Executeur geeft geen inzage? Dit kun je doen!

Helaas komt het vaak voor dat de executeur en de erfgenamen niet met elkaar overweg kunnen. Denk bijvoorbeeld aan het geval dat één van de kinderen executeur is en de andere kinderen het daar niet mee eens zijn. Of de situatie dat de executeur en de erfgenamen verschillende ideeën hebben over hoe de afwikkeling moet verlopen. Veel mensen vragen zich daarom af wie de executeur testamentair controleert. Of wat je kunt doen als de executeur geen inzage in de erfenis geeft.

Ben jij ontevreden over de executeur? Bekijk dan ook de onderstaande video over de rechten die je kunt inroepen:

meer video’s over het afwikkelen van een erfenis vind je op mijn YouTube kanaal

Wie controleert de executeur testamentair?

De executeur testamentair is door de erflater benoemd in het testament. Voor je gevoel ben je als executeur dus voor de overledene aan het werk. Aan hem of haar heb je beloofd om de erfenis af te wikkelen. Op het moment van overlijden gaan de rechten en plichten van de overledene over op de erfgenamen. De executeur vertegenwoordigt daarom niet de overledene maar de erfgenamen. Juridisch gezien is de executeur dus aan het werk voor de erfgenamen. Het zijn daarom ook de erfgenamen die moeten controleren of de executeur de erfenis goed afwikkelt.

In veel landen heeft de rechtbank een belangrijke rol bij de afwikkeling van een erfenis. De rechter stelt bijvoorbeeld vast wie de erfgenamen zijn. In Nederland is het gebruikelijk om een erfenis af te wikkelen zonder een bezoek aan de rechtbank. Het vaststellen van de erfgenamen gebeurt bij de notaris. Die maakt hiervoor een verklaring van erfrecht op. Meestal blijft de rol van de notaris daartoe beperkt. Ook de notaris houdt geen toezicht op de afwikkeling.

Een erfgenaam controleert dus zelf of de executeur testamentair zijn werk goed doet. Daarbij kun je als erfgenaam meerdere rechten inroepen. Een aantal van deze rechten kun je afdwingen bij de kantonrechter. Zo kun je bijvoorbeeld eisen dat de boedelbeschrijving “onder ede” wordt bevestigd. Of je kunt aan de kantonrechter vragen om de executeur te vervangen door iemand anders.

De informatieplicht van de executeur

De executeur heeft een bijna onbeperkte informatieplicht jegens de erfgenamen. Uiteraard hoor je van dit recht geen misbruik te maken, maar in beginsel mag je alle mogelijke vragen stellen. Dit staat heel duidelijk in de wet. Hier kan dus nooit discussie over zijn. Het maakt niet uit of je de enige erfgenaam bent of dat er nog meer erfgenamen zijn. Ook maakt het niet uit of je een kind bent van de overledene of bijvoorbeeld een neef of nicht. Elke erfgenaam heeft het recht op informatie.

executeur geeft geen inzage

Ook onterfde kinderen hebben recht op informatie. De zogenoemde “legitimaris” kan niet de rechten inroepen die een erfgenaam heeft. Maar er is wel een recht op inzage van gegevens en documenten. Het onterfde kind kan aan de hand daarvan controleren of de berekening van de legitieme portie klopt.

testamentair executeur fraudeert

Er is een interessant verschil tussen de twee artikelen hierboven. In het eerste artikel staat dat de erfgenaam recht heeft op informatie over de manier waarop de executeur zijn taak uitoefent. Dit is iets anders dan inzage geven in de erfenis. In het tweede artikel staat het andersom. De legitimaris (het onterfde kind) heeft juist wel recht op inzage in de erfenis maar geen recht op informatie over hoe de executeur zijn taak uitoefent.

Betekent dit dat een erfgenaam geen recht op inzage heeft? Nee, de erfgenaam heeft wel degelijk een recht op inzage. Maar dit volgt simpelweg uit het feit dat de erfgenaam eigenaar is van de erfenis en dus ook van de administratie. Daar is geen aparte regeling voor nodig in de wet. Voor de legitimaris ligt dat anders. Die zou zonder artikel 4:78 geen recht op inzage hebben.

Artikel 1:148 geldt dus niet voor onterfde kinderen. Een onterfd kind kan ook niet het ontslag van de executeur aanvragen. Dit recht is voorbehouden aan de erfgenamen. Is dat erg? Ik denk het niet. Artikel 4:78 biedt de legitimaris voldoende mogelijkheden om de executeur te controleren.

Hoe dwing je de executeur tot een boedelbeschrijving?

