Kun je in 2024 nog een executeur benoemen zonder notaris?

Als je een testament maakt, is het tegenwoordig gebruikelijk om daarin een executeur te benoemen. Maar dit is niet de enige manier om iemand aan te wijzen die de erfenis afwikkelt. Er zijn meerdere alternatieven voor het benoemen van een executeur, zonder een bezoek aan de notaris.

Aanwijzen in een codicil kan niet meer

Tot de invoering van het nieuwe erfrecht in 2003 was het mogelijk om zonder notaris een executeur te benoemen in een codicil. Het is nog steeds mogelijk om een codicil te maken, maar daarin kun je dus geen executeur meer aanwijzen. Wel kun je er bepaalde legaten in opnemen. Bijvoorbeeld een legaat van persoonlijke sieraden of zaken uit de inboedel.

Is er een codicil gemaakt vóór 2003 en is daarin een executeur benoemd? Dan is deze benoeming nog steeds geldig. Het is al vele jaren geleden dat ik voor het laatst een dergelijke benoeming heb gezien. De meeste makers van dit soort codicillen zijn inmiddels overleden. Of ze hebben in de tussentijd een nieuw testament gemaakt waarbij het codicil is herroepen.

executeur benoemen zonder notaris

Wie is executeur zonder testament?

Stel, je overlijdt zonder testament. Of je hebt een testament waarin alleen erfgenamen staan maar geen executeur is benoemd. Wie is in zo’n geval bevoegd om je erfenis af te wikkelen?

De eerste optie is dat de erfgenamen zelf de erfenis afwikkelen. Heb je maar één erfgenaam? Dan is diegene zelfstandig bevoegd om de erfenis af te wikkelen. De enige uitzondering daarop is het geval dat de erfgenaam zelf niet bevoegd is om zijn vermogen te beheren. Bijvoorbeeld in het geval dat de erfgenaam minderjarig is, failliet is, in de schuldsanering zit of een bewindvoerder of curator heeft.

Zijn er meerdere erfgenamen? Dan zouden ze samen de erfenis kunnen afwikkelen. Maar in de praktijk is het niet zo handig wanneer voor elke handeling meerdere handtekeningen nodig zijn. Denk bijvoorbeeld aan de bankzaken. Het heeft de voorkeur dat één van de erfgenamen dit zelfstandig kan regelen. Gelukkig is dat mogelijk met een boedelvolmacht. Dit houdt in dat de gezamenlijke erfgenamen één van hen aanwijzen als gevolmachtigde. Ook een niet-erfgenaam, bijvoorbeeld de notaris, kan op die manier een boedelvolmacht krijgen.

Is de benoeming van een executeur het enige dat je wilt regelen en zou je dat graag zonder notaris willen doen? En zijn je erfgenamen het eens met de benoeming? Dan zou je ook met de erfgenamen kunnen afspreken dat ze na je overlijden een boedelvolmacht verlenen. Deze afspraak is juridisch niet afdwingbaar. Het berust dus op onderling vertrouwen dat dit goed komt.

Toch maar een testament maken bij de notaris?

Gelukkig vallen de kosten voor een eenvoudig testament mee. Je kunt al een testament laten maken vanaf € 343 (bron). Elke notaris mag zelf zijn tarieven bepalen. Hierdoor zijn er grote prijsverschillen tussen kantoren. Vraag daarom altijd een paar offertes op voordat je een notaris kiest. De tarieven bij jou in de buurt vind je op deze pagina. Vul een plaatsnaam in en je ziet direct hoeveel geld je kunt besparen.

Kun je een executeur benoemen na overlijden?

Stel dat iemand al overleden is, zonder testament. Of dat er wel een testament is maar dat hierin geen executeur is benoemd. Of dat er wel een executeur is aangewezen maar dat diegene de benoeming niet aanvaardt. Is het na iemands overlijden dan mogelijk dat de erfgenamen zelf een executeur benoemen?

Zoals je hierboven al hebt gelezen, is er altijd de optie om een boedelvolmacht te regelen na overlijden. Als de erfgenamen het met elkaar eens zijn over wie de erfenis moet afwikkelen, is dit normaal gezien de beste keuze.

Zijn de erfgenamen het niet met elkaar eens? Dan zijn er nog twee andere alternatieven:

  • Is er een executeur benoemd maar aanvaardt deze zijn benoeming niet? In moderne testamenten staat altijd dat de kantonrechter op verzoek van een erfgenaam een vervanger kan benoemen. Dit kan bijvoorbeeld één van de erfgenamen zijn of een notaris. Het mooie van deze optie is dat je voor een verzoek aan de kantonrechter geen advocaat nodig hebt.
  • De tweede manier is dat je de rechter vraagt om een vereffenaar te benoemen. Dit is een optie als je de erfenis beneficiair aanvaardt en er geen executeur is benoemd. Helaas heb je voor deze aanvraag wel een advocaat nodig. Aan leges, advocaatkosten en BTW ben je al snel € 1.000 kwijt.
executeur benoemen na overlijden

Het onderhandse testament

Naast het zelfgemaakte codicil bestaat er ook nog de optie van een onderhands testament. Het is in principe mogelijk om zelf een compleet testament te maken. Maar hierbij geldt wel de eis dat je dit testament deponeert bij de notaris. Van deze handeling moet de notaris een officiële akte opmaken. In feite gelden dus dezelfde eisen als bij een notarieel testament. Je hebt nog steeds een notariële akte nodig. Bij mijn weten kun je hiermee dus ook geen kosten besparen. Het is zo zeldzaam dat geen notaris er op zit te wachten. Je moet er dus niet van uit gaan dat je dit voor een gunstig tarief kunt regelen.

Kan de notaris ook executeur zijn?

Meestal is de executeur één van de erfgenamen. Maar je kunt ook een andere persoon of een professional tot executeur benoemen. Denk bijvoorbeeld aan het geval dat je gescheiden bent en dat je kinderen nog te jong zijn om zelf de erfenis af te wikkelen. Dan kun je bijvoorbeeld je vader of moeder tot executeur benoemen. Of denk aan het geval dat je goede doelen tot erfgenaam benoemt. In dat geval is het heel gebruikelijk om de notaris tot executeur te benoemen.

Een notaris mag in beginsel niet worden bevoordeeld in een testament dat hij zelf maakt. Dit betekent bijvoorbeeld dat de notaris die het testament maakt daarin niet tot erfgenaam kan worden benoemd. De enige uitzondering op deze regel is de benoeming tot executeur. Dit is op grond van de Wet op het notarisambt wel toegestaan. Iedere executeur moet rekening en verantwoording afleggen aan de erfgenamen. Dit geldt uiteraard ook voor een notaris die executeur is. Benoem je goede doelen tot erfgenaam? Dan controleren de goede doelen dus of de notaris de erfenis netjes afwikkelt.

wie is executeur zonder testament

Meer lezen?

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *