Erfbelasting is misschien wel de meest gehate belasting van Nederland. Gelukkig kun je veel erfbelasting besparen door bij leven al te beginnen met schenken. Zo kun je bijvoorbeeld ieder jaar opnieuw gebruik maken van de vrijstellingen voor de schenkbelasting. In dit blog ontdek je 10 manieren waarop je een belastingvrije schenking kunt doen.
1. Elk jaar geld overmaken.
We beginnen met een open deur. Je kunt uiteraard ieder jaar een geldbedrag overmaken. Op die manier kun je bijvoorbeeld een belastingvrije schenking doen aan je kinderen. Maar ook een jaarlijkse schenking aan je kleinkinderen is mogelijk. De vrijstelling voor kleinkinderen is helaas wel kleiner dan die voor de kinderen.
Stel dat je bijvoorbeeld twee kinderen en vier kleinkinderen hebt. In dat geval kun je in 2026 in totaal een bedrag van € 24.982 schenken zonder belasting. Dit bedrag bestaat uit twee keer € 6.908 voor de kinderen en vier keer € 2.769 voor de kleinkinderen. Stel dat je dit 10 jaar achter elkaar doet. Dan kun je in totaal bijna 2,5 ton belastingvrij schenken aan je kinderen en kleinkinderen.
Veel mensen beginnen te laat in hun leven met schenken. Je kunt meer belasting besparen door eerder te beginnen met het overdragen van vermogen. Om een geldschenking te kunnen doen moet je uiteraard wel spaargeld hebben. Gelukkig zijn er andere mogelijkheden die je kunt gebruiken als je vermogen bijvoorbeeld vast zit in een koophuis.
2. Schenken op papier.
Je hebt vast wel eens gehoord van een schenking op papier. Dit houdt in dat je een schenking doet die je nog niet uitbetaalt. Hierdoor ontstaat er een schuld van jou als schenker aan de begiftigde. Over deze schuld moet je een rente betalen van 6% per jaar. Als je geen rente betaalt is de schuld niet aftrekbaar in je nalatenschap. In dat geval bespaar je dus geen erfbelasting omdat de schuld niet meetelt bij de berekening van je vermogen.
Op deze manier kun je bijvoorbeeld een schenking doen als je vermogen vast zit in de overwaarde van je huis. De vrijstellingen zijn hetzelfde als voor een gewone schenking. Met een papieren schenking kun je in 2026 belastingvrij € 6.908 schenken aan je kind. De rente die je vervolgens betaalt is ook vrij van schenkbelasting. Met een papieren schenking draag je in feite dus meer vermogen over dan met een gewone schenking.
Helaas heeft een schenking op papier ook een paar nadelen. Zo weten we op dit moment niet hoe gunstig het nog gaat zijn onder een toekomstig Box 3 stelsel. Een ander nadeel is dat je verplicht langs de notaris moet en dus kosten moet maken. Bij een zelfgemaakte papieren schenking (zonder notariële akte) is de schuld niet aftrekbaar voor de erfbelasting.
3. Iets anders dan geld schenken.
Weinig mensen staan er bij stil dat je de jaarlijkse vrijstelling ook kun gebruiken voor andere bezittingen dan geld. Het eerste waar je misschien aan denkt zijn sieraden of kunstvoorwerpen. Maar je kunt ook beleggingen of vorderingen schenken. Denk bijvoorbeeld aan het geval dat je geld hebt uitgeleend aan een kennis. Je kunt een dergelijke geldvordering schenken aan je kinderen.
Als de waarde van hetgeen je schenkt lager is dan de vrijstelling, dan is de schenking belastingvrij. Schenkingen in hetzelfde jaar tussen dezelfde schenker en begiftigde moet je bij elkaar optellen. Soms is het mogelijk om een schenking te verdelen over meerdere jaren, zodat je meerdere vrijstellingen kunt gebruiken. Dit kan bijvoorbeeld door iets waarvan je eigenaar bent in delen over te dragen aan de kinderen.
