodig bij een gemeenschap van goederen?
Ja, een uitsluitingsclausule is nog steeds verstandig. Ouders die hun erfenis buiten de gemeenschap van goederen van de kinderen willen houden kunnen het beste nog steeds een testament maken.
- Stellen kunnen nog kiezen voor een algehele gemeenschap van goederen. Deze keuze kan worden vastgelegd bij de notaris in huwelijkse voorwaarden.
- De nieuwe wet geldt niet voor stellen die vóór 2018 zijn getrouwd of een partnerschap zijn aangegaan.
- Doe je een grote schenking die in gemeenschappelijk bezit wordt geïnvesteerd? Bijvoorbeeld doordat je kind de schenking gebruikt voor een verbouwing of aflossing terwijl het huis op twee namen staat? Denk er dan aan om het vergoedingsrecht dat hierdoor ontstaat schriftelijk vast te leggen.
- De uitsluitingsclausule in je testament geldt alleen voor de erfenis en niet voor schenkingen. Voor iedere schenking moet je afzonderlijk een uitsluitingsclausule vastleggen.
Meer lezen?
- Meer uitleg over de nieuwe regels na 2018.
- Bij dit openbare register kun je checken of een echtpaar voorwaarden heeft gemaakt.
- Bij het maken van een testament kun je kiezen uit deze 6 privé clausules.
- Je kunt ook tijdens het huwelijk nog voorwaarden maken.
- Samenwoners kunnen hun vergoedingsrechten vastleggen met dit voorbeeld.