Samenwoners die uit elkaar gaan hebben geen advocaat of rechter nodig om hun bezittingen te verdelen. Maar je hebt wel een notaris nodig om de woning op één naam te zetten. Dit gebeurt met een zogenoemde “akte van verdeling”. Met het gratis voorbeeld contract hieronder kunnen jullie samen afspraken maken over de inhoud van de akte van verdeling. Dit maakt de afstemming met de notaris een stuk eenvoudiger.
Wat is een akte van verdeling?
Voor de overdracht van een huis is een “leveringshandeling” nodig op grond van een “titel”. Bij de aankoop van het huis hebben jullie eerst een koopovereenkomst ondertekend. Dit was de “titel”. Vervolgens hebben jullie een leveringsakte ondertekend, die daarna door de notaris is ingeschreven bij het Kadaster. Dit was de “leveringshandeling”.
Om de woning op één naam te zetten zijn opnieuw twee stappen nodig. Met het voorbeeld contract hieronder kun je afspreken dat de woning wordt toegedeeld aan één van beiden. Vervolgens ondertekenen jullie bij de notaris een akte van verdeling, die daarna wordt ingeschreven bij het Kadaster.
Wat gebeurt er met de hypotheekschuld?
De meeste eigenaren van een woning hebben een hypotheekschuld. Het is gebruikelijk om af te spreken dat degene die het huis overneemt ook de hypotheekschuld overneemt. De partner die vertrekt krijgt zijn of haar deel van de overwaarde uitbetaald. Om deze reden is het gebruikelijk dat de partner die het huis overneemt een nieuwe (hogere) hypotheek afsluit. Met de nieuwe hypotheek wordt de oude hypotheek afgelost en de uitkoopsom gefinancierd.
Het is ook mogelijk om de bestaande hypotheek door te laten lopen. In dat geval moet de notaris er op toezien dat de vertrekkende partner niet meer aansprakelijk is voor de hypotheek. De bank stelt hiervoor een extra document op waarmee de betreffende partner wordt “ontslagen uit de hoofdelijke aansprakelijkheid”. Dit document kun je laten aanvragen door een hypotheekadviseur.
Stappenplan verdeling
- Maak eerst een concept overeenkomst in overleg met je ex-partner. Je vult het contract dus helemaal in maar je plaatst nog geen handtekening.
- Verdiep je in de kosten en vraag meerdere offertes aan. Het is goed om te weten dat je vrij bent in de keuze voor een notaris. Je bent dus niet verplicht om terug te gaan naar de notaris die de aankoop heeft geregeld. Hier kun je de tarieven vergelijken.
- Laat het concept beoordelen door je hypotheekadviseur. Is er sprake van een bijzondere situatie? Overweeg dan om het concept ook te laten beoordelen door het notariskantoor dat de verdeling gaat verzorgen.
- Onderteken samen met je ex-partner de overeenkomst en maak drie kopieën. Het originele exemplaar stuur je naar de notaris. De drie kopieën zijn voor jou, je ex-partner en de hypotheekadviseur.
Voorbeeld akte van verdeling
Met het gratis voorbeeld contract kun je zelf afspraken maken over de inhoud van de akte van verdeling. Dit model gaat alleen over het koophuis en niet over andere onderwerpen zoals de banksaldi, pensioenen en de zorg voor eventuele kinderen. Over deze onderwerpen vind je een aantal tips onder het modelcontract.
Wie betaalt de kosten voor de akte van verdeling?
Uit elkaar gaan is een dure aangelegenheid. Soms ontstaan er discussies over de verdeling van bepaalde kosten. Het is gebruikelijk om samen de kosten van de akte van verdeling te betalen. Maar het gebeurt ook wel eens dat de overnemende partij deze kosten draagt. Voor de financieringskosten (hypotheekadvies, taxatie en hypotheekakte) is het gebruikelijk dat de overnemende partij deze draagt. Deze kosten kunnen namelijk aftrekbaar zijn.
Omdat de totale kosten aanzienlijk kunnen zijn, is het verstandig om deze in beeld te brengen voordat je een handtekening zet onder het contract.
Over verdelingen worden helaas regelmatig rechtszaken gevoerd. Soms moet de rechter daarbij ook een oordeel geven over de verdeling van de kosten. In deze uitspraak verdeelde de rechter de kosten ongeveer op de manier die ik hierboven heb beschreven.
Het ouderschapsplan
Bij een echtscheiding ziet de rechter er op toe dat er een ouderschapsplan wordt gemaakt als er minderjarige kinderen zijn. Voor samenwoners met minderjarige kinderen is het opstellen van een ouderschapsplan ook verplicht. Maar omdat je niet naar de rechter hoeft, ontbreekt het toezicht hierop.
Bij een echtscheiding is het gebruikelijk dat een mediator of een advocaat het ouderschapsplan opstelt. Gaan jullie als samenwoners in goed overleg uit elkaar? Dan kun je ook zelf een ouderschapsplan maken op deze website.
Pensioen en verzekeringen
Er is een grote kans dat jullie elkaar hebben aangewezen als begunstigde voor het partnerpensioen. Als één van beiden overlijdt, heeft de ander hierdoor recht op een direct ingaande en levenslange pensioenuitkering. Als je uit elkaar gaat blijft deze begunstiging deels in stand. Dit wordt “bijzonder” partnerpensioen genoemd. Het is mogelijk om hier over en weer afstand van te doen. Het kan zijn dat jullie hierover eerder al afspraken hebben gemaakt in een samenlevingscontract.
Hebben jullie samen kinderen? Dan blijven jullie afhankelijk van elkaar, ook al woon je niet meer samen. Stel dat één van beiden wat overkomt. Dan staat de ander er alleen voor met de kinderen. Om deze reden kun je overwegen om de eventuele begunstiging voor een partnerpensioen of een overlijdensrisicoverzekering in stand te laten. Mogelijk hebben jullie een kruislingse overlijdensrisicoverzekering afgesloten op elkaars leven. Je zou deze in stand kunnen laten zodat de langstlevende een buffer heeft als één van beiden overlijdt voordat de kinderen volwassen zijn. Dit is iets wat je kunt bespreken met de hypotheekadviseur.
Verdelen jullie een appartement? Dan is er normaal gezien een opstalverzekering afgesloten door de vereniging van eigenaren en hoef je alleen maar de inboedelverzekering te wijzigen. Verdelen jullie een grondgebonden woning? Dan moet de overnemende partner er voor zorgen dat de opstalverzekering op zijn of haar naam wordt gezet met ingang van de datum van ondertekening van de verdelingsakte.