Ook vastgoed kun je schenken aan een kind. Denk bijvoorbeeld aan een verhuurde woning of een vakantiehuis. Op de lange termijn kun je daarmee inkomstenbelasting besparen. Bijvoorbeeld in het geval dat je een vakantiewoning overdraagt aan vier kinderen die alle vier getrouwd zijn. Je kinderen en schoonkinderen hebben in dat geval een heffingsvrij vermogen van € 474.856. Dit bedrag bestaat uit 4 keer het heffingsvrije vermogen in Box 3 voor fiscaal partners (in 2026 is dat € 118.714).
4. Schulden kwijtschelden.
Veel ouders lenen geld uit aan hun kinderen. Bijvoorbeeld voor de aanschaf van een auto of een nieuwe keuken. Je kunt de jaarlijkse vrijstelling ook gebruiken door een bedrag kwijt te schelden op de lening. Je bespaart daar zelf ook nog inkomstenbelasting mee. Na de kwijtschelding kun je namelijk een lagere vordering opgeven in Box 3. Over geldvorderingen betaal je tegenwoordig meer belasting dan over spaargeld. Een kwijtschelding kan dus gunstiger zijn dan een gewone geldschenking.
5. Een grote schenking doen voor de aankoop van een huis.
Helaas is de zogenoemde “jubelton” een paar jaar geleden afgeschaft. De extra verhoogde vrijstelling voor de aankoop van een huis bestaat dus niet meer. Gelukkig is de gewone eenmalige verhoogde vrijstelling er nog wel. Tussen de 18e en 40e verjaardag van je kind mag je één keer een groter bedrag belastingvrij schenken. In 2026 bedraagt deze vrijstelling € 33.129. Let op: je kind moet in dit geval een aangifte schenkbelasting indienen vóór 1 maart van het volgende kalenderjaar. Het beroep op de eenmalige vrijstelling wordt namelijk gedaan in de aangifte. Hoewel je kind geen schenkbelasting betaalt, moet er dus wel een aangifte worden ingediend.
De verhoogde vrijstelling geldt per kind. Heb je drie kinderen? Dan kun je dus drie keer gebruik maken van de verhoogde vrijstelling. Gelukkig hoeft dat niet op hetzelfde moment. Je kunt de vrijstellingen gebruiken in verschillende kalenderjaren. Als je drie kinderen hebt dan kun je met de eenmalige grote vrijstelling bijna honderdduizend euro belastingvrij overdragen.
Het maakt de belastingdienst niet uit waar de schenking voor wordt gebruikt. Het bedrag kan dus gebruikt worden voor de aankoop van een woning, maar je kind kan het geld ook op de bank zetten. Is je kind bijna 40 jaar en heb je nog geen gebruik gemaakt van deze vrijstelling? Overweeg dan om een papieren schenking te doen ter grootte van de eenmalig verhoogde vrijstelling. Vervolgens kun je het bedrag belastingvrij uitbetalen op het moment dat je kind een huis koopt.
6. Het bedrijf op naam van de kinderen zetten.
Familiebedrijven worden vaak overgedragen van generatie op generatie. Regelmatig wordt dit in de vorm van een schenking gedaan. Bijvoorbeeld door het bedrijf te verkopen aan de kinderen voor een bedrag dat lager is dan de liquidatiewaarde. Dankzij de bedrijfsopvolgingsregeling kan dit vaak zonder af te rekenen met de belastingdienst. Dat is goed voor de economie want een bedrijf voortzetten is beter voor de werkgelegenheid dan een bedrijf opheffen. Wist je dat 29,4% van alle werknemers een baan heeft bij een familiebedrijf?
Hoewel de bedrijfsopvolgingsregeling belangrijk is, staat deze wel onder druk. Het is nog maar de vraag of de regeling blijft bestaan en in welke vorm. Om deze reden zijn veel familiebedrijven al jaren geleden overgedragen aan de volgende generatie. Bijvoorbeeld door middel van een aandelenoverdracht. Vaak staat de vorige generatie nog wel aan het roer, maar zijn de kinderen al de juridische eigenaren van het bedrijf.
Ben jij ondernemer en willen je kinderen de zaak later overnemen? Dan is het verstandig om op tijd te beginnen met een bedrijfsoverdracht. Laat je niet overvallen door een plotselinge aanpassing van de regels.
