Als ouders garant staan voor de hypotheek? Dit zijn de risico’s

Stijgende prijzen en hogere rentes maken het steeds lastiger om een huis te kopen. Veel ouders vragen zich daarom af of het zin heeft om garant te staan voor de hypotheek van hun kind. Misschien lukt het dan wel om als starter een huis te bemachtigen. Of je kunt bijvoorbeeld als ouders garant staan zodat je kind na een scheiding het huis en de hypotheek kan overnemen. In dit blog ontdek je wat de risico’s en aandachtspunten zijn.

Wat betekent “garant staan” eigenlijk?

Als je garant staat voor een andere persoon, dan betekent dit normaal gezien dat je tot een bepaald bedrag aansprakelijk bent als die andere persoon tekortschiet in zijn verplichtingen. Denk bijvoorbeeld aan de situatie dat een B.V. geld wil lenen van de bank en de directeur van de B.V. tot een bepaald bedrag garant staat. Een dergelijke “borgstelling” biedt de bank een stukje extra zekerheid. Zonder een garantie wil de bank mogelijk geen lening verstrekken aan de B.V. Als ouders kun je op dezelfde manier garant staan voor de hypotheek van je kind.

ouders garant staan hypotheek

Een borgstelling kan beperkt zijn tot een afgesproken maximumbedrag. Ook gelden er allerlei speciale wettelijke regels. In de praktijk zal een bank daarom liever willen dat de ouders “hoofdelijk aansprakelijk” zijn voor de hypotheekschuld. Dit houdt in dat de ouders en het kind de lening samen aangaan en de ouders volledig verantwoordelijk zijn voor de hypotheek. In de onderlinge verhouding tussen ouders en kind komen alle lasten uiteraard voor rekening van het kind. Maar vanuit de bank bekeken zijn de ouders direct en volledig aansprakelijk.

Het is dus belangrijk om goed te bestuderen waar je precies voor tekent. Is er sprake van een borgstelling met een beperkte aansprakelijkheid tot een bepaald bedrag als je kind tekortschiet jegens de bank? Of ben je volledig verantwoordelijk omdat je de geldlening mede ondertekent als hoofdelijk schuldenaar? Waarschijnlijk heb je niks te kiezen, maar je wilt van tevoren wel weten waar je aan toe bent.

kunnen ouders borg staan voor hypotheek
Worden jullie als ouders aangesproken door de bank, dan heb je mogelijk een vergoedingsrecht jegens je kind.

Wat zijn de gevolgen als de bank de ouders aanspreekt?

De bank heeft op meerdere manieren zekerheid. Allereerst is het kind zelf aansprakelijk voor de hypotheekschuld en de maandlasten. In sommige landen kan de bank bij een achterstand alleen maar verhaal nemen op de woning. Dat is bijvoorbeeld het geval in een groot deel van de Verenigde Staten. Daar kun je de sleutels van het huis inleveren bij de bank en vertrekken. Uiteraard ben je dan wel je overwaarde kwijt en gaat je kredietwaardigheid omlaag. Maar de bank kan dus geen beslag leggen op je spaargeld of je salaris. In Nederland kan dat wel. De persoonlijke aansprakelijkheid heeft tot gevolg dat de bank bij een achterstand bijvoorbeeld loonbeslag kan leggen bij de werkgever van het kind.

Wordt de achterstand te groot en biedt het kind verder geen verhaal? Heeft het kind bijvoorbeeld geen inkomen waarop beslag kan worden gelegd? Dan kan de bank de woning openbaar verkopen. Dit wordt ook wel een executieveiling genoemd. Voor jullie als ouders is van belang om te weten wanneer de bank een beroep doet op de borgstelling of de hoofdelijke aansprakelijkheid. Gebeurt dat direct op het moment dat het kind een achterstand heeft in de betaling? Of meldt de bank zich pas bij de ouders als het niet lukt om loonbeslag te leggen? Of nog erger, pas nadat er een executieveiling is geweest en er sprake is van een restschuld.

Over deze vragen zou je graag van tevoren duidelijkheid willen hebben. Ik vrees dat een bank daar liever geen afspraken over wil maken. De bank wil de vrijheid hebben om de aansprakelijkheid van de ouders op een door de bank gewenst moment in te kunnen roepen. Elke beperking daarvan is in het nadeel van de bank, dus waarom zou de bank daar aan meewerken?

Maak niet de fout om er van uit te gaan dat je als ouder alleen verantwoordelijk bent voor een achterstand in de betaling van de maandlasten. Denk bijvoorbeeld aan het geval dat de woning van je kind tot de grond toe afbrandt en niet verzekerd blijkt te zijn omdat je kind de premies niet heeft betaald. Op dat moment kan de bank jullie als ouders aanspreken voor de terugbetaling van de volledige hypotheekschuld. Het kan dus tot gevolg hebben dat je zelf op straat komt te staan omdat je eigen huis verkocht moet worden.

Hoe krijg je je geld terug?

Stel dat de bank jullie als ouders daadwerkelijk aanspreekt voor een achterstand in de maandlasten of eist dat jullie een bedrag aflossen op de hoofdsom. Hoe krijg je in dat geval je geld terug van het kind? Als ouders sluit je een contract met de bank op grond waarvan je aansprakelijk bent. Je kunt gemakkelijk over het hoofd zien dat je eigenlijk ook een paar afspraken met je kind op papier moet zetten.

