Als je niet getrouwd bent en geen kinderen hebt, gaat je erfenis zonder testament naar je ouders, broers en zussen. In dit blog ontdek je hoeveel erfbelasting een broer en zus betalen.
Hoe groot is het erfdeel van broers en zussen?
Om de erfbelasting te kunnen berekenen moet je uiteraard eerst weten hoe groot de erfdelen zijn. In beginsel hebben ouders, broers en zussen een gelijk erfdeel. Maar op deze hoofdregel zijn wel een paar uitzonderingen.
De eerste uitzondering is dat het erfdeel van een ouder minimaal een kwart bedraagt. Denk bijvoorbeeld aan de situatie dat iemand twee ouders en drie zussen achterlaat als erfgenamen. In dat geval zou iedere erfgenaam één/vijfde van de erfenis krijgen. Maar vanwege het minimale erfdeel voor de ouders krijgen zij ieder een kwart. De drie zussen erven ieder één/zesde.
De tweede uitzondering is dat een halfbroer of een halfzus recht heeft op een half erfdeel. Stel bijvoorbeeld dat iemand twee ouders achterlaat, een volle broer en een halfbroer. In dat geval erven de beide ouders en de volle broer ieder twee/zevende. De halfbroer erft één/zevende.
Bovenstaande uitzonderingen gelden alleen in de situatie zonder testament. Je kunt in een testament bijvoorbeeld je ouders onterven of aan je halfbroer een volledig erfdeel toekennen.
Voor de berekening van de erfbelasting maakt het niet uit of een broer of zus een erfdeel krijgt of een legaat. Een euro is een euro. Ook maakt het niet uit of je erft op grond van de wet of op grond van een testament. Krijgt één van de erfgenamen zowel een erfdeel als een legaat? Dan moet je beide bedragen bij elkaar optellen voordat je de erfbelasting berekent.
De vrijstellingen en tarieven
Een bijzonderheid van de Nederlandse erfbelasting is dat deze voor iedere verkrijger afzonderlijk wordt berekend. Laat iemand bijvoorbeeld twee ouders en drie broers achter als erfgenamen? Dan zijn er vijf erfgenamen die ieder recht hebben op een vrijstelling. Boven de vrijstelling zijn er twee tariefschijven. Voor ouders, broers en zusters is de erfbelasting in de eerste schijf 30% en in de tweede schijf 40%.
| 2025 | vrijstelling | 30% schijf | 40% schijf |
|---|---|---|---|
| ouder(s) | 60.359 | tot 154.197 | boven 154.197 |
| broer of zus | 2.690 | tot 154.197 | boven 154.197 |
| neef of nicht | 2.690 | tot 154.197 | boven 154.197 |
De vrijstelling voor ouders is dus een stuk hoger dan voor broers en zussen. Erven beide ouders? Dan hebben ze samen recht op één vrijstelling. Fiscaal partners worden voor de erfbelasting gezien als één persoon. Om deze reden kun je geen erfbelasting besparen door de partners van je broers en zussen toe te voegen aan je testament.
Het hogere tarief van de tweede schijf geldt alleen over het meerdere boven de eerste schijf. Stel bijvoorbeeld dat een broer of zus een erfdeel ontvangt van € 200.000. In 2025 is hiervan € 2.690 vrijgesteld en € 154.197 belast met 30%. Het resterende bedrag van € 43.113 is belast met 40%.
De vrijstellingen en tariefschijven worden ieder jaar verhoogd met een inflatiecorrectie. De belastingpercentages blijven hetzelfde.
Rekenvoorbeeld erfbelasting broer en zus
Stel dat mevrouw A overlijdt en op grond van de wet haar broers B en C als erfgenamen achterlaat. De erfenis van mevrouw A bestaat uit een spaarsaldo van € 50.000 en roerende zaken ter waarde van € 10.000. Mevrouw A laat geen schulden na. De crematie heeft € 5.000 gekost.
Het saldo van de erfenis bedraagt € 55.000 (€ 60.000 aan vermogen minus € 5.000 uitvaartkosten). De beide broers hebben ieder recht op de helft hiervan. Het erfdeel bedraagt dus € 27.500 per persoon. Hiervan is in 2025 vrijgesteld € 2.690. Daarna resteert € 24.810 waarover 30% erfbelasting is verschuldigd. De totale erfbelasting voor beide broers samen bedraagt derhalve € 14.886 (twee keer € 7.443).
Erfbelasting besparen als je geen partner of kinderen hebt.
Er zijn een paar hele simpele manieren om erfbelasting te besparen als je ouders, broers en zussen erfgenaam zijn.
De eerste optie is om je ouders niet meer te laten erven dan de vrijstelling. Boven de vrijstelling betalen ze minimaal 30% erfbelasting. De kans is groot dat je ouders de resterende 70% niet opmaken. Vervolgens gaat er bij hun eigen overlijden nog een keer 20% erfbelasting van af. Hetzelfde vermogen wordt in dat geval twee keer belast. Bij een grotere erfenis kun je overwegen om aan je ouders een legaat ter grootte van de vrijstelling toe te kennen. Hierdoor gaat het erfdeel van je broers en zussen omhoog, maar dit bespaart op de lange termijn dus erfbelasting.
De tweede optie is het opnemen van je neven en nichten in je testament. Je kunt de neven en nichten bijvoorbeeld een legaat toekennen ter grootte van hun vrijstelling. Een legaat van € 2.500 kan tot € 1.000 erfbelasting besparen. Stel dat je tien neven en nichten hebt, dan kun je op deze manier maximaal tienduizend euro erfbelasting besparen. Het enige wat je nodig hebt is een eenvoudig testament met een legaat voor je neven en nichten.
Is het erfdeel van een broer of zus groter dan de 30% schijf? Dan kun je overwegen om een groter legaat toe te kennen aan je neven en nichten. Op die manier verhuist een deel van je erfenis van de 40% schijf (broer of zus) naar de 30% schijf (neef of nicht). Stel dat je op die manier bijvoorbeeld € 500.000 overhevelt van je broers en zussen naar je neven en nichten. Daarmee kun je tot maximaal € 50.000 erfbelasting besparen! Ook hiervoor geldt dat je dit kunt regelen met een eenvoudig testament van een paarhonderd euro.