Haal het maximale uit de AWBZ Clausule met dit testament

Een AWBZ clausule is een stukje tekst dat je als echtpaar kunt opnemen in je testament. De reden hiervoor is dat je niet wilt dat de langstlevende het huis moet “opeten” bij opname in een verpleeghuis. In dit blog leggen we uit hoe je het maximale uit de AWBZ clausule haalt met een gratis voorbeeld voor je testament. Als je dit goed regelt dan kun je duizenden euro’s aan zorgkosten besparen!

Kees heeft het niet zo goed geregeld

Laten we beginnen door de AWBZ clausule uit te leggen met een simpel voorbeeld. Kees is 68 jaar, gehuwd en heeft twee kinderen. Kees heeft 45 jaar in de bouw gewerkt, waarvan een groot deel als zzp’er. Hij krijgt AOW en een klein pensioen. Dankzij een lage hypotheek is dat net genoeg om van rond te komen. Kees heeft geen testament en ook geen levenstestament. Wanneer hij overlijdt en zijn vrouw later naar het verpleeghuis gaat, krijgen de kinderen op dat moment nog niks. Zijn vrouw moet daardoor veel meer betalen voor de zorg. Dit is dus wat ze bedoelen met het “opeten” van je huis.

Piet heeft het beter voor elkaar

Buurman Piet heeft precies dezelfde situatie als Kees. Het enige verschil is dat Piet wel een testament heeft met een AWBZ clausule. Ook heeft Piet een levenstestament getekend bij de notaris. Overlijdt Piet en gaat zijn vrouw naar het verpleeghuis? Dan kunnen de kinderen de woning verkopen en het geld aan zichzelf geven. De kinderen kunnen daarmee bijvoorbeeld hun eigen hypotheek aflossen. De vrouw van Piet hoeft het huis daardoor niet “op te eten”. Piet heeft zijn zaakjes dus slim geregeld!

Wat is een AWBZ clausule?

Bij een standaard testament krijgt de langstlevende de hele erfenis. In ruil daarvoor heb je een schuld aan de kinderen. Gaat de langstlevende naar het verpleeghuis? Dan kan de woning worden verkocht, waarna de opbrengst voor de langstlevende is. Die moet daardoor een hogere eigen bijdrage betalen voor het verpleeghuis. Een AWBZ clausule is een stukje tekst dat je als echtpaar kunt opnemen in je testament. Hierdoor mogen de kinderen bij opname in het verpleeghuis de schuld opeisen. Dit betekent dat het vermogen omlaag gaat en de eigen bijdrage dus ook.

Wat betekent AWBZ?

AWBZ staat voor “Algemene wet bijzondere ziektekosten”. Deze wet is vervangen door de WLZ, de “Wet langdurige zorg”. Een AWBZ clausule is hetzelfde als een WLZ clausule. In de jaren ’90 was er de “Wet op de bejaardenoorden”. Toen moest je ook een bijdrage betalen op basis van het vermogen. In 2013 is dat opnieuw ingevoerd. Ook in de jaren ’90 kon je al een testament maken om de bijdrage te verlagen. Ben je in die tijd bij de notaris geweest? Dan hoef je meestal geen nieuw testament te maken omdat de clausule er al in staat. In dat geval hoef je alleen nog maar een levenstestament te maken. Ook dit kon al in de jaren ’90 maar dat was toen nog niet gebruikelijk.

Tip 1: Maak de schuld opeisbaar bij opname in het verpleeghuis

Wanneer de kinderen hun deel mogen opeisen zodra de langstlevende een bijdrage moet betalen voor zorg, dan kan het ook gaan om thuiszorg. In dat geval betekent de AWBZ clausule of WLZ clausule dat de kinderen kunnen eisen dat het huis wordt verkocht. Dat lijkt ons geen goed idee zolang je nog thuis woont.

Als de langstlevende wordt opgenomen in het verpleeghuis, hoeft er nog niet meteen sprake te zijn van een eigen bijdrage. Toch is het slim om op dat moment de erfdelen van de kinderen uit te keren. Want over het huis moet de langstlevende vanaf dat moment belasting betalen in Box 3. Door de kinderen snel uit te betalen, kun je dus belasting besparen.

Het is daarom niet slim om in het testament te zetten dat de kinderen hun deel krijgen zodra je een eigen bijdrage betaalt. Want dat moment kan te vroeg of te laat zijn. Het beste is om de kinderen uit te betalen als je wordt opgenomen in het verpleeghuis. Zo staat het dus ook in het voorbeeld testament hieronder.

Tip 2: Maak de schuld aan de kinderen zo groot mogelijk

Wanneer je naar het verpleeghuis gaat, dan wil je zoveel mogelijk geld aan de kinderen uitbetalen. Hoe meer je ze geeft, des te lager de eigen bijdrage is. Dit kun je doen door de schuld aan de kinderen zo groot mogelijk te maken. Daarvoor staan twee clausules in het voorbeeld testament hieronder. De eerste is dat de erfdelen van de kinderen zo groot mogelijk zijn. De langstlevende erft nog steeds alles, maar krijgt in ruil daarvoor een grotere schuld aan de kinderen dan bij een standaard testament. De tweede is dat de schuld aan de kinderen elk jaar groeit met 6% rente. De rente wordt niet uitbetaald maar bijgeteld. De langstlevende heeft hier dus geen last van.

Tip 3: Maak ook een Levenstestament

Een AWBZ clausule of WLZ clausule in je testament heeft weinig zin als je kinderen geen volmacht hebben waarmee ze het huis kunnen verkopen. Je mag als langstlevende pas naar het verpleeghuis wanneer je behoefte hebt aan “permanent toezicht” of de hele dag in de “nabijheid van zorg” moet zijn. Dat is geen situatie waarin je zelf nog de verkoop van de woning kunt regelen. In een levenstestament geef je daarom uit voorzorg een volmacht aan de kinderen.

Opvullegaat en AWBZ clausule

Een opvullegaat en AWBZ clausule gaan meestal niet goed samen. Bij een opvullegaat heeft de langstlevende maar een kleine schuld aan de kinderen. Dit zorgt voor uitstel van de erfbelasting van het eerste naar het tweede overlijden. Bij een AWBZ clausule wil je juist een grote schuld aan de kinderen. Want met een kleine schuld krijgen de kinderen ook minder uitbetaald als je naar het verpleeghuis gaat.

Het besparen van zorgkosten is voor de meeste stellen veel belangrijker dan het uitstellen van de erfbelasting. Zowel een opvullegaat als een AWBZ clausule opnemen in je testament pakt voor de meeste stellen dus niet goed uit.

Tweetrapstestament

Ook een standaard tweetrapstestament gaat niet goed samen met een AWBZ clausule of WLZ clausule. In dat geval krijg je helemaal geen schuld aan de kinderen en valt er dus ook niks uit te keren als je naar het verpleeghuis gaat. De kinderen zijn bij een tweetrap pas erfgenaam wanneer de langstlevende overlijdt. Staat er toch een AWBZ clausule in je tweetrapstestament dan is alles van de kinderen zodra de langstlevende zorg nodig heeft. Het is voor de notaris niet mogelijk om bij het CAK te vragen of iemand zorg nodig heeft gehad. Dit betekent dat de langstlevende een handtekening van de kinderen nodig heeft om het huis te kunnen verkopen. Ook als je geen zorg nodig hebt maar gewoon wilt verhuizen. Dat kan heel vervelend zijn als een kind in de schulden zit, in scheiding ligt of om een andere reden niet kan of wil tekenen.

Meer erfbelasting door de AWBZ clausule?

Doordat de schuld aan de kinderen in ons voorbeeld testament zo groot mogelijk is, moet je misschien ook meer erfbelasting betalen. De erfbelasting voor de kinderen bij het eerste overlijden is hooguit 10% van de gemeenschap van goederen. Meestal is de belasting veel lager. Als je slim bent, vraag je de notaris om een berekening voordat je een handtekening zet onder dit testament.

Voorbeeld testament met AWBZ clausule

Ben je tot de conclusie gekomen dat een AWBZ clausule geschikt is voor jou? Lees ons voorbeeld voor je testament dan samen eens door. We hebben ons best gedaan om het kort en simpel te houden. Alles wat je nodig hebt zit er in. Ben je het eens met de inhoud? Dan hoef je alleen nog maar een notaris te vinden voor een handtekening. Op deze kaart kun je een notaris bij jou in de buurt opzoeken. Dit voorbeeld krijg je gratis van ons maar voor de handtekening van de notaris moet je helaas wel betalen. Voor een goedkope notaris bij jou in de buurt kun je bijvoorbeeld een offerte opvragen via deze website. Als je daarbij aangeeft dat je als echtpaar een testament en levenstestament wilt afsluiten dan krijg je meestal een mooie korting.

AWBZ clausule
klik op het plaatje om het voorbeeld testament in pdf te openen

Meer lezen?

Veelgestelde vragen:

Wat is een AWBZ Clausule?

Een AWBZ clausule is een stukje tekst dat je als echtpaar kunt opnemen in je testament. De reden hiervoor is dat je niet wilt dat de langstlevende het huis moet “opeten” bij opname in een verpleeghuis. De AWBZ Clausule zorgt er voor dat de erfenis dan naar de kinderen gaat.

In dit blog leggen we met 3 tips en een voorbeeld testament uit hoe je de eigen bijdrage zo laag mogelijk houdt.

Wanneer heeft een AWBZ Clausule in je testament zin?

Een AWBZ Clausule in je testament is slim voor alle echtparen met volwassen kinderen en een koophuis.

Gaan een opvullegaat en AWBZ clausule goed samen?

Een opvullegaat en AWBZ clausule gaan meestal niet goed samen. Bij een opvul legaat heeft de langstlevende maar een kleine schuld aan de kinderen. Dit zorgt voor uitstel van de erfbelasting van het eerste naar het tweede overlijden. Bij een AWBZ clausule wil je juist een grote schuld aan de kinderen. Want met een kleine schuld krijgen de kinderen ook minder uitbetaald als je naar het verpleeghuis gaat.

Het besparen van zorgkosten is voor de meeste stellen veel belangrijker dan het uitstellen van de erfbelasting. Zowel een opvul legaat als een AWBZ clausule opnemen in je testament pakt voor de meeste stellen dus niet goed uit.

In de tabel bij dit blog kun je zelf opzoeken of een opvul legaat voor jou zin heeft.

Kun je ook een AWBZ Clausule opnemen in je levenstestament?

Een levenstestament is een akte van de notaris waarin je een onbeperkte volmacht geeft aan de persoon die jij het meeste vertrouwt. Ben je alleenstaand? Dan kun je geen AWBZ Clausule opnemen in je testament maar wel in je levenstestament. Dit betekent dat jouw vertrouwenspersoon je vermogen bij leven al mag weggeven aan je erfgenamen als je naar het verpleeghuis gaat.

Meer weten over het levenstestament? Check dan dit blog met een model voor je levenstestament.