7. Schenken voor een dure studie.
De meeste mensen zijn niet bekend met de mogelijkheid van een belastingvrije schenking voor een dure studie van je kind. Denk bijvoorbeeld aan een prijzige opleiding in het buitenland die niet gefinancierd wordt door de overheid. Hiervoor bestaat een extra hoge vrijstelling. In 2026 bedraagt deze € 69.009.
8. Schenken in je levenstestament.
Al meer dan 1,5 miljoen (!) Nederlanders hebben een levenstestament gemaakt. Dit is een notariële akte waarin je uit voorzorg een volmacht geeft aan je vertrouwenspersoon. De meeste levenstestamenten worden gemaakt door echtparen met kinderen. Het is gebruikelijk om in een levenstestament iets vast te leggen over schenkingen.
Denk bijvoorbeeld aan het scenario dat de langstlevende in het verpleeghuis zit en niet meer wilsbekwaam is. Op zo’n moment wil je misschien de erfdelen van de kinderen wel uitbetalen. Ook daar kun je de vrijstelling voor gebruiken. Maar hoe regel je dat als je zelf geen handtekening meer kunt zetten? Dit is één van de belangrijkste redenen om een levenstestament te maken. Met de volmacht in het levenstestament kunnen de kinderen bijvoorbeeld het huis verkopen en de bankzaken regelen. In je levenstestament kun je precies bepalen aan wie er schenkingen mogen worden gedaan.
Stel dat je geen levenstestament hebt en dat je later dement wordt. In dit geval kunnen de kinderen een beschermingsbewind aanvragen bij de kantonrechter. Schenkingen zijn vanaf dat moment alleen nog mogelijk met toestemming van de kantonrechter. De kans is groot dat de kinderen deze toestemming niet krijgen.
9. De erfenis eerder uitkeren.
Stel dat je partner overlijdt en dat jij enkele jaren later kleiner gaat wonen. Misschien heb je het huis wel verkocht en heb je nu meer geld op de bank staan dan je ooit hebt gehad. Als je het zelf niet meer op gaat maken, dan kun je het beter weggeven.
Tegenwoordig is het gebruikelijk dat de langstlevende partner alle bezittingen erft. De kinderen erven in ruil hiervoor een vordering op de langstlevende. In beginsel is deze vordering pas opeisbaar na het overlijden van de langstlevende. Je kunt deze vordering vrijwillig eerder uitbetalen, bijvoorbeeld nadat je het huis hebt verkocht. De belastingdienst ziet deze uitbetaling als een gedeeltelijke schenking. Door de uitbetaling op te knippen in meerdere bedragen kun je de vordering van de kinderen belastingvrij uitbetalen. Ik heb over dit onderwerp een speciale video gemaakt die je hier kunt bekijken.
10. Schenken en belasting terug krijgen!
Ben je van plan om een deel van je erfenis aan een goed doel na te laten? Overweeg dan om bij leven al een bedrag te schenken. Dan kun je zelf nog zien wat het goede doel met je geld doet.
Er zijn nog meer voordelen. Als je op een slimme manier schenkt, dan krijg je belasting terug. Dit komt door de giftenaftrek in de aangifte inkomstenbelasting. Goede doelen betalen geen erfbelasting en geen schenkbelasting. Voor het goede doel maakt het dus niet uit of je kiest voor een schenking bij leven of een testamentair legaat na overlijden. Maar voor jou maakt het wel uit. De giftenaftrek zorgt er namelijk voor dat het geschonken bedrag aftrekbaar is voor de inkomstenbelasting. Als je kiest voor een periodieke gift, dan kun je op dit moment (in 2026) een aftrekpost creëren van maximaal 1,5 miljoen euro!
De goede doelen zijn blij omdat ze eerder geld krijgen. Je erfgenamen zijn ook blij omdat ze bij een schenking meer geld erven dan bij een legaat (vanwege de belastingteruggaaf).
Meer lezen?
- Meer uitleg over de papieren schenking.
- Zo draag je belastingvrij een huis over aan je kind.
- Voorbeeld contract voor een schenking ten behoeve van een huis.
- Meer uitleg over de bedrijfsopvolgingsregeling.
- Meer uitleg over de extra grote schenking voor een studie.
- Meer uitleg over de aftrekbare periodieke gift.
- Met dit slimme testament kun je als echtpaar duizenden euro’s zorgkosten besparen!
- Dit staat er in een levenstestament.