Ook uit eigen beweging moet de executeur informatie verzamelen en delen met de erfgenamen. Op grond van de wet is de executeur verplicht om “met bekwame spoed” een boedelbeschrijving te maken. Dit is een eerste inventarisatie van de erfenis met een voorlopig overzicht van bezittingen en schulden. Je kunt het zien als een soort beginstand van de erfenis. Aan het einde van de afwikkeling kun je deze vergelijken met de zogenoemde “rekening en verantwoording”.

informatieplicht executeur

Elke erfenis is uniek. Daarom staat er geen vaste termijn in de wet. Wat bekwame spoed inhoudt, dat verschilt per geval. Duurt het je te lang? Dan kun je als erfgenaam aan de kantonrechter vragen om te bevelen dat er een notariële boedelbeschrijving wordt gemaakt. Een onterfd kind heeft een andere optie. Die kan de kantonrechter vragen om de executeur “onder ede” de juistheid van de boedelbeschrijving te laten bevestigen.

Overleg altijd met een deskundige voordat je één van de hierboven beschreven rechten inroept. Want het kan zijn dat een andere route sneller werkt of een beter resultaat oplevert.

Gelukkig is er een eenvoudige en gratis manier om er achter te komen wat je het beste kunt doen. Laat jouw situatie beoordelen door Omnius, een landelijk netwerk van advocaten. Je kunt gratis antwoord krijgen op simpele vragen en inzicht krijgen in de juridische kansen. Ook kan Omnius je adviseren over de vervolgstappen of in contact brengen met een erfrecht advocaat. Vul het contactformulier hieronder in en een jurist neemt vrijblijvend contact met je op.





    privacy statement

    Wat houdt rekening en verantwoording in?

    Een ander recht dat je hebt als erfgenaam is de rekening en verantwoording door de executeur. Dit betekent dat de executeur aan het einde van de afwikkeling laat zien wat hij heeft gedaan en uitlegt welke keuzes er zijn gemaakt. Denk bijvoorbeeld aan een overzicht van inkomsten en uitgaven tijdens de afwikkeling. Ben je als erfgenaam akkoord met het verslag? Dan volgt kwijting en decharge aan de executeur en eindigt daarmee zijn taak.

    wie controleert de executeur testamentair

    De executeur doet er verstandig aan om de erfenis pas uit te keren als de erfgenaam akkoord is. Daarmee heeft hij een stok achter de deur om de erfenis echt af te kunnen sluiten. Je wilt er als executeur niet aan denken dat de erfgenaam een rechtszaak tegen je begint terwijl er geen geld meer op de bank staat. Waar moet je in dat geval de advocaat van betalen?

    Wat kun je doen als de testamentair executeur fraudeert?

    Fraude is een verzamelbegrip voor een aantal strafbare vormen van bedrog. Daarbij kun je denken aan valsheid in geschrifte, verzwijging, oplichting of verduistering. Een executeur die met kwade opzet verkeerde informatie geeft, kan daarmee een strafbaar feit plegen. Helemaal als dat in een notariële akte gebeurt. Voor dat laatste is zelfs een apart artikel in het strafrecht opgenomen!

    Heb je ontdekt dat de testamentair executeur fraudeert? Dan kun je daarvan aangifte doen. Maar dat betekent niet dat de politie of het openbaar ministerie jouw probleem met de executeur gaat oplossen. Die houden zich alleen bezig met het strafrecht en niet met het erfrecht. Overleg bij misstanden altijd met een deskundige voordat je vervolgstappen zet.

    Meer lezen?

    Veelgestelde vragen:

    Kan de executeur afwijken van het testament?

    Nee, in beginsel moet de executeur het testament gewoon uitvoeren. In sommige gevallen kan de executeur afwijken van het testament als het simpelweg niet uitvoerbaar is. Denk aan het geval dat er een geldlegaat in het testament staat, maar het saldo van de erfenis onvoldoende is.

    Wat zijn de verplichtingen van een executeur?

    De executeur heeft twee belangrijke taken: het afwikkelen van de erfenis en het uitvoeren van het testament. In dat kader heeft de executeur veel verplichtingen. Denk aan het beheren van de erfenis, het betalen van schuldeisers, het informeren van de erfgenamen en het afgeven van legaten. Hier vind je een overzicht van alle praktische zaken die de executeur moet regelen.

    Wat kun je doen als je de executeur niet vertrouwt?

    Wantrouwen of verstoorde verhoudingen zijn niet voldoende om een executeur te laten vervangen door de kantonrechter. Er moet sprake zijn van een ernstige situatie die de executeur valt aan te rekenen. Is dat niet het geval? Dan is de beste optie om je recht op informatie maximaal te benutten. Bijvoorbeeld door een notariële boedelbeschrijving te eisen.

    Kan een executeur testamentair ook erfgenaam zijn?

    Ja, dat kan. Het komt heel vaak voor dat de executeur testamentair ook erfgenaam is. Denk aan het geval dat iemand meerdere kinderen achterlaat als erfgenaam en dat het oudste kind door de erflater is benoemd tot executeur.