Erfenis verdelen zonder notaris, zo regel je het zelf

Een nalatenschap verdelen kan een hele klus zijn. Gelukkig lukt het de meeste erfgenamen om de erfenis te verdelen zonder hulp van een notaris of advocaat. Wie zelf een verdeling van de erfenis wil maken kan het voorbeeld voor een akte van verdeling hieronder gebruiken. Ook ontdek je hoe je een erfenis kunt verdelen met ruzie.

Wanneer kun je een erfenis verdelen zonder notaris?

In sommige gevallen schrijft de wet voor dat je een erfenis alleen kunt verdelen bij notariële akte. Dat is bijvoorbeeld het geval als er een registergoed in de erfenis zit. Daarbij kun je denken aan een woning, appartement, bedrijfsgebouw of perceel grond. Ook kan een notariële akte verplicht zijn als een erfgenaam handelingsonbekwaam is. Daarbij kun je denken aan een minderjarige erfgenaam of een meerderjarige erfgenaam die onder curatele staat. Ook voor de verdeling van aandelen in een B.V. heb je een notaris nodig. Denk bijvoorbeeld aan de aandelen in een persoonlijke holding.

Voor de verdeling van de meeste roerende zaken heb je geen notaris nodig. In de video hieronder leg ik uit wat de regels zijn

meer video’s over het afwikkelen van een erfenis vind je op mijn YouTube kanaal

Overigens is het belangrijk om te weten dat de notaris alleen nodig is voor de leveringshandeling. Zo kun je bijvoorbeeld prima in een onderhandse akte afspreken wie het huis overneemt en voor welke prijs. Vervolgens heb je nog wel een notaris nodig om deze afspraak in te schrijven bij het Kadaster. Vergelijk het met de aankoop van een woning. De koopakte kun je zelf maken maar voor de leveringsakte moet je naar de notaris. Bij een erfenis werkt het net zo. Je kunt zelf afspreken wat de bedoeling is, maar de voor de uitvoering heb je een notaris nodig.

Wie is bevoegd tot verdeling van de erfenis?

Er ontstaat regelmatig ruzie over wie bevoegd is om de erfenis te verdelen. Denk bijvoorbeeld aan de situatie dat een executeur het huis wil verkopen omdat hij de hypotheek moet aflossen. Misschien wil één van de erfgenamen het huis wel overnemen, maar zijn de erfgenamen het niet eens over de waarde. In beginsel vertegenwoordigt de executeur de erfgenamen en mag hij goederen verkopen als dat nodig is om de schulden van de nalatenschap te voldoen. Maar een executeur kan niet beslissen dat één van de erfgenamen het huis mag overnemen.

Andere figuren die je tegen kunt komen in een erfenis zijn een vereffenaar, een boedelgevolmachtigde, een afwikkelingsbewindvoerder of de rechter. De rechter kan bijvoorbeeld de erfenis verdelen als de erfgenamen daar zelf niet uit komen. Ook kan de rechter een machtiging tot verkoop geven. Een afwikkelingsbewindvoerder is een soort super executeur die meer bevoegdheden heeft. Het testament van de overledene bepaalt welke bevoegdheden dat zijn.

Wie?Goederen verkopen?Erfenis verdelen?
gewone executeurja, als het nodig is om schulden af te lossennee
executeur met afwikkelingsbewindja, als dat in het testament staatja, als dat in het testament staat
iemand met boedelvolmachtja, als dat in de volmacht staatja, als dat in de volmacht staat
benoemde vereffenaarja, als het nodig is om schulden af te lossennee
erfgenamenja, maar niet zolang de executeur of vereffenaar bevoegd isja, maar niet zolang de executeur of vereffenaar bevoegd is
rechternee, dat regelt de rechter nietja, de rechter kan verdelen in een rechtszaak

Is het niet duidelijk wie er in jouw geval bevoegd is? Zolang iedereen meewerkt is dat geen punt. Een handtekening te veel is niet erg. Alleen een handtekening te weinig is een probleem. Vraag bij twijfel advies aan een notaris.

Voorbeeld akte van verdeling erfenis

Wil je zelf een akte van verdeling voor de erfenis maken? Gebruik dan het voorbeeld hieronder. Dit contract gaat er van uit dat je geld en roerende zaken wilt verdelen zonder een bezoek aan de notaris.

erfenis verdelen zonder notaris
klik op de afbeelding voor een pdf

Wat kun je doen als je de erfenis moet verdelen met ruzie?

Of je het nou met elkaar eens bent of niet, er zijn maar drie opties. Je blijft samen eigenaar, je verkoopt goederen of de erfenis wordt verdeeld. Je bent nooit verplicht om samen eigenaar te blijven. Kom je er in onderling overleg niet uit? Dan kun je als laatste redmiddel de rechter vragen om een machtiging tot verkoop of een bevel tot verdeling. Gaat het om meerdere goederen en moet een volledige erfenis worden verdeeld? Ook dan kan de rechter je helpen met een verdeling

erfenis verdelen met ruzie

Uiteraard wil je een gang naar de rechter bij voorkeur vermijden. Een rechtszaak kost meer tijd en geld dan je lief is. Ook weet je niet van tevoren wat de uitkomst is. Het kan zijn dat jij een rechtszaak begint maar dat de andere erfgenamen gelijk krijgen.

Zit er een huis in de erfenis en zijn de erfgenamen het niet eens over de waarde? Veel mensen weten niet dat je online een gratis waardebepaling kunt aanvragen. Makelaars bieden dit vrijblijvend aan voor mensen die overwegen om een huis te verkopen. Als jullie het niet eens worden over een verdeling, dan zit er niks anders op dan het huis te verkopen. Het is dus niet raar om een makelaar uit te nodigen. De andere erfgenamen kunnen moeilijk bezwaar hebben tegen iets wat gratis is, toch?

Zijn jullie het niet eens over de verdeling van de inboedel of persoonlijke spullen, zoals sieraden? Lees dan de tips op deze pagina.

Kun je zelf de erfenis al verdelen bij leven?

Sommige mensen gaan zo ver dat ze spullen in huis voorzien van een stickertje. Zo weten de erfgenamen later wat voor wie is. Officieel hoor je dat bij codicil te doen. Dit is een zelfgemaakt testament waarin je roerende zaken kan verdelen. Dit kan zonder notaris. In een codicil kun je geen erfgenamen benoemen of geld verdelen. Wel kun je bij codicil zaken uit de inboedel of sieraden aan iemand nalaten.

erfenis verdelen bij leven

Moet je bij de verdeling van een erfenis belasting betalen?

Als je meer erft dan de vrijstelling moet je helaas erfbelasting betalen. Het maximale tarief voor de erfbelasting is 40%. Bij het erven van onroerend goed betaal je alleen erfbelasting en geen overdrachtsbelasting. Bij de verdeling van een erfenis betaal je gelukkig ook geen overdrachtsbelasting.

Bij de verdeling van een erfenis betaal je mogelijk wel schenkbelasting. Dit is het geval als een erfgenaam wordt “overbedeeld” en diegene de andere erfgenamen daarvoor niet compenseert in geld. Bij het verdelen van een grote erfenis is het daarom altijd belangrijk om fiscaal advies in te winnen. Helemaal als er sprake is van een onderneming. In dat geval kan de verdeling bijvoorbeeld ook gevolgen hebben voor de inkomstenbelasting.

erfenis verdelen belasting

Meer lezen?

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *