Erfenis verwerpen voor overlijden, kan dat?

Wil je nu al regelen dat je later geen erfgenaam bent? In dit blog leggen we uit of je een erfenis kunt verwerpen voor het overlijden. Check ook onze andere blogs over het afstand doen van een erfenis.

Kun je afstand doen van een erfenis door te verwerpen voor overlijden?

Zoals wel vaker, vind je het antwoord op deze vraag in de wet. Het verwerpen van een erfenis bij leven is niet mogelijk. Is er dan echt geen manier om nu al afstand te doen van de erfenis? De enige optie die wij kunnen verzinnen is dat je de persoon in kwestie vraagt om jou te onterven in een testament. Maar vraag je dit als kind aan je ouder? Dan heb je nog steeds recht op de legitieme portie. Ook daarvan kun je geen afstand doen bij leven.

erfenis verwerpen voor overlijden
afstand doen van erfenis

Kun je bij leven al het formulier voor verwerpen van de erfenis invullen?

Voor het verwerpen van de erfenis moet je het daarvoor bedoelde formulier invullen en opsturen aan de rechtbank. Dit kan pas nadat iemand is overleden. De rechtbank kan er bij leven dus niks mee. Kun je het formulier alvast invullen en aan iemand anders geven met de afspraak dat die het voor jou indient na overlijden? Wat ons betreft, valt die afspraak onder het verbod in de wet. Daar komt nog bij dat die persoon dan een valse datum bij jouw handtekening moet zetten. Dat komt neer op fraude. Niet doen dus!

erfenis verwerpen formulier
klik op het plaatje om naar de site van de rechtbank te gaan

Kun je voor overlijden al een volmacht geven om de erfenis te verwerpen?

Op zich is er niks tegen het geven van een volmacht om een erfenis te verwerpen. Ook het formulier van de rechtbank is een volmacht. In een levenstestament staat standaard dat iemand een erfenis voor jou mag verwerpen. Op grond van de wet kun je ook afspreken dat je een volmacht niet mag herroepen. Betekent dit dat je voor het overlijden aan iemand een onherroepelijke volmacht kunt geven om later de erfenis te verwerpen? Nee, wij gaan er van uit dat dit ook onder het verbod in de wet valt. Zo’n volmacht is dus niet geldig.

Kun je voor het overlijden in een contract afspreken dat je later de erfenis zult verwerpen?

In Nederland is het op grond van de wet verboden om voor het overlijden al afspraken te maken over het verwerpen van de erfenis. In België kan er wat meer. Daar kent men sinds kort de “erfovereenkomst” waardoor je wel bij leven al een paar afspraken mag maken over de erfenis.

Hoe werkt het afstand doen van een erfenis na overlijden?

Voor het afstand doen van een erfenis heb je een akte nodig van de rechtbank. Je hoeft deze akte niet zelf te tekenen omdat je hiervoor een volmacht afgeeft. De kosten zijn € 132 per akte in 2021. Er kunnen meerdere personen in één akte verwerpen. Als er nog iemand is die afstand wil doen van de erfenis dan kun je dit dus het beste samen regelen. Want dat scheelt in de kosten.

Meer lezen?

Veelgestelde vragen:

Kun je afstand doen van een erfenis door te verwerpen voor overlijden?

Zoals wel vaker, vind je het antwoord op deze vraag in de wet. Het verwerpen van een erfenis bij leven is niet mogelijk. Is er dan echt geen manier om nu al afstand te doen van de erfenis? De enige optie die wij kunnen verzinnen is dat je de persoon in kwestie vraagt om jou te onterven in een testament. Maar vraag je dit als kind aan je ouder? Dan heb je nog steeds recht op de legitieme portie. Ook daarvan kun je geen afstand doen bij leven.

Artikel 4:4 van het Burgerlijk Wetboek:
1. Een voor het openvallen van een nalatenschap verrichte rechtshandeling is nietig, voor zover zij de strekking heeft een persoon te belemmeren in zijn vrijheid om bevoegdheden uit te oefenen, welke hem krachtens dit Boek met betrekking tot die nalatenschap toekomen.
2. Overeenkomsten strekkende tot beschikking over nog niet opengevallen nalatenschappen in hun geheel of over een evenredig deel daarvan, zijn nietig.


Artikel 4:190 Burgerlijk Wetboek:
“Een erfgenaam kan een nalatenschap aanvaarden of verwerpen … De erflater kan de erfgenamen in hun keuze niet beperken. Evenmin kan een erfgenaam dienaangaande vóór het openvallen der nalatenschap een beslissing nemen.”

Kun je bij leven al het formulier voor verwerpen van de erfenis invullen?

Voor het verwerpen van de erfenis moet je het daarvoor bedoelde formulier invullen en opsturen aan de rechtbank. Dit kan pas nadat iemand is overleden. De rechtbank kan er bij leven dus niks mee. Kun je het formulier alvast invullen en aan iemand anders geven met de afspraak dat die het voor jou indient na overlijden? Wat ons betreft, valt die afspraak onder het verbod in de wet. Daar komt nog bij dat die persoon dan een valse datum bij jouw handtekening moet zetten. Dat komt neer op fraude. Niet doen dus!

Kun je voor overlijden al een onherroepelijke volmacht geven om de erfenis te verwerpen?

Op zich is er niks tegen het geven van een volmacht om een erfenis te verwerpen. Ook het formulier van de rechtbank is een volmacht. In een levenstestament staat standaard dat iemand een erfenis voor jou mag verwerpen. Op grond van de wet kun je ook afspreken dat je een volmacht niet mag herroepen. Betekent dit dat je voor het overlijden aan iemand een onherroepelijke volmacht kunt geven om later de erfenis te verwerpen? Nee, wij gaan er van uit dat dit ook onder het verbod in de wet valt. Zo’n volmacht is dus niet geldig.

Hoe werkt het afstand doen van een erfenis na overlijden?

Voor het afstand doen van een erfenis heb je een akte nodig van de rechtbank. Je hoeft deze akte niet zelf te tekenen omdat je hiervoor een volmacht afgeeft. De kosten zijn € 132 per akte in 2021. Er kunnen meerdere personen in één akte verwerpen. Als er nog iemand is die afstand wil doen van de erfenis dan kun je dit dus het beste samen regelen. Want dat scheelt in de kosten.

Kun je voor het overlijden in een contract afspreken dat je later de erfenis zult verwerpen?

In Nederland is het op grond van de wet verboden om voor het overlijden al afspraken te maken over het verwerpen van de erfenis. In België kan er wat meer. Daar kent men sinds kort de “erfovereenkomst” waardoor je wel bij leven al een paar afspraken mag maken over de erfenis.