Ik kan mij bijvoorbeeld voorstellen dat je wilt dat je kind het huis verkoopt als het niet meer lukt om de maandlasten op te brengen. Maar op grond waarvan kun je dit eisen? Dit is niet in de wet geregeld, maar je kunt er wel onderling afspraken over maken.

Op grond van de wet (artikel 6:10 Burgerlijk Wetboek) heb je mogelijk het recht om je schade vergoed te krijgen van het kind. Maar de kans is klein dat je kind hier op dat moment verhaal voor biedt. Als dat wel het geval is, dan had de bank de garantie niet hoeven inroepen. Als jullie vanwege het inroepen van de garantie een bedrag te vorderen hebben van je kind, dan kan het dus nodig zijn om een betalingsregeling te treffen. Je zou hierover van tevoren afspraken kunnen maken met je kind in een contract.

Wat als je kind overlijdt?

Je staat er liever niet bij stil, maar de kans bestaat dat een kind eerder overlijdt dan zijn ouders. Denk bijvoorbeeld aan het geval dat ouders garant staan voor de hypotheek van hun kind na een scheiding. Stel dat het kind plotseling overlijdt en dat de minderjarige kleinkinderen erfgenaam zijn. Minderjarigen aanvaarden de erfenis verplicht beneficiair. De kleinkinderen zijn dus automatisch beschermd tegen schuldeisers, waaronder de hypotheekbank. De hypotheekschuld wordt opeisbaar door het overlijden en kan hopelijk worden afgelost uit de verkoopopbrengst van de woning. Raad eens wie juridisch gezien de verkoop van het huis moet regelen? Dat is het ex-schoonkind als vertegenwoordiger van de minderjarige kleinkinderen. In de tussentijd lopen de maandlasten gewoon door na het overlijden en zijn jullie daar als ouders contractueel voor aansprakelijk!

Gelukkig kun je deze risico’s afdekken. Allereerst kan het kind een testament maken waarin jullie als ouders tot executeurs en testamentair bewindvoerders worden benoemd. Dit betekent dat jullie het recht hebben om de erfenis af te wikkelen en de woning te verkopen. Een ander idee is het afsluiten van een overlijdensrisico verzekering. Je kunt bijvoorbeeld een verzekering afsluiten die bij het overlijden van je kind in de komende 10 jaren een bedrag van € 25.000 uitkeert aan jullie als ouders. Dat zou voldoende moeten zijn om de maandlasten en verkoopkosten op te kunnen vangen als het kind overlijdt.

Wat als de ouders overlijden?

Als de natuur zijn werkt doet, dan overlijden jullie als ouders eerder dan jullie kinderen. Het is belangrijk om te weten dat schulden, waaronder ook borgstellingen, kunnen vererven. Staan jullie als ouders garant voor de hypotheek van een kind en hebben jullie nog meer kinderen? Dan vererft bij jullie overlijden de aansprakelijkheid naar de andere kinderen. Ik neem aan dat dit niet jullie bedoeling is. Het is niet mogelijk om in een testament te bepalen dat de borgstelling stopt. Wel heb je een paar andere mogelijkheden.

Allereerst is het van belang dat jullie een modern langstlevende testament hebben. Dit houdt in dat bij het overlijden van de eerste ouder alle bezittingen en schulden overgaan op de langstlevende ouder. Hiermee voorkom je dat de andere kinderen al bij het overlijden van de eerste ouder aansprakelijk worden voor de hypotheek van hun broer of zus. Dat gebeurt bijvoorbeeld wel bij een verouderd testament uit de jaren ’70 of ’80.

Verder kun je een paar speciale clausules opnemen in een testament voor het geval dat de langstlevende overlijdt:

  • Overweeg om een ander kind tot executeur te benoemen. Eventueel kun je een professionele buitenstaander, zoals de notaris, tot executeur benoemen. Hiermee voorkom je tegenstrijdige belangen bij de afwikkeling.
  • Leg aan je kind de verplichting op om zijn of haar erfdeel te gebruiken om de hypotheek te verlagen zodat de bank de garantie kan laten vervallen.
  • Stel een testamentair bewind in over het erfdeel van je kind en bepaal dat dit vermogen pas wordt vrijgegeven na het vervallen van de garantie.
  • Hebben jullie het kind ook geholpen met schenkingen? Denk er dan aan om deze schenkingen te benoemen in het testament. Hierbij kun je bepalen dat de schenkingen verrekend moeten worden met het erfdeel.

Alternatieven voor een garantie

Borg staan voor de hypotheek is niet de enige mogelijkheid waarmee ouders een kind kunnen helpen bij de aankoop van een huis. Je kunt bijvoorbeeld ook je eigen overwaarde opnemen en hieruit een schenking doen of een lening verstrekken. Dit laatste wordt ook wel een familiehypotheek genoemd. Beide opties hebben verschillende gevolgen voor de leencapaciteit van je kind. Verder bestaat ook de mogelijkheid om je overwaarde om te zetten in een soort doorlopend krediet. Hier kun je vrijblijvend meer informatie opvragen (kijk onder “overwaarde”).

Meer lezen?

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *