Recent was in het nieuws dat er in veel erfenissen onterecht geen aangifte erfbelasting wordt gedaan. Hierdoor loopt de overheid een hoop erfbelasting mis. In dit blog leg ik uit in welke gevallen je verplicht bent om aangifte erfbelasting te doen.
1. Uitnodiging ontvangen om aangifte te doen
Na een sterfgeval is het gebruikelijk dat de belastingdienst binnen enkele weken een brief stuurt naar het laatste adres van de overledene. Bij deze brief zit een formulier waarmee de nabestaanden een contactpersoon kunnen opgeven bij de belastingdienst. Hierop kun je bijvoorbeeld de contactgegevens van de executeur invullen of de contactgegevens van de boedelgevolmachtigde. Met dit laatste begrip wordt de persoon bedoeld die de erfenis gaat afwikkelen op basis van een volmacht die door de erfgenamen wordt verleend. Dit kun je regelen bij de notaris.
Vervolgens kan de belastingdienst een uitnodiging sturen om aangifte te doen voor de erfbelasting. De laatste keer dat ik zelf contactpersoon was duurde het drie maanden voordat ik de “aangiftebrief erfbelasting” ontving. Er kan dus enige tijd overheen gaan voordat je deze brief krijgt.
De kans bestaat dat de belastingdienst niet beschikt over contactinformatie en zelf op zoek gaat naar de erfgenamen. Had de overledene een testament gemaakt bij een Nederlandse notaris? Dan ontvangt de belastingdienst automatisch een kopie na het overlijden. Dit gaat buiten de erfgenamen om. De notaris die het testament in bewaring heeft ontvangt hiervoor een registratieverzoek. Vervolgens wordt een digitale kopie opgestuurd aan de belastingdienst.
Denk bijvoorbeeld aan het geval dat een goed doel tot erfgenaam is benoemd. In deze situatie bestaat de kans dat brieven die de belastingdienst stuurt aan familieleden niet bij de erfgenaam (het goede doel) belanden.
Als de belastingdienst een aangiftebrief erfbelasting stuurt, dan is een aangifte erfbelasting altijd verplicht. Ook als de erfdelen kleiner zijn dan de vrijstellingen.
2. Geen aangiftebrief, toch aangifte doen
De kans bestaat dat de belastingdienst geen aangiftebrief erfbelasting stuurt. Bijvoorbeeld omdat de erfgenamen in het buitenland wonen en de belastingdienst geen contactgegevens heeft. Of doordat de belastingdienst denkt dat de erfenis kleiner is dan de vrijstelling terwijl dat niet het geval is. Denk bijvoorbeeld aan het geval dat iemand overlijdt kort nadat hij zelf een erfenis heeft ontvangen. In dat geval kan het vermogen flink zijn toegenomen, terwijl de belastingdienst dit niet weet omdat er nog geen aangifte inkomstenbelasting is gedaan.
Ook kan het gebeuren dat iemand in het buitenland overlijdt en de Nederlandse overheid daar niet van op de hoogte is. Sommige mensen denken dat je geen aangifte hoef te doen als de erfgenamen in het buitenland wonen. Dit klopt niet. Het gaat om de woonplaats van de overledene. Als de laatste woonplaats van de overledene in Nederland is, maakt het niet uit waar de erfgenamen wonen. Woonde de overledene in het buitenland? Nederlanders die overlijden binnen 10 jaar na hun emigratie vallen nog steeds onder de Nederlandse erfbelasting. Stel bijvoorbeeld dat een Nederlander in 2020 naar Frankrijk verhuist en daar overlijdt in 2025. In dat geval moet er nog steeds in Nederland aangifte erfbelasting worden gedaan. Ook als de erfgenamen in Frankrijk wonen.
Is er een executeur benoemd door de overledene? Dan moet diegene verplicht aangifte erfbelasting doen voor de gehele nalatenschap. Ook moet de executeur zorg dragen voor betaling van de verschuldigde erfbelasting uit de nalatenschap. Indien nodig is de executeur bevoegd om geërfde goederen te verkopen zodat de erfbelasting kan worden betaald.
Als je weet dat één of meer erfdelen of legaten groter zijn dan de vrijstelling(en) is het altijd verplicht om aangifte erfbelasting te doen.
Wanneer moet je aangifte erfbelasting doen?
In de aangiftebrief staat normaal gezien dat je de aangifte moet indienen vóór het verstrijken van de achtste kalendermaand na het overlijden. Overlijdt iemand bijvoorbeeld op 15 januari? Dan moet je de aangifte indienen vóór 1 oktober. Februari is de eerste maand na het overlijden en september is de achtste maand na het overlijden.
Het is belangrijk om de aangifte op tijd in te dienen. Als dat niet lukt kun je uitstel aanvragen. De belastingdienst kan een verzuimboete opleggen als je te laat bent met het indienen van de aangifte. Als je ten onrechte helemaal geen aangifte indient bestaat de kans dat je een vergrijpboete krijgt. Een vergrijpboete is veel hoger dan een verzuimboete. Op beiden zit je uiteraard niet te wachten. Ontvang je van de fiscus geen uitnodiging om aangifte te doen? En weet je zeker dat de erfrechtelijke verkrijgingen kleiner zijn dan de vrijstellingen? Dan hoef je geen aangifte in te dienen.
Meer lezen?
- Aangifte erfbelasting doen kan tegenwoordig online op deze website.
- Geen formulier voor het doorgeven van een contactpersoon gekregen? Kijk dan op deze pagina.
- Informatie over het aanvragen van uitstel voor het indienen van de aangifte.
- Zo werkt het als de overledene niet in Nederland woonde.
- Stappenplan voor wie een erfenis moet afwikkelen.