Dit betekent het erfbelasting plan van GroenLinks PvdA voor jou

Hoewel de erfbelasting een enorm gehate belasting is, zeggen de meeste partijen er niks over tijdens de verkiezingen. Een uitzondering is GroenLinks PvdA, die bij de recente verkiezingen wel een standpunt innam over de erfbelasting. Een hogere erfbelasting voor rijke gezinnen zou helpen bij het verminderen van vermogensongelijkheid in Nederland. Op de website van GroenLinks PvdA vind je een concreet voorstel met nieuwe cijfers voor de vrijstellingen en tarieven. Het is dus mogelijk om uit te rekenen wat de plannen voor jou zouden betekenen.

Wat wil GroenLinks PvdA veranderen?

Hieronder zie je de vrijstellingen en tarieven in het jaar 2023 en het voorstel van GroenLinks PvdA. Ik heb deze afbeeldingen gekopieerd van hun website.

erfbelasting groenlinks pdva

Doorrekening nieuwe cijfers voor een gemiddeld Nederlands gezin

Zonder verdere wijzigingen in het erfrecht en de erfbelasting is het redelijk eenvoudig om te berekenen wat de gevolgen zouden zijn van de voorgestelde cijfers. Laten we uitgaan van een gemiddeld Nederlands gezin:

Frank en Els zijn gehuwd in algehele gemeenschap van goederen. Beiden zijn 74 jaar oud. Samen hebben ze twee kinderen. Het vermogen bestaat uit een koophuis met een WOZ waarde van € 450.000. Op de woning rust nog een hypotheek van € 140.000. Verder hebben ze een auto die € 20.000 waard is. Op de spaarrekening staat € 30.000. Per saldo bedraagt het vermogen € 360.000. Frank en Els vinden zichzelf gemiddelde Nederlanders.

Stel dat Frank en Els beiden kort na elkaar waren overleden in 2023. Zou de erfbelasting dan hoger of lager uitvallen onder het voorstel van GroenLinks PvdA? Hierna reken ik beide situaties door.

Hoe werkt het erfrecht?

Voordat we de erfbelasting berekenen, wil ik eerst even uitleggen hoe het erfrecht werkt. We gaan er van uit dat Frank als eerste overlijdt en dat hij geen testament heeft. Op grond van het wettelijke erfrecht zijn Els en de beide kinderen met z’n drieën erfgenaam. De erfenis van Frank is de helft van de gemeenschap van goederen. De helft van € 360.000 is € 180.000. Ieder van de drie erfgenamen heeft dus recht op € 60.000. De volledige erfenis wordt toegedeeld aan Els als langstlevende echtgenote. De beide kinderen erven in ruil hiervoor een vordering op Els.

De vordering van de kinderen op Els is pas opeisbaar na haar overlijden. In de tussentijd hoeft zij geen rente te betalen aan de kinderen. Dit heeft tot gevolg dat de vordering fiscaal wordt afgewaardeerd. Een euro die je statistisch gezien pas over 10 of 20 jaar ontvangt, is op dit moment veel minder waard dan een euro. De afwaardering is gebaseerd op de leeftijd van de langstlevende. Els is 74 jaar. Dit betekent dat de vorderingen worden afgewaardeerd met 42%. De fiscale waarde van de vordering is dus niet € 60.000 maar € 34.800. Het verschil wordt bij de verkrijging van de langstlevende opgeteld. Voor de berekening van de erfbelasting erven de kinderen dus ieder € 34.800 en erft Els € 110.400. Meer uitleg over de “afwaardering” van de vordering.

Geheel onverwacht overlijdt Els kort na Frank. Haar erfenis bedraagt € 240.000. Dit bedrag is groter dan de erfenis van Frank. Dit komt doordat Els mede-erfgenaam was van Frank en haar vermogen hierdoor met € 60.000 omhoog is gegaan. Els laat de beide kinderen achter als erfgenaam. De kinderen hebben ieder recht op een erfdeel van € 120.000. In de tweede erfenis is er geen sprake van een afwaardering omdat de kinderen hun erfdeel direct krijgen.

Erfbelasting huidige stelsel (zoals het nu dus nog is)

Eerst berekenen we de erfbelasting bij het overlijden van Frank. Onder het huidige systeem had Els in 2023 recht op een vrijstelling van € 723.526. Dit is ruim boven haar fiscale verkrijging uit de erfenis van Frank. Over haar eigen erfdeel hoeft ze dus geen erfbelasting te betalen. De fiscale waarde van de vordering van de kinderen is hoger dan hun vrijstelling. De fiscale waarde is € 34.800 en de vrijstelling in 2023 bedraagt € 22.918. Over het verschil van € 11.882 moet 10% erfbelasting worden betaald, ofwel € 1.188 per kind. De totale belasting voor beide kinderen samen is dus € 2.376.

Vervolgens overlijdt Els en erven de kinderen ieder € 120.000. Hiervan is € 22.918 vrijgesteld. Het restant van € 97.082 is belast met 10% erfbelasting. Per kind is € 9.708 erfbelasting verschuldigd. In totaal betalen beide kinderen over de tweede erfenis € 19.416 erfbelasting.

In totaal bedraagt de erfbelasting over beide erfenissen € 21.792 (bij het eerste overlijden € 2.376 en bij het tweede overlijden € 19.416). Ten opzichte van het vermogen van € 360.000 bedraagt de erfbelasting onder het huidige systeem iets meer dan 6%.

Erfbelasting nieuwe stelsel (voorstel GroenLinks PvdA)

In het voorstel van GroenLinks PvdA gaan zowel de vrijstellingen als de tarieven omhoog. We maken opnieuw een berekening.

Het voorstel is om de vrijstelling voor de langstlevende in stand te laten. Bij het overlijden van Frank heeft Els in 2023 dus recht op een vrijstelling van € 723.526. Dit is ruim boven de fiscale waarde van haar erfdeel in de nalatenschap van Frank. Over haar eigen erfdeel betaalt ze dus geen erfbelasting. De fiscale waarde van de vordering van de kinderen is € 34.800. Dit is hoger dan de voorgestelde nieuwe vrijstelling van € 27.000. Over het verschil van € 7.800 bedraagt de verhoogde erfbelasting 25%, ofwel € 1.950 per kind. De totale belasting voor beide kinderen samen is € 3.900. Bij het eerste overlijden zou de erfbelasting dus 64% hoger zijn dan onder het huidige systeem.

Vervolgens overlijdt Els en erven de kinderen ieder € 120.000. Hiervan is onder het voorgestelde nieuwe systeem € 27.000 vrijgesteld. Het restant van € 93.000 is belast met 25% erfbelasting. Per kind is € 23.250 erfbelasting verschuldigd. In totaal betalen beide kinderen samen over de tweede erfenis € 46.500 erfbelasting. Bij het tweede overlijden zou de erfbelasting dus 139% hoger zijn dan onder het huidige systeem.

In totaal bedraagt de erfbelasting over beide erfenissen € 50.400 (bij het eerste overlijden € 3.900 en bij het tweede overlijden € 46.500). Ten opzichte van het totale vermogen stijgt de erfbelasting onder het GroenLinks PvdA voorstel van 6% naar 14%. Een ruime verdubbeling ten opzichte van het huidige systeem.

Waar ligt het omslagpunt?

Het omslagpunt in het voorbeeld van Frank en Els (74 jaar en twee kinderen) ligt bij een totaal gezinsvermogen van € 89.160. De totale erfbelasting over beide erfenissen bedraagt in dat geval € 1.360, zowel onder het huidige stelsel als het voorgestelde nieuwe stelsel. Bij een gemeenschap van goederen die minder waard is dan dit bedrag gaat de erfbelasting omlaag in het voorstel van GroenLinks PvdA. Is de gemeenschap van goederen meer waard dan dit bedrag, dan gaat de erfbelasting omhoog. Voor de meeste oudere echtparen met een koophuis zal de erfbelasting flink omhoog gaan door de voorgestelde wijzigingen.

Zijn er ook mensen die baat hebben bij het voorstel?

Jazeker, als je geen kinderen op de wereld zet wordt je door GroenLinks PvdA beloond met een vertienvoudiging van de vrijstelling. Wie nu bijvoorbeeld € 100.000 wil nalaten aan vier broers en zussen mag bijna 30% aftikken bij de belastingdienst. Onder het voorstel van GroenLinks PvdA gaat deze heffing naar 0% omdat de vrijstelling voor broers en zussen omhoog zou gaan van € 2.480 naar € 27.000 per persoon. Bovendien gaan de belastingpercentages voor broers en zussen omlaag.

Er zijn ook families die nog veel harder worden geraakt dan in het voorbeeld van Frank en Els. GroenLinks PvdA wil de bedrijfsopvolgingsregeling afschaffen en in feite vervangen door een bedrijfsbeëindigingsregeling. Voor veel familiebedrijven is voortzetting na een overlijden niet mogelijk als de speciale vrijstelling wordt afgeschaft en de maximale erfbelasting omhoog gaat van 20% naar 45%. In de agrarische sector betekent dit bijvoorbeeld dat geërfde bedrijven moeten worden geliquideerd om de erfbelasting te kunnen betalen. Dit zal leiden tot een verdere schaalvergroting van de overblijvende landbouwbedrijven